منطقه پنجاب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
منطقه پنجاب
Punjab map (topographic) with cities.png
بزرگترین شهرها لاهور
فیصل‌آباد
کشورها

هند

پاکستان

زبان رسمی زبان پنجابی, زبان اردو/زبان هندی, زبان انگلیسی
مساحت ۳۵۵٬۷۰۵ مترکیلومربع (۱۳۷٬۳۳۸ مایل‌مربع)
جمعیت (۲۰۰۱) ۱۵۲٬۰۰۰٬۰۰۰
تراکم جمعیت 430/km2
دین
نام اهلیت پنجابی‌ها

پنجاب[۱] (گوش دهیدi‎/ˈpʌnɑːb/‎ یا ‎/ˈpʌnæb/‎), panj-āb, "پنج رودخانه"[۲] (زبان پنجابی: ਪੰਜਾਬ (الفبای گرمکهی); پنجاب (Shahmukhi); पंजाब (دیواناگری) )، منطقه‌ای جغرافیایی در آسیای جنوبی است که اراضی وسیعی را در شرق پاکستان و شمال هند در بر می‌گیرد. در پاکستان، این منطقه در برگیرندهٔ پنجاب پاکستان و قسمت‌هایی از ناحیه پایتختی اسلام‌آباداست. در هند، ایالت پنجاب و ناحیهٔ چندی‌گر , هاریانا، بخش‌هایی از دهلی، , هیماچال پرادش، جامو و راجستان را در بر می‌گیرد.[۳][۴][۵][۶]

نام این منطقه از دو واژهٔ فارسی پنج و آب تشکیل شده است و ابتدا توسط فاتحان مسلمان ترک هند به کار رفته و سپس در دوره گورکانیان رایج شده است. پنجاب به طور لغوی به معنای «(سرزمین) پنج رودخانه» است که به این رودخانه‌ها اشاره دارد: جهلم (رود)، چناب،راوی, ستلج، و رود بیاس.[۷]

نام‌های پیشین[ویرایش]

نام ثنگوش به معنای سرزمین «صدگاو» است و آن احتمالاً برابر است با سرزمین هفت رود که امروزه برابر با همان پنج رود که امروزه با پنجاب پاکستان برابری می‌کند. این مطلب نشان می‌دهد که دامنه مسئولیت‌ها وقلمرو نفوذ ساتراپی باختر به قلمرو سرزمین‌های همسایه نیز کشیده می‌شده‌است.[۸][۹]

تاریخ حضور هخامنشیان در پنجاب[ویرایش]

کوروش، مؤسس سلسله هخامنشی، در سال ۵۴۴ ق. م فتوحات شرق ایران را فتح کرد. او در این سال بلخ را تصرف نمود؛ لذا باختر، مهمترین ساتراپ نشین شرقی امپراتوری هخامنشی شد، دامنه مسئولیت‌ها و قلمرو نفوذ ساتراپی باختر به قلمرو سرزمین‌های همسایه نیز کشیده می‌شده‌است.[۱۰][۱۱]

تسخیر پنجاب و دره سند برای ایران زمان داریوش اول نیز مهم بود، داریوش پس از سرکوب تمامی قیام‌ها وشورش‌ها در آغاز پادشاهی خود و تثبیت اقتدار خود بر سراسر امپراتوری، درصدد فتوحات جدید برآمد. درحدود ۵۱۷ ق. م او شمال غرب هند را به تصرف خود درآورد.[۱۲][۱۳]

پانویس[ویرایش]

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Punjab region». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی.
  2. Singh, Pritam (2008). Federalism, Nationalism and Development: India and the Punjab Economy. London; New York: Routledge. p. 3. ISBN 0-415-45666-5. 
  3. The Times Atlas of the World, Concise Edition. London: Times Books. 1995. p. 36. ISBN 0 7230 0718 7. 
  4. Grewal, J S (2004). Historical Geography of the Punjab (PDF). Punjab Research Group, Volume 11, No 1. Journal of Punjab Studies. pp. 4, 7, 11. 
  5. see Doab
  6. Pritam Singh and Shinder S. Thandi, ed. (1996). Globalisation and the region: explorations in Punjabi identity. Coventry Association for Punjab Studies, Coventry University. p. 361. 
  7. Encyclopaedia Britannica, 9th ed. , vol.20, Punjab,p.107
  8. http://jsr.usb.ac.ir/article_1659_265.html
  9. http://journals.usb.ac.ir/article_1659.html
  10. http://jsr.usb.ac.ir/article_1659_265.html
  11. http://journals.usb.ac.ir/article_1659.html
  12. http://jsr.usb.ac.ir/article_1659_265.html
  13. http://journals.usb.ac.ir/article_1659.html