سحابی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد.
به ابر عظیمی از غبار، گاز و پلاسما در فضاهای میانستارهای، سَحابی یا اَبری گفته می شود. سحابی ها محل تولد ستاره ها میباشند.
گفته شده صوفی رازی از دانشمندان ایرانی، پژوهشهایی در زمینه سحابیها نیز انجام داده بود.[1]
فهرست مندرجات |
[ویرایش] دستهبندی
سحابی ها را بر پایه نحوه درخشانیشان به دسته های زیر بخش می کنند:
- سحابی گسترده که در اثر نور ستارگان نزدیک به آن میدرخشد.
- سحابی گسیلشی یا نشری، که دارای خطوط گسیلشی هستند که از خود آنها تابیده می شود. دو گونه اصلی از این سحابیها منطقه اچ۲ (H II) و سحابیهای سیارهای هستند.
- سحابی بازتابی که نورشان از بازتابش نور ستارگان نزدیک پدید آمدهاست. برای نمونه سحابیشدگی انجیسی ۱۴۳۵ (NGC 1435) که در پیرامون خوشه پروین جای گرفته است.
- سحابی سیارهنما پوستههای فشرده گاز هستند که در پیرامون یک ستاره مرده قرار گرفته اند. نگا.: نواختر
- تهماندههای ابرنواختری معمولاً در حال دور شدن از ستاره مادر خود هستند و در پی برخورد به غبار و گاز کهکشانی آهستهروندهتر داغ میشوند.
- سحابی انکساری که ذرات غبار نور را منعکس نمیکنند، بلکه متواری میکنند. نور قرمز میتواند آسانتر از نور آبی از ابر غبار بگذرد، پس نور آبی بیشتر پراکنده میشود، این امر موجب آبی شدن آن ابر میشود. دلیل آبی بودن رنگ آسمان نیز همین میباشد.
- سحابی تاریک بینور و درخشش است. این سحابیها زمانی آشکار می شوند که جلوی دیگر ستارگان یا سحابی ها را بگیرند. نمونههای معروف: سحابی سر اسب در صورت فلکی شکارچی و سحابی کیسه ذغال در صورت فلکی صلیب جنوبی.
- سحابی خارج کهکشانی تودههای عظیم و پیوسته گازی نیست، بلکه مجموعهای است از ستارگانی شبیه ستارگان کهکشان . رصدهای انجام شده نشان میدهد خاصیت طیفی نوری که از این سحابیها صادر میشود، بسیار شبیه به نوری است که از خورشید خود ما خارج میگردد. بنابراین درجه حرارت متناظر با چنین صدور نوری نمیتواند با درجه حرارت سطحی خورشید اختلاف فراوان داشته باشد و این درجه حرارت بایستی به چند هزار درجه برسد. اگر این سحابیها واقعا تودههای غول پیکر گاز پیوستهای بودند که درجه حرارت سطحی آنها همان درجه حرارت سطحی خورشید بود، ناچار میبایستی نوری که از آنها صادر میشود با وسعت سطح یعنی با مربع یکی از ابعاد آنها متناسب باشد.
[ویرایش] سحابیهای معروف
- سحابی سر اسب
- سحابی نعل اسب
- سحابی اسب تاریک
- سحابی شکارچی
- سحابی خرچنگ
- سحابی کیسه ذغال
- سحابی جغد
- سحابی مار
- سحابی اسکیمو
- سحابی چپق
- سحابی سهشاخه
- سحابی دمبلی
- سحابی عقاب
- سحابی تن فیل
- سحابی امگا
- سحابی اخگر
- سحابی رتیل
[ویرایش] جستارهای وابسته
- سحابی ستارهای
- سحابی حلقه
- سحابی بزرگ حلقهزده
- سحابی گازی
- سحابی شکستی
- سحابی برونکهکشانی
- سحابی سیارهنما
[ویرایش] منابع
- هاج، پاول، ساختار ستارگان و کهکشانها، ترجمه توفیق حیدرزاده، تهران: سازمان گیتاشناسی، چاپ دوم ۱۳۷۲خ، ص۲۷۵.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا، "Nebula"، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (نسخهٔ ۳۰ اوت ۲۰۰۶).
