شهرستان خاش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۲۸°۱۳′۱۱″ شمالی ۶۱°۱۲′۴۷″ شرقی / ۲۸.۲۱۹۷° شمالی ۶۱.۲۱۳۱° شرقی / 28.2197; 61.2131

شهرستان خاش
اطلاعات کلی
کشور ایران Flag of Iran.svg
استان سیستان و بلوچستان
مرکز خاش
سال شهرستان شدن ۱۳۵۲
مردم
جمعیت ۱۵۵،۶۲۵ نفر (۱۳۹۰)
مذهب ۹۰ درصد سنی
۱۰ درصد شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت ۲۳،۱۰۵ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا 1410 متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ٢۰ سانتی گراد
بارش سالانه ۱۵۳ میلیمتر
روزهای یخبندان سالانه ٢۰
داده‌های دیگر
پیش‌شماره تلفنی ۰۵۴۳
شهرها
خاش
تعداد بخش‌ها
مرکزی، نوک‌آباد، ایرندگان


شهرستان خاش یکی از شهرستانهای استان سیستان و بلوچستان است. مرکز این شهرستان، شهر خاش است. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۶۷٫۸۵۱ نفر بوده‌است [۱].

ریشه نام[ویرایش]

خاش : خوش آب و هوا خاش یا خوش در زبان فارسی به معنی مادر زن هست.(ف. دهخدا)

تقسیمات کشوری[ویرایش]

شهرستان خاش با مساحت ۲۳۱۰۵ کیلومتر مربع در مرکز استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته و فاصله مرکز شهرستان تا مرکز استان ۱۸۰ کیلومتر است. این شهرستان دارای تعداد ۲ مرکز شهری و ۳ بخش، ۱۱ دهستان و ۷۹۹ آبادی دارای سکنه‌است.

شهر: خاش

شهرها: نوک‌آباد

عوارض طبیعی[ویرایش]

ارتفاعات، رودخانهها، قنات، چاه و چشمه‌ها (اعم از فصلی و غیر فصلی) سرچشمه رودخانه و منتهی به کوه تفتان از نظر تقسیم بندی حوزه‌ای آبریز ایران شهرستان خاش را ۵ محدوده مطالعاتی در بر می‌گیرد که قمستهایی از سه حوزه آبریز اصلی یعنی حوزه‌های کویر ولت، جازموریان و ماشکید را در بر می‌گیرد. این محدوده عبارت‌اند از:

  • دشتهای خاش و پشتکوه از حوزه ماشکید
  • دشتهای گوهرکوه و آبخوان از حوزه آبریز کویر لوت
  • محدوده‌های ایرندگان و کارواندر از حوزه آبریز جازموریان

در این شهرستان تقریباً تمام بهره برداری آب توسط منابع آب زیرزمینی صورت می‌گیرد و رودخانه‌های منطقه عموماً فصلی می‌باشند. خاش یعنی غیرت

آب و هوا[ویرایش]

شهرستان خاش دارای آب و هوای گرم و خشک می‌باشد. میانگین بارش سالانه در این شهرستان ۹/۱۷۴ میلی متر و متوسط دمای آن از ۷ درجه سانتیگراد الی ۳۷ درجه سانتی گراد در تغییر است.وخوش آب وهواترین منطقه این شهردامنه های کوه تفتان می باشدکه به دوقسمت منطقه سنگان-کولکو و منطقه تمندان-کوشه می باشد.

پیشینه تاریخی[ویرایش]

خاش امروزی در نزدیکی شهر قدیمی خاش قرار دارد که تاریخ پیدایش آن به پیش از حکومت نادرشاه می‌رسد. این شهر تا قبل از نادرشاه به علت ناامنی چندان اعتباری نداشت اما نادر شاه ضمن سرکوبی راهزنان، این منطقه را امن کرد و بعدها قلعه‌هایی ساخته شد و بدین ترتیب خاش رو به توسعه و آبادانی گذاشت و از شکل یک روستا خارج شد و آرام آرام سیمای شهر به خود گرفت.

زبان و مذهب[ویرایش]

مردم شهرستان خاش به زبان بلوچی تکلم می‌کنند و لهجه خاشی اصیل و زبان فارسی که اکثر انها سیستانی اندنیز رایج است. ۸۶/۹۹ درصد جمعیت آن را مسلمانان تشکیل می‌دهند که همه 90 درصد سنی و 10 شیعه میباشند که بیش از 1 درصد شیعیان خاش بلوچ اند هستند.[۲]

گردشگری[ویرایش]

آتشفشان تفتان، دریاچه سر دریا واقع در ارتفاعات تفتان، روستای کوشه، مسجد جامع، درخت توت در روستای گلنگور در حومه نوک آباد، تخت رستم، سرو کهنسال سنگان، قلعه حیدرآباد، قلعه روستای ناصری، قلعه کمال آباد، ایرندگان،قلعه ایرندگان، قبرستان هفتاد سال، سرو کهنسال ده پابید، بازارچه سرپوشیده، مناره مسجد جامع.روستای تاریخی کولکو

صنایع دستی[ویرایش]

صنعت و معدن[ویرایش]

تعداد صنایع موجود شهرستان خاش، ۳۱ واحد می‌باشد که تعداد – واحد آن در نقاط روستایی و تعداد – واحد بقیه در نقاط شهری مستقر می‌باشند. درسال ۱۳۸۲ تعداد ۳ کارگاه فعال مسئولیت استخراج معادن را به عهده داشته که عمده‌ترین معادن موجود در سطح این شهرستان عبارت‌اند از: آهک و مارن، پوزولان، لاشه ساختمانی، تالک، کرومیت. سهم شهرستان از کارگاه‌های معدنی فعال استان ۲۰ درصد می‌باشد. میزان تولیدات اسمی سالانه گروه معدنی غیر فلزی ۵۰۰۰۰ تن می‌باشد که ۴۱/۲ درصد تولیدات معدنی کل استان را به خود اختصاص داده‌است.

منابع[ویرایش]

  1. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
  2. واقعا جای بحث دارد: سازمان تبلیغات اسلامی