عامل ارهاش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

عامل ارهاش یا RH نام آنتی ژنی است که در برخی از افراد بر روی گلبولهای قرمز وجود دارد.

گروههای خونی[ویرایش]

گروههای خونی روشی برای تقسیم‌بندی خون‌ها بر پایه وجود یا نبود پادگن (آنتی‌ژن)های موروثی خاصی روی سطح گلبول‌های قرمز خون است. بر اساس مهمترین این تقسیم‌بندی خون انسان‌ها به چهار دسته AB ،B ،A و O و بر اساس تقسیم‌بدنی ارهاش به گروه‌های ارهاش مثبت و منفی تقسیم می‌شود.

تاریخچه[ویرایش]

در سال ۱۹۴۰ ، لاندشتاینر و وینر نشان دادند آنتی بادیهایی که علیه گلبولهای قرمز میمون رزوس (Rhesus) تولید می‌گردد، قادرند گلبولهای قرمز ۸۵% از جمعیت انسانی را نیز آگلوتینه نمایند. این آنتی بادیها علیه مولکولی که (RH) نامیده شده ، بوجود می‌آمدند و افرادی را که واجد این مولکول بودند Rh مثبت نام گرفتند و به ۱۵ درصد بقیه که فاقد این مولکول بودند، افراد Rh منفی اطلاق گردید. آنتی‌بادیهای طبیعی علیه آنتی ژنهای Rh در بدن تولید نمی‌شوند.

سیستم گروه بندی RH[ویرایش]

سیتم گروه بندی RH یکی از سی و سه نوع گروه بندی خون است و پس از گروه بندی ABO مهمترین نوع گروه بندی است. افراد دارای عامل ارهاش (ارهاش مثبت) نمی‌توانند به افراد فاقد ارهاش (ارهاش منفی) خون اهدا کنند.

بارداری[ویرایش]

اگر پدر و مادر هر دو Rh مثبت یا Rh منفی یا پدر Rh منفی و مادر Rh مثبت باشد، در دوران بارداری ناسازگاری Rh به وجود نمی آید. اما اگر پدر از گروه خون Rh مثبت و مادر از گروه خون Rh منفی باشد، فرزندان آنها اغلب Rh مثبت خواهند شد و در چنین حالتی ناسازگاری Rh بین مادر و جنین به وجود خواهد آمد. به این ترتیب نوزاد دچار کم خونی شَدید و یرقان می شود.[۱] البته بارداری های معدودی به مشکل جدی Rh ختم می شوند و آن را هم می توان با انتقال خون به نوزاد پس از تولد یا رساندن سرم مخصوص (که مانع می شود تا خون پادتن هایی ضد عامل Rh بسازد) به مادر، مهار کرد.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. گوپتا، سونیتا. چرا، چطور، چگونه؟. ترجمهٔ پریسا همایون روز. ذکر، 1393. 
  2. «خون چیست و درباره خون چه می دانیم؟ | You Can». بازبینی‌شده در 2017-05-24.