محمد علوی مقدم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از محمد علوی‌مقدم)
پرش به: ناوبری، جستجو
محمد علوی مقدم
Mohammad Alawi mokadam.jpg
محمد علوی مقدم
زادروز ۱۳۱۱
سبزوار
محل زندگی سبزوار
ملیت  ایران
نقش‌های برجسته استاد دانشگاه فردوسی مشهد
استاد دانشگاه آزاد اسلامی
مترجم
مذهب شیعه اثنی عشری
فرزندان ۵

محمد علوی مقدم (۱۳۱۱ خورشیدی) استاد دانشگاه، پژوهش‌گر ادبیات و مترجم ایرانی است. وی در سال ۱۳۸۲ به عنوان چهره ماندگار در علوم انسانی شناخته شد.[۱]

زندگی نامه[ویرایش]

دکتر سیدمحمد علوی‌مقدم، از استادان برجستهٔ دانشکده ی ادبیات فارسی دانشگاه مشهد و دارای درجهٔ دکتر ی زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران است. وی در ۲۹آبان سال ۱۳۱۱ شمسی در خانواده سید محمدعلی بن حاج میرزامحمد علوی ششتمدی، در سبزوار دیده به جهان گشود. جدش حاج میرزا محمد، از ثقات و سادات باتقوای سبزوار بود. دکتر علوی‌مقدمتحصیلات ابتدایی خویش را در این شهر در نزد معلم فرزانه مرحوم حاج شیخحسن داورزنی، در دبستان ملی دانش و با رتبه شاگرد دومی در سطح شهرستان به پایان برد. از دیگر معلمان وی در آن زمان حاج عباسعلی آقابابایی و حاجغلامحسین صدقی و حسین صدقی بودند. همزمان با تحصیلات علوم جدید، در حوزه علمیه سبزوار به تحصیل علوم اسلامی مشغول شد و علوم عربی و ادبیات و معارف اسلامی را فرا گرفت. دکتر علوی مقدم پس از پایان دوره تحصیلات علوم قدیم و جدید، در سال ۱۳۳۱ به شغل شریف معلمی روی آورد و اولین سال تدریس خود را در روستای نامن، در ۳۵ کیلومتری غرب سبزوار، آغاز کرد و سپس به سبزوار منتقل شد و به تدریس در مدارس این شهر پرداخت. در سال ۱۳۳۶ در رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشسرای عالی تربیت معلم تهران قبول شد و در سال ۱۳۳۹ با فارغ‌التحصیل شدن از این دانشسرا، سال‌ها در دبیرستان اسرار به تدریس ادبیات فارسی پرداخت. در سال ۱۳۴۰ش، یکی از پنج نفری بود که در رشته دکتر ی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران پذیرفته شد. دکتر علوی‌¬مقدم پس از کسب درجه دکتری در سال ۱۳۴۹ از دانشگاه تهران، به تحقیق و تدریس پرداخت و برای تدریس ادبیات فارسی، به دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه مشهد رفت و بیش از سی و پنج سال است که با سمت دانشیاری و سپس استادی، در آن دانشگاه و همچنین دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت معلم سبزوار به تدریس و تحقیق و پژوهش اشتغال دارد. در دورهٔ سوم (سال ۱۳۸۲)از ایشان به عنوان چهره ماندگار رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی تجلیل به عمل آمد.

تدریس در دانشگاه‌های خارج[ویرایش]

دکتر علوی مقدم در سال‌های ۱۳۵۵ش. در دانشگاه‌های مصر و در سال ۱۳۶۶ش. در دانشگاه‌های اسلام‌آباد پاکستان و همچنین از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۷۷ش. به مدت دو سال در دانشگاه‌های سوریه و حلب، زبان و ادبیات فارسی تدریس کرده است.

استادان و مربیّان[ویرایش]

از جمله استادان ایشان در آن زمان، حاج شیخ محمدحسن شریعتمداری، آیت‌الله حاج شیخمحمدتقی عندلیبی خواستار که در مسجد جامع سبزوار تدریس داشت، حاج شیخ ولی‌الله اسراری که در مدرسه فصیحیه درس می‌داد، آیت‌الله حاج سیدفخرالدین افقهی که در مسجد پامنار جلسه درس برپا کرده بود، و حاج شیخ قربانعلی شریعتی مزینانی در حوزه و مرحوم حاج میرزا اسدالله فاضلی بود که در مدرسه فخریه تدریس می‌کردند.

شرکت در کنگره ها[ویرایش]

محمد علوی مقدم، تاکنون در بیش از ۵۰ کنگره و همایش علمی داخلی و خارجی شرکت جُسته و و بالغ بر ۴۰ سخنرانی در محافل علمی و ادبی ارائه کرده و استاد راهنمای بالغ بر ۶۰ رساله دکتری و کارشناسی ارشد بوده است. مدتی نیز سرپرست دوره‌های تحصیلات تکمیلی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد و نیز عضو شورا و هیئت ممیزه آن دانشگاه بوده است. دکتر علوی مقدم عضو هیئت علمی و استاد دانشگاه فردوسی مشهد بود که در مهرماه سال ۱۳۸۲ بازنشسته شد. از ایشان به عنوان چهره ماندگار رشته ادبیات فارسی تجلیل به عمل آمد. او هم اکنون با توجه به علاقه مندی خویش به زادگاهش، در سبزوار به دانشجویان در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه تربیت معلم درس می‌دهد.

مشاغل و سمتهای مورد تصدی[ویرایش]

  • مربی دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد[۲]
  • استادیار دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد[۳]
  • دانشیار دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد[۴]
  • استاد دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد[۵]
  • رئیس بزرگترین دبیرستان سبزوار به نام دبیرستان اسرار[۶]

نکوداشت[ویرایش]

پدر سال ۱۳۸۰ همایش نکوداشتی برای این استاد فرزانه، در دانشگاه تربیت معلم سبزوار برگزار شد و به همین مناسبت، کتابی با عنوان «کیمای سخن» (شامل مجموعه مقالات همایش) در ۵۱۳ صفحه منتشر شد. همچنین استاد به پاس بیش از ۴۵ سال خدمات علمی و فرهنگی و تدریس در مراکز آموزش عالی و ترجمه و تألیف و تصحیح آثار متعدد، در سال ۱۳۸۳ به عنوان یکی از «چهره‌های ماندگار» جمهوری اسلامی انتخاب شد و مورد تقدیر قرار گرفت. دکتر مهیار علوی‌مقدم فرزند این استاد گرانقدر است که هم‌اینک به عنوان استادیار و عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت‌معلم سبزوار به تدریس و تحقیق و تألیف مشغول است.

کتاب‌شناسی[ویرایش]

تألیفات[ویرایش]

  • در قلمرو بلاغت‌[۷]
  • جلوه جمال (نمونه اعلای بلاغت قرآن)[۸]
  • بررسی آیات حج در قرآن مجید[۹]
  • معانی و بیان[۱۰]
  • بیست مقاله[۱۱]
  • تطوّر علوم بلاغت[۱۲]

ترجمه و تصحیح[ویرایش]

  • ترجمهٔ معالم‌البیان[۱۳]
  • ترجمهٔ الاشباح‌[۱۴]
  • ترجمه قانونگذاری در اسلام[۱۵]
  • برگزیده اخلاق ناصری‌[۱۶]
  • ترجمهٔ المطوّل (بخش بیان)[۱۷]
  • ترجمهٔ الاشباه و نظایر فی القرآن‌الکریم[۱۸]
  • ترجمه و تصحیح الفروق فی‌اللغه‌[۱۹]
  • تصحیح و تعلیق المستخلص فی ترجمان‌¬القرآن‌[۲۰]

مقاله ها[ویرایش]

  • بیش از ۱۱۰ مقاله تحقیقی به فارسی دربارهٔ زبان و ادبیات فارسی و اعجاز و بلاغت قرآن و... در نشریات ایرانی، مانند: مجله دانشکده ادبیات مشهد، کیهان فرهنگی، کیهان اندیشه، مشکوهٔ، حوزه، اندیشه حوزه، میقات، مجله وحدت اسلامی و نشریات پاکستان و تاجیکستان و چند مقاله به عربی نیز در نشریات کشورهای عربی، از جمله سوریه، اردن، مغرب، و قاهره به چاپ رسیده است.

پانویس[ویرایش]

  1. http://chehreha.iribtv.ir/index.php/bargozidegan/bargozidegan-all
  2. از سال 1349-1350
  3. از سال 1350-1363
  4. از سال 1363-1369
  5. از سال 1369 تاکنون
  6. که 1100 دانش آموز داشت، به مدت 7 سال.
  7. ین اثر در زمینه علم بلاغت، بویژه بلاغت قرآن و معرفی و نقد آثار مهم این علم است که در حقیقت، مجموعه مقالات منتشر شدهٔ دکتر علوی‌مقدم تا سال 1372 در نشریات مختلف است. این کتاب در دو جلد، در انتشارات آستان قدس رضوی در سال 1373 چاپ و منتشر شده است.
  8. چاپ انتشارات بنیاد قرآن، 1364ش
  9. چاپ انتشارات مشعر
  10. با همکاری دکتر رضا اشرف‌زاده، چاپ انتشارات سمت، چاپ دوم، 1376
  11. شامل مقالات تفسیری، علوم بلاغی، و ادبیات و فرهنگ و اندیشه، چاپ انتشارات «ابن‌یمین» سبزوار، چاپ اول، 1385
  12. (شامل مقدمه المطول با ویرایش و تکمله)، نشر نو، زیر چاپ
  13. با همکاری دکتر رضا اشرف‌زاده‌
  14. ابوفاتح بلخی، با همکاری سیدمحمد روحانی‌
  15. تألیف آیت‌الله مدرسی، انتشارات طهوری تهران
  16. با همکاری دکتر رضا اشرف‌زاده، چاپ انتشارات توس تهران؛ این کتاب سپس با عنوان گزیده اخلاق ناصری در انتشارات پیام نور در سال 1371 تجدید چاپ شد
  17. با مقدمه‌ای در250صفحه در تطور علم بلاغت؛ زیر چاپ
  18. مقاتل‌¬بن سلیمان بلخی (متوفی150هـ.. ق) با همکاری سیدمحمد روحانی و بر مبنای نسخه تصحیح دکتر عبدالله شحّاته، که به همت انتشارات «علمی و فرهنگی» تهران، در سال 1380ش. برای نخستین بار و سپس در سال 1381ش. برای دومین بار به چاپ رسید
  19. تألیف ابوهلال عسکری، با مقدمه‌ای در 142صفحه، با همکاری دکتر ابراهیم الدسوقی‌شقا که در سال 1363شمسی در انتشارات آستان قدس رضوی و چاپخانه دانشگاه فردوسی مشهد به چاپ رسیده است‌
  20. با همکاری دکتر رضا اشرف‌زاده، چاپ مرکز نشر فرهنگی رجاء تهران

منابع[ویرایش]