آسیاب بادی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
یک آسیاب بادی در آلمان
آسیاب بادی در استونی

آسیابِ بادی یا آسیایِ بادی گونه‌ای آسیاب است که نیروی جنبشی آن از راه باد فراهم می‌گردد. معمولاً در گذشته آسیاب های بادی را برای آرد کردن گندم می ساختند. از آسیاب های بادی هم چنین در کارهای دیگر مانند پمپ کردن آب استفاده کرد که به آن پمپ بادی گفته می شود. [۱]

تاریخچه[ویرایش]

طرحی از آسیاب بادی ایرانی
یک آسیاب بادی در سال ۱۷۹۲ در فرانسه

پیشینه آسیابهای بادی را به ۱۳۰۰ سال پیش گمانه می‌زنند. نخستین آسیابهای بادی دارای پره‌های عمودی بودند و برپایه‌گذارشها نزدیک به سده هفتم میلادی درسیستان ایران[۲] و همچنین در دهستان باستانی نشتیفان خواف ساخته شده بودند. آنها میان شش تا دوازده پره داشتند که پره‌هایشان با پارچه یا برگ درخت خرما پوشانده شده بودند. کاربرد آنها آسیاب کردن دانه‌های خوراکی و یا آبکشی بوده‌است. نمونه دیگری از آسیابهای عمودی در سده ۱۳ (میلادی) در چین ساخته شد. ساعت آبی و آسیاب آبی -آسیاب بادی در ایران از قدمت تاریخی کهنی برخوردار است اما تحقیق مستقلی در این موضوع نشده‌است. بعضی اعتقاد دارند آسیاب بادی نخستین بار در ایران بکار گرفته شده‌است امروزه هنوز بقایای چندین آسیاب بادی در شهر کوچک نشتیفان خواف خراسان وجود دارد و تا چند سال قبل از انقلاب فعال بود. watermills..[۳]

اگرچه کتاب اصطخری که در آن اشاره به ساخت آسیاب بادی شده‌است مربوط به پیش از سال سال ۳۳۰ هجری خورشیدی (۳۴۰ هجری قمری) بوده‌است، ولی در یکی از کتاب‌های مسعودی که چند سال بعد نوشته‌شده‌است، به داستانی اشاره می‌شود که در آن یک ایرانی به نزد خلیفهٔ دوم، عمر،(سال ۱۳ هجری خورشیدی و قمری، سدهٔ هفتم میلادی) ادعا می‌کند که می‌تواند یک آسیاب بادی بسازد، و عمر نیز برای ثابت شدن این ادعا از او می‌خواهد تا این کار را انجام دهد، و او نیز موفق می‌شود.[۴] اشاره تاریخ نویسان به داستان کشته شدن یزدگرد ساسانی بدست آسیابان و اشاره به کشتار ایرانیان یک بار در الیس به فرماندهی خالد پسر ولید و یک بار در زمان امویان در گرگان به فرماندهی یزید بن مهلب از روایتهایی است که در آنها به آسیاب آبی و بادی آشاره شده‌است.[۵]

پمپ بادی[ویرایش]

یک پمپ بادی
نوشتار اصلی: پمپ بادی

پمپ‌های بادی معمولاً در مزارع و زمین‌های کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرند. پمپ‌های بادی دارای پره‌های بزرگی هستند که با انرژی جنبشی باد حرکت می‌کنند.


نگارخانه[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ویکی‌پدیای انگلیسی
  2. http://isna.ir/fa/news/92110503095/نگذارید-سنگک-و-لواش-به-نام-دیگران-شود
  3. Confrence of Qanat in Iran - water clock in Persia 1383, in Persian
  4. Donald Routledge Hill, A History of Engineering in Classical and Medieval Times, 1996, ISBN 0-415-15291-7, Page 173.
  5. پیرامون آسیاب گردانیدن به خون در گرگان رجوع کنید به طبری، «ذکر وقایع سال ۹۸»، تاریخ رسل و ملوک ج ۹، ۳۹۴۰. و نیز گردیزی، «در ذکر امرای خراسان»، زین‌الاخبار، ۲۵۱ و همچنین فامی هروی[؟]، تاریخ هرات (دستنوشتی نویافته) ۷ر.

منابع[ویرایش]

  • شواهد، احتمال وجود آسیاب‌بادی در ارومیه را به یقین نزدیک می‌کند، آفرینش، (۲۰ بهمن ۱۳۸۱): ص ۷.
  • نوری، فرشته، آسیاب‌های بادی و بادگیرها، اعتماد، (۲۰ خرداد ۱۳۸۲): ص ۸.
  • نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی؛‎ http://en.wikipedia.org/wiki/Windmill،Windmill ‏؛ (نسخه۲۰ دسامبر ۲۰۰۶)
  • دهکده توس و قنات گنابادو آسیاب‌های بادی نشتیفان ثبت یونسکو می‌شود[۱]
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آسیاب بادی موجود است.