ناتیلوس (آبزی)

برای دیگر کاربردها، ناتیلوس (ابهام‌زدایی) را ببینید.

برای دیگر کاربردها به ناتیلوس (ابهام‌زدایی) رجوع نمائید.

ناتیلوس
یک ناتیلوس در آکواریوم هیمجی ژاپن
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو:	جانوران
شاخه:	نرم‌تنان
رده:	سرپایان
زیررده:	ناتیلوئیده
راسته:	ناتیلیدا
زیرراسته:	ناتیلینا آگاسیز، ۱۸۴۷
تیره:	ناتیلیده بلنویل، ۱۸۲۵
سرده‌ها
آلوناتیلوس (Allonautilus) ناتیلوس (Nautilus)

ناتیلوس جانوری دریایی از ردهٔ سرپایان و خانوادهٔ ناتیلیده (Nautilidae) است. ناتیلوس ۶ گونه دارد که به دو جنس تقسیم می‌شوند.

این جانوران طی میلیون‌ها سال تقریباً هیچ تغییری نکرده‌اند و تنها عضو باقی‌مانده از زیرردهٔ ناتیلوئیده (Nautiloidea) هستند. به این خاطر اغلب به آن‌ها لقب "فسیل‌های زنده" داده می‌شود.

در دورهٔ اردوویسین اقیانوس‌ها آکنده از ناتیلیده‌ها بوده است ولی پس از آن شمار آن‌ها کاهش یافت و بیشتر این جانوران منقرض شدند.

ناتیلوس‌ها شکارچی هستند و غذایشان میگو، ماهیان ریز و سخت‌پوستان هستند. ناتیلوس این جانوران را با شاخک‌های خود شکار می‌کند. شکارگری ناتیلوس‌ها شبانه صورت می‌گیرد و این جانوران در طی روز برای استراحت به کف دریا فرومی‌خوابند.

صدف ناتیلوس به اتاقک‌هایی بخش شده که برخی از این اتاقک‌ها با گاز پر می‌شود تا به این جانور برای شناور ماندن کمک کند. ناتیلوس برای بالا و پائین رفتن در آب مقدار این گاز را کم و زیاد می‌کند. ناتیلوس به کمک پیش‌رانش فواره‌ای به عقب شنا می‌کند. یک لولهٔ ماهیچه‌ای که در پشت شاخک‌هایش واقع شده وظیفهٔ فواره کردن آب را به عهده دارد.

ظاهر

شکل ظاهری ناتیلوس به بقیه سرپایان شباهت دارد یعنی دارای سری برجسته و تعدادی شاخک است. ناتیلوس‌ها معمولاً تعداد شاخک‌هایشان بیشتر از دیگر سرپایان است و تعداد آن‌ها گاه به ۹۰ شاخک می‌رسد. شاخک‌های ناتیلوس در دو دایره جدا قرار گرفته‌اند و بر خلاف دیگر سرپایان مکنده و چندشاخه نیستند و جمع‌شونده هستند. سوهانک (Radula) ناتیلوس پهن است و ۹ دندانک دارد. ناتیلوس دو آب‌شش دارد و مغز آن پیشرفته است. حس چشایی و بساوایی نیز در ناتیلوس‌ها پیشرفته است.

منابع

Wikipedia contributors, "Nautilus," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed March 7, 2008).

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ناتیلوس (آبزی) موجود است.