زبان خاکاسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
زبان خاکاسی
Хакас тілі
زبان بومی در: روسیه
منطقه خاکاسیا
تعداد گویشوران
~۶۰٬۰۰۰  (بدون تاریخ)
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۳ kjh

زبان خاکاسی زبانی از شاخه زبان‌های شمال شرقی ترکی می‌باشد که در خاکاسیا در نزدیکی سیبری حدود شصت هزار تن از خاکاس‌ها بدان تکلم می‌کنند. بیشتر متکلمین این زبان دوزبانه هستند. این زبان از سال ۱۹۲۴ به الفبای سیریلیک مکتوب شد و در سال ۱۹۲۹ تا سال ۱۹۳۹ از الفبای لاتین برای نوشتن آن استفاده می‌شد. از سال ۱۹۳۹ تاکنون از الفبای سیریلیک مجدداً استفاده می‌شود. پژوهش‌های منجر به شناخت این زبان در نیمه قرن نوزدهم آغاز شد. زبان خاکاسی به دلیل اینکه گویشورانش در گذشته مانند بیشتر جمعیت ترک زبان جهان هیچگاه به سمت غرب مهاجرت نکرده و مسلمان هم نشدند ارتباطی با دنیای ترکان پس از اسلام نداشته‌اند از این رو واژگان فارسی و عربی که در سایر زبان‌های ترکی مرسوم و متداول است در زبان ایشان وجود ندارد و به همین علت مورد پژوهش بسیاری برای تحقیق در مورد ویژگی‌های اولیه زبان ترکی باستان قرار گرفته‌است. این زبان به طور قطع در معرض خطر Definitely endangered قرار دارد. [۱] [۲] [۳] [۴]

شیوه نگارش[ویرایش]

A a B b C c Ç ç D d Ә ә F f G g
Ƣ ƣ I i اگنک į J j K k L l M m N n
سدیل ņ O o Ө ө P p R r S s Ş ş T t
U u V v X x Y y Z z Ƶ ƶ Ь ь

Cyrillic alphabet:

А а Б б В в Г г Ғ ғ Д д Е е Ё ё
Ж ж З з И и Й й I i К к Л л М м
Н н Ң ң О о Ö ö П п Р р С с Т т
У у Ӱ ӱ Ф ф Х х Ц ц Ч ч Ӌ ӌ Ш ш
Щ щ Ъ ъ Ы ы Ь ь Ә ә Ю ю Я я

منابع[ویرایش]

الگو:کد زبان‌های معرفی‌شده در ایزو ۶۳۹-۳ که حرف اول عنوان بین‌المللی آن‌ها حرف K است