توهم

توهم
My eyes at the moment of the apparitions by August Natterer.
آی‌سی‌دی-۱۰	R44
آی‌سی‌دی-۹	780.1
دادگان بیماری‌ها	19769
مدلاین پلاس	003258
سمپ	D006212

توهم یا به فارسی پریشان‌پنداری، درک اشتباه یکی از حواس پنجگانه است که در فقدان یک محرک خارجی مربوط به آن حس به وجود می‌آید و توسط شخص درک می‌شود. مثلا فرد فکر میکند که صدای حرف زدن فرد دیگری را در تنهایی میشنود یا او را میبیند. برای اینکه یک ادراک توهم محسوب شود، دو معیار لازم است: اول اینکه به صورت یک ادراک واقعی حس می‌شود و نه به صورت یک تصور و دوم اینکه به نظر می‌رسد که از دنیای خارج شخص نشأت می‌گیرد. در صورتیکه یک تجربه ادراکی فقط یکی از دو معیار لازم را داشته باشد، آن گاه توهم کاذب نامیده خواهد شد. اغلب توهم جزئی از علائم یک بیماری مانند سایکوز است.

توهم در افراد سالم

گاهی در افراد سالم هم در هنگام به خواب رفتن و یا برخاستن از خواب، توهم ایجاد می‌شود. توهم‌های هنگام به خواب رفتن را توهم هیپناگوژیک و توهم‌های هنگام برخاستن از خواب را توهم هیپناپومپینگ می‌گویند. این توهم‌ها معمولاً بسیار کوتاه و ساده می‌باشند و مثلا به صورت شنیدن صدای زنگ یا نام شخص بوجود میایند.