اوج و حضیض

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
۱) اوج؛ ۲) حضیض؛ ۳) کانون

اوج و حضیض دو نقطه متقابل مداری از جهت بیشترین تفاوت فاصله گرانیگاهی با هم است. به نقطه‌ای در مدار بیضوی، در دورترین فاصله از مرکز جرم سامانۀ مداری نظیر ستارۀ دوتایی یا یک ستاره و قمرش، اوج یا اوج مرکزی (apocenter) یا دوراوج (apoapsis) گفته می‌شود. به نزدیک‌ترین نقطه در مدار بیضوی نسبت به گرانیگاه، حَضیض گفته می‌شود.

معادل های پیشنهادی دیگر که جامع تر نیز می باشد عبارتند از: هباک(apsis)، پیراهباک(periapsis)، اپاهباک(apoapsis)، اپازم(Apogee)، پیرازم (perigee)[۱]

اوج و حضیض خورشیدی[ویرایش]

سال[۲] حضیض خورشیدی اوج خورشیدی
تاریخ زمان (UT) تاریخ زمان (UT)
2007 3 ژانویه 19:43 6 ژوئیه 23:53
2008 2 ژانویه 23:51 4 ژوئیه 07:41
2009 4 ژانویه 15:30 4 ژوئیه 01:40
2010 3 ژانویه 00:09 6 ژوئیه 11:30
2011 3 ژانویه 18:32 4 ژوئیه 14:54
2012 5 ژانویه 00:32 5 ژوئیه 03:32
2013 2 ژانویه 04:38 5 ژوئیه 14:44
2014 4 ژانویه 11:59 4 ژوئیه 00:13
2015 4 ژانویه 06:36 6 ژوئیه 19:40
2016 2 ژانویه 22:49 4 ژوئیه 16:24
2017 4 ژانویه 14:18 3 ژوئیه 20:11
2018 3 ژانویه 05:35 6 ژوئیه 16:47
2019 3 ژانویه 05:20 4 ژوئیه 22:11
2020 5 ژانویه 07:48 4 ژوئیه 11:35
تاریخ و زمان (UT)
انقلابین و اعتدالین روی زمین[۳]
زمان اعتدال
بهاری
انقلاب
تابستانی
اعتدال
پاییزی
انقلاب
زمستانی
ماه مارس ژوئن سپتامبر دسامبر
سال
روز ساعت روز ساعت روز ساعت روز ساعت
۲۰۱۰ ۲۰ ۱۷:۳۲ ۲۱ ۱۱:۲۸ ۲۳ ۰۳:۰۹ ۲۱ ۲۳:۳۸
۲۰۱۱ ۲۰ ۲۳:۲۱ ۲۱ ۱۷:۱۶ ۲۳ ۰۹:۰۴ ۲۲ ۰۵:۳۰
۲۰۱۲ ۲۰ ۰۵:۱۴ ۲۰ ۲۳:۰۹ ۲۲ ۱۴:۴۹ ۲۱ ۱۱:۱۲
۲۰۱۳ ۲۰ ۱۱:۰۲ ۲۱ ۰۵:۰۴ ۲۲ ۲۰:۴۴ ۲۱ ۱۷:۱۱
۲۰۱۴ ۲۰ ۱۶:۵۷ ۲۱ ۱۰:۵۱ ۲۳ ۰۲:۲۹ ۲۱ ۲۳:۰۳
۲۰۱۵ ۲۰ ۲۲:۴۵ ۲۱ ۱۶:۳۸ ۲۳ ۰۸:۲۰ ۲۲ ۰۴:۴۸
۲۰۱۶ ۲۰ ۰۴:۳۰ ۲۰ ۲۲:۳۴ ۲۲ ۱۴:۲۱ ۲۱ ۱۰:۴۴
۲۰۱۷ ۲۰ ۱۰:۲۸ ۲۱ ۰۴:۲۴ ۲۲ ۲۰:۰۲ ۲۱ ۱۶:۲۸
۲۰۱۸ ۲۰ ۱۶:۱۵ ۲۱ ۱۰:۰۷ ۲۳ ۰۱:۵۴ ۲۱ ۲۲:۲۳
۲۰۱۹ ۲۰ ۲۱:۵۸ ۲۱ ۱۵:۵۴ ۲۳ ۰۷:۵۰ ۲۲ ۰۴:۱۹
۲۰۲۰ ۲۰ ۰۳:۵۰ ۲۰ ۲۱:۴۴ ۲۲ ۱۳:۳۱ ۲۱ ۱۰:۰۲
تاریخ و زمان (به وقت ایران)
انقلابین و اعتدالین روی زمین
زمان اعتدال
بهاری
انقلاب
تابستانی
اعتدال
پاییزی
انقلاب
زمستانی
ماه اسفند خرداد مهر آذر
سال
روز ساعت روز ساعت روز ساعت روز ساعت
۱۳۹۲ ۳۰ ۱۵:۳۲ ۳۱ ۰۸:۳۴ ۱ ۰۰:۱۴ ۳۰ ۲۰:۴۱

اوج خورشیدی (یا زمینی) دورترین نقطه فاصله زمین در مدار بیضویش نسبت به خورشید و حضیض خورشیدی نزدیکترین این فاصله است.

اوج و حضیض خورشیدی حدود 13 روز[۲] بطور دقیقتر 13.067 درجه (اوج 13.7 روز و حضیض 12.825 روز) پس از نقاط انقلابین است که در اینصورت بطور متوسط و میانگین اوج خورشیدی ساعت 21:22 روز 13 تیرماه (4 ژوئیه) و حضیض خورشیدی ساعت 1:53 روز 14 دیماه (4 ژانویه) می باشد.

در سال 1389 خورشیدی که طول متوسطی داشته، اوج خورشیدی ساعت 15 روز 15 تیرماه (6 ژوئیه) و حضیض خورشیدی ساعت 22 روز 13 دی ماه (3 ژانویه) بوده است.

اوج خورشیدی حداکثر تا 152,097,700 کیلومتر (1.01671 واحد نجومی) و حضیض حداقل تا 147,098,070 کیلومتر (0.98329) است. این دو نقطه با حفظ قرینگی و تقابل هم بر روی مدار زمین بتدریج جابجا می شوند، نقطه حضیض خورشیدی در سال 2000م بر 282.895 درجه مداری بوده که تا سال 2012م به 283.067 درجه مداری کشیده شده است.[۲]

انقلاب تابستانی 1392 ساعت 08:34 روز 31 خرداد (ساعت 05:04 روز 21 ژوئن 2103م)، و نقطه اوج مداری ساعت 18:14 روز 14 تیرماه (ساعت 14:44 روز 5 ژوئیه 2013م) است.


واژه نامه[ویرایش]

واژه نامه و برگردان فارسی اوج و ححضیض سیارات و پدیده های اختری:

جرم فضایی نام انگلیسی اوج نام فارسی اوج نام انگلیسی حضیض نام فارسی حضیض
عمومی
Apoapsis/apocentre/apapsis‏
اوج/اوج مرکزی/دوراوج
Periapsis/Pericentre
حضیض
کهکشان
Apogalacticon
اوج کهکشانی
Perigalacticon
حضیض کهکشانی
ستاره
Apastron
اوج اختری
Periastron
حضیض اختری
سیاه‌چاله
pomelasma/Apobothra/Aponigricon
اوج سیاه‌چاله‌ای
Perimelasma/Peribothra/Perinigricon
حضیض سیاه‌چاله‌ای
خورشید
Aphelion
اوج خورشیدی
Perihelion
حضیض خورشیدی
تیر (عطارد)
Apohermion
اوج تیری
Perihermion
حضیض تیری
ناهید (زهره)
Apocytherion/Apocytherean/Apokrition
اوج ناهیدی
Pericytherion/Pericytherean/Perikrition
حضیض ناهیدی
زمین
Apogee
اوج زمینی
Perigee
حضیض زمینی
ماه
Aposelene/Apocynthion/Apolune
اوج ماهی
Periselene/Pericynthion/Perilune
حضیض ماهی
بهرام (مریخ)
Apoareion
اوج بهرامی
Periareion
حضیض بهرامی
هرمز (مشتری)
Apozene/Apojove
اوج هرمزی
Perizene/Perijove
حضیض هرمزی
کیوان (زحل)
Apokrone/Aposaturnium
اوج کیوانی
Perikrone/Perisaturnium
حضیض کیوانی
اورانوس
Apouranion
اوج اورانوسی
Periuranion
حضیض اورانوسی
نپتون
Apoposeidion
اوج نپتونی
Periposeidion
حضیض نپتونی
پلوتون
Apohadion
اوج پلوتونی
Perihadion
حضیض پلوتونی

نگارخانه[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. پیشنهادهای دکتر حیدری ملایری، اخترفیزیکدان نپاهشگاه پاریس
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ویکی‌پدیای انگلیسی، مقاله متناظر
  3. United States Naval Observatory (2010-06-10). "Earth's Seasons: Equinoxes, Solstices, Perihelion, and Aphelion, 2000-2020". 

منابع[ویرایش]

  • برابرهای فرهنگستان زبان فارسی. فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان - دفتر ششم. بخش اوّل: فارسی. تهران: ۳۱ اردیبهشت 1379.