هماتوکریت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

به نسبت درصد گویچه‌های قرمز در خون، هماتوکریت (Hematocrit) یا خون‌بَهر گفته می‌شود، یا به بیانی دیگر نسبت حجم سلول‌های خون به کل خون بر حسب درصد را هماتوکریت می‌نامند. این نسبت در زنان و مردان سالم و بالغ به ترتیب برابر ۴۵–۳۵ و ۵۰–۴۰ درصد است.

هماتوکریت درصد RBC‌ها (گویچه‌های قرمز) را نشان می‌دهد و در آقایان بیشتر از خانم‌ها است. ref>Guyton and Hall textbook of Medical Physiology (ed.13)2016

مثلاً هرگاه هماتوکریت شخص ۴۰ باشد منظور آن است که ۴۰ درصد حجم خون را گویچه‌ها یا گلبول‌های قرمز و باقی‌مانده آن را پلاسما تشکیل می‌دهد. هماتوکریت مردان سالم به‌طور متوسط ۴۲ و هماتوکریت زنان سالم به‌طور متوسط ۳۸ است.[۱]

افزایش هماتوکریت تا حدود 50 مشکلی ایجاد نمی‌کند اما افزایش بیشتر همراه با ازدیاد چسبندگی خون بوده و می‌تواند به ایجاد ترومبوز عروقی منجر شود.[۲] هماتوکریت (Hematocrit) درصد گلبول‌های قرمز در کل حجم خون است. گلبول‌های قرمز مهم‌ترین سلول‌های خونی هستند که برای سلامت انسان حیاتی به شمار می‌آيند. این سلول‌ها به عنوان حامل‌های اکسیژن و مواد مغذی در بدن عمل کرده و آن‌ها را به مکان‌های مختلف بدن منتقل می‌کنند. برای عملکرد صحیح سلول‌های بدن، خون باید نسبت مشخصی از گلبول‌های قرمز را داشته باشد.

همان طور که می‌دانید خون از اجزای متفاوتی مانند گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید و پلاکت‌ها ساخته شده است. تمام این سلول‌ها و ذرات سلولی در مایعی به نام پلاسما شناور هستند.

HCT مخفف عبارت هماتوکریت است. آزمایش HCT بخشی از آزمایش کلی خون (CBC) به شمار می‌آید که در آن درصد حجمی گلبول‌های قرمز (RBC) مشخص می‌شود. هموگلوبین ساختار پروتئینی در گلبول‌های قرمز است که وظیفه حمل و انتقال اکسیژن را بر عهده دارد، از این رو، محاسبه درصد گلبول‌های قرمز خون و این که گلبول‌های قرمز چه درصدی از کل خون را تشکیل می‌دهند، به نوعی تعیین کننده توانایی خون در اکسیژن رسانی به بافت‌های مختلف بدن است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Purves, William K. ; David Sadava, Gordon H. Orians, H. Craig Heller (2004). Life: The Science of Biology (7th ed.). Sunderland, Mass: Sinauer Associates. pp. 954. ISBN 0-7167-9856-5.
  2. «بررسی هماتوکریت در مبتلایان به س». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ نوامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۰ فوریه ۲۰۱۱.

زیست‌شناسی پایۀ دهم، چاپ دوم 1396ه.ش

فیزیولوژی گایتون، جلد اول