عامل ارهاش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

عامل ارهاش یا RH نام آنتی‌ژنی است که در برخی از افراد بر روی گلبول‌های قرمز وجود دارد.

گروه‌های خونی[ویرایش]

گروه‌های خونی روشی برای تقسیم‌بندی خون‌ها بر پایهٔ وجود یا نبود پادگن (آنتی‌ژن)های موروثی خاصی روی سطح گلبول‌های قرمز خون است. بر اساس مهم‌ترین این تقسیم‌بندی خون انسان‌ها به چهار دستهٔ AB ،B ،A و O و بر اساس تقسیم‌بندی RH به گروه‌های RH مثبت و منفی تقسیم می‌شود.

تاریخچه[ویرایش]

در سال ۱۹۴۰ لاندشتاینر و وینر نشان دادند آنتی‌بادی‌هایی که علیه گلبول‌های قرمز میمون رزوس (RHesus) تولید می‌شوند، قادرند گلبول‌های قرمز ۸۵درصد از جمعیت انسانی را نیز آگلوتینه کنند. این آنتی‌بادی‌ها علیه مولکولی که (RH) نامیده شده، به وجود می‌آمدند. افرادی که واجد این مولکول بودند، RH مثبت نام گرفتند و به ۱۵درصد بقیه که فاقد این مولکول بودند، افراد RH منفی اطلاق شد. آنتی‌بادی‌های طبیعی علیه آنتی‌ژن‌های RH در بدن تولید نمی‌شوند.

سیستم گروه‌بندی RH[ویرایش]

سیتم گروه‌بندی RH یکی از ۳۳ نوع گروه‌بندی خون است و پس از گروه‌بندی ABO مهم‌ترین نوع گروه‌بندی است. افراد دارای عامل RH (RH مثبت) نمی‌توانند به افراد فاقد RH (RH منفی) خون اهدا کنند.

بارداری[ویرایش]

اگر پدر و مادر هر دو RH مثبت یا RH منفی یا پدر RH منفی و مادر RH مثبت باشد، در دوران بارداری ناسازگاری RH به وجود نمی‌آید. اما اگر پدر از گروه خون RH مثبت و مادر از گروه خون RH منفی باشد، فرزندان آن‌ها اغلب RH مثبت خواهند شد و در چنین حالتی، ناسازگاری RH بین مادر و جنین به وجود خواهد آمد. به این ترتیب نوزاد دچار کم‌خونی شَدید و یرقان می‌شود.[۱] البته بارداری‌های معدودی به مشکل جدی RH ختم می‌شوند و آن را هم می‌توان با انتقال خون به نوزاد پس از تولد یا رساندن سرم مخصوص به مادر مهار کرد. این سرم مخصوص مانع می‌شود تا خون پادتن‌هایی ضد عامل RH بسازد.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. گوپتا، سونیتا. چرا، چطور، چگونه؟. ترجمهٔ پریسا همایون روز. ذکر، 1393. 
  2. «خون چیست و درباره خون چه می دانیم؟ | You Can». بازبینی‌شده در 2017-05-24.