مبانی ستاره‌شناسی (کتاب)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کتاب مبانی ستاره‌شناسی
هانو کارتونن, مدیر نویسندگان کتاب مبانی ستاره‌شناسی

مبانی ستاره‌شناسی (به انگلیسی: Fundamental Astronomy)، کتابی است در حوزه نجوم که نویسندگان فنلاندی آن عبارتند از: هانو کارتونن[۱] از دانشگاه تورکو؛ پکا کروجر، کارل جان دونر[۲] و هیکی اوجا[۳] از دانشگاه هلسینکی و مارکو پوتانن[۴] از انستیتو ژئودزیک فنلاند. کتاب نخستین بار سال ۱۹۸۴ در هلسینکی به‌وسیله مؤسسه نجومی اورسا چاپ شد، و پس از آن انتشارات اسپرینگر[۵] آن را به انگلیسی منتشر کرد. آخرین ویرایش کتاب (ویرایش پنجم) در سال ۲۰۰۷ به چاپ رسید.

کتاب در سال ۱۳۹۱ به وسیله غلامرضا شاه‌علی[۶] به فارسی برگردانده شد و انتشارات شاهچراغ شیراز آن را منتشر کرد. کتاب شامل بیش از ۴۰۰ تصویر و نمودار است و به‌طور جامع مباحث ستاره‌شناسی، اخترفیزیک و کیهان‌شناسی را پوشش می‌دهد. مقدمه کتاب به قلم نعمت‌الله ریاضی، استاد فیزیک و کیهان‌شناسی دانشگاه شیراز و دانشگاه شهید بهشتی است. احمد پوست‌فروش استاد فیزیک دانشگاه شیراز ویرایش علمی آنرا انجام داده‌است.

کتاب مبانی ستاره‌شناسی علاوه بر تدریس در سال آخر دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد، به عنوان یکی از منابع اصلی المپیاد نجوم می‌باشد[۷].

کتاب مبانی ستاره‌شناسی در بیست و دومین دوره جایزه کتاب فصل، از سوی وزارت ارشاد اسلامی به عنوان کتاب شایسته تقدیر در حوزه علوم خالص شناخته شد[۸].

غلامرضا شاه‌علی پیش از این کتاب، در سال ۱۳۸۹ کتاب برگزیده دیگری را به نام درآمدی بر نجوم و کیهان‌شناسی ترجمه کرده است.

فصلها و پیوستهای کتاب[ویرایش]

فصل ۱: درآمد

فصل ۲: نجوم کروی

فصل ۳: رصد و ابزار آن

فصل ۴: مفاهیم نورسنجی و قدرها

فصل ۵: سازوکارهای تابش

فصل ۶: مکانیک سماوی

فصل ۷: منظومه شمسی

فصل ۸: طیف ستاره‌ای

فصل ۹: ستاره‌های دوتایی و جرم ستارگان

فصل ۱۰: ساختار ستارگان

فصل ۱۱: تحول ستاره‌ای

فصل ۱۲: خورشید

فصل ۱۳: ستارگان متغیر

فصل ۱۴: ستارگان فشرده

فصل ۱۵: محیط بین‌ستاره‌ای

فصل ۱۶: خوشه‌ها و جمع‌های ستاره‌ای

فصل ۱۷: راه شیری

فصل ۱۸: کهکشانها

فصل ۱۹: کیهان‌شناسی

فصل ۲۰: اخترزیست‌شناسی

پیوست الف: ریاضیات

پیوست ب: نظریهٔ نسبیت

پیوست ج: جدول‌ها

پاسخ تمرینها

منابع پیشنهادی برای مطالعه بیشتر

واژه‌نامه فارسی به انگلیسی

واژه‌نامه انگلیسی به فارسی

نمایه

پانویس[ویرایش]

  1. هانو کارتونن
  2. کارل جان دونر
  3. هیکی اوجا
  4. مارکو پوتانن
  5. مشخصات کتاب انگلیسی در سایت انتشارات اسپرینگر، [۱]
  6. نجوم و کیهان‌شناسی،
  7. منابع المپیاد نجوم، [۲] و [۳]
  8. آثار برگزیده و شایسته تقدیر بیست و دومین جایزه کتاب فصل [۴]

منابع[ویرایش]

  • کارتونن، هانو. مبانی ستاره‌شناسی. ترجمهٔ غلامرضا شاه‌علی. شیراز: انتشارات شاهچراغ. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۲۶۳۲-۷۴-۹.