زبان‌های قارلقی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

زبان‌های قارلقی یا کارلکی یکی از زیرشاخه‌های خانواده زبان‌های ترکی می‌باشد. این زیرشاخه توسط خلخ توسعه یافته است. بسیاری از آثار ترکی میانه به این زبان‌ها نوشته شده است. آل افراسیاب، خانات جغتای، خانات یارکنت، صحبت کنندگان ازبک خانات بخارا، امارت بخارا، خانات خیوه و خانات خوقند به زبان‌های قارلقی صحبت می‌کردند.

  مناطقی که در آنها به زبان های قارلق‌شرقی (اویغوری، زبان آینو، ایلی ترکی) سخن گفته می‌شود.
  مناطقی که در آنها به قارلق‌غربی (ازبکی) سخن گفته می‌شود.

دسته بندی[ویرایش]

نیاترکی ترکی عام قارلقی غربی
شرقی

لیست زبان ها[ویرایش]

  • ازبکی - ازبک‌ها به این زبان سخن می گویند؛ تقریباً دارای ۳۲ میلیون متکلم است.
  • اویغوری - اویغورها به این زبان سخن می گویند؛ تقریباً دارای ۱۰ میلیون متکلم است.
  • زبان آینو - قوم آینو به این زبان سخن می گویند؛ تقریباً دارای ۶،۶۰۰ متکلم است.
  • ترکی ایلی - زبان در حال انقراض است که توسط ترک های ایلی صحبت می شود که به طور قانونی زیر شاخه ای از ازبک‌ها حساب می‌شوند؛ دارای 120 متکلم است که در حال کاهش است (۱۹۸۰)
  • جغتایی - زبان منقرض شده ای است که در آسیای میانه تا اوایل قرن ۱۹ میلادی به این زبان صحبت می‌شد و به عنوان زبان ادبی شناخته می‌شد. زبان‌های ازبکی و اویغوری شکل مدرن این زبان به حساب می‌آیند.
  • زبان قراخانی - زبان ادبی خانات جغتایی بود.

منابع[ویرایش]