بخش صحرای باغ

بخش صحرای باغ یکی از بخش‌های شهرستان لارستان در استان فارس ایران است . صحرای باغ جلگه‌ای بلوکی است در جنوب شهرستان لار و در مرز استان فارس و استان هرمزگان قرار گرفته‌است.

مسجد جامع صحراى باغ

از شهر لار تا صحرای باغ از راه جادهٔ اتومبیل رو که از صحرای نیمه و کنار روستای کرمستج می‌گذرد تا اولین روستای صحرای باغ که روستای هُرمود است در حدود چهل کیلومتر راه است. اما فاصله مستقیم آن از راهی کوهستانی بیش از ۱۵ کیلومتر نیست. همچنین صحرای باغ در جنوب شهر گراش لارستان قرار دارد و تنها یک کوه میان گراش و صحرای باغ واقع است. از صحرای باغ تا گراش از راه این کوه بیش از ۱۰ کیلومتر نیست.

تقسیمات کشوری

• بخش صحرای باغ
  • دهستان صحرای باغ
  • دهستان عمادده

جمعیت

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش صحرای باغ شهرستان لارستان در سال ۱۳۸۷ برابر با ۲۵٬۳۸۹ نفر بوده‌است .

آب وهوای صحرای باغ

صحرای باغ در تابستان هوایی خشک و گرم دارد که درجه حرارت آن گاه به۵۹درجه سانتیگراد نیز می‌رسد. این منطقه در زمستان هوای خشک و سردی دارد که در بعضی سالها تا۱۰ درجه زیر صفر هم رسیده‌است و روی کوه‌ها و در آب انبارها و رودخانه‌ها یخ بسته‌است.

حدود جغرافیائی صحرای باغ

حدود صحرای باغ از برکه حاجی محمدعلی که با حدود روستای کرمستج است شروع می‌شود و انتهای آن به روستای عماده ده وفداغ می‌رسد که تقریباً ۶۳ کیلومتر است. این حدود از شرق تا غرب صحرای باغ است، اما حدود شمال و جنوب صحرای باغ که پهناورترین آن از بالای روستای زروان و دشتی شروع می‌شود تا پاسگاه گردنه پاسخند در حدود ۱۵ کیلومتر است.

نامهای قدیم صحرای باغ

صحرای باغ در گذشته با نامهای دیگری نیز شناخته می‌شده‌است. از آن جمله‌اند: صحرای فداغ و نیز صحرای پاسخند. این نام تا کنون باقی مانده‌است و حدود پانصد سال از تاریخ آن می‌گذرد.

همسایگان صحرای باغ

• روستای کرمستج واقع در مشرق صحرای باغ بمسافت ۲۰ کیومتر.
• روستای فاریاب سنگویه در جنوب صحرای باغ بمسافت ۲۴ کیلومتر.
• روستای انوه بمسافت ۲۵ کیلومتر.
• روستای سته بمسافت ۳۴ کیلومتر.
• دهستان فداغ بمسافت ۱۰ کیلومتر.
• صحرای نیمه در کنار راه صحرای باغ به لار بمسافت ۲۷ کیلومتر.
• شهرخور در شمال شرقی صحرای باغ بمسافت ۳۵ کیلومتر.
• شهر لار مرکز لارستان در شمال شرقی صحرای باغ بمسافت ۴۰ کیلومتر.
• روستای باین در شمال صحرای باغ بمسافت ۴۳ کیلومتر.
• شهر گراش در شمال صحرای باغ از راه باین بمسافت ۵۵ کیلومتر.

خراب شدن سد و به وجود آمدن چند آبادی

• قلات کنکوش در نزدیکی روستای خلور.
• روستای قریه آستاس در نزدیکی عماده ده .
• روستای گود مسجد در جنوب روستای زروان.
• روستای بزرگ پاسخند، در دامنه کوه پاسخند که در جنوب زروان و دشتی و در کنار جاده لار بندر لنگه واقع است.

آبادیهای فوق و خیلی از آبادیهای دیگر در صحرای باغ برپا بوده‌است که فقط خرابهای آنها باقی مانده‌است. از روستاهای قدیمی پاسخند و طوایف ساکن آن روستاها، جز نامی باقی نمانده‌است، ولی آثار بسیاری از آنها برجا مانده‌است.

از گردشگاههای صحرای باغ می‌توان به اینها اشاره کرد: چند باب آب انبار (برکه) دراز، آثار قلعه‌ای که در بالای کوه واقع است، و چند چاه قدیمی، و بند و نخلستان و بقعه میراحمد که مردم دشتی و زروان و جاهای دیگر در موقع باران وبهار به تفریح می‌روند.

میر احمد یکی از اجداد میرهای هرمود و اوز و دشتی و زروان است. شیخ انصار در پاسخند سکونت داشته‌است که شیخهای انصاری دهمیان و زروان و شیخ حضور و انوه و انصاریهای لار و جاهای دیگر از بازماندگان وی هستند.

هجوم بیگانگان به صحرای باغ

در دوران گذشته چندین بار اتفاق افتاده‌است که روستاهای صحرای باغ واطراف مورد هجوم و چپاول بیگانگان قرار گرفته‌است. چنانکه پیر مردان و ریش سفیدان روایت می‌کنند که منطقه صحرای باغ بارها از طرف خوانین دور ونزدیک غارت شده‌است. هربار که غارتگران به روستاها می‌تافتند مردم به کوه پناه می‌بردند. وخیلی‌ها در برابر دزدان وچپاول گران مقاومت می‌کردند واز جان ومال خود دفاع می‌نمودند و غارتگران را سرکوب می‌کردند. همچنین در منطقه صحرای باغ چندبار قحطی رخ داده‌است، مخصوصاً در زمان دوجنگ عالم گیر جهانی که ازسال ۱۹۱۴ میلادی رخ داده‌است تا سال ۱۹۱۸ میلادی، و همچنین جنگ جهانی دوم از سال ۱۹۳۹ تا سال ۱۹۴۵ میلادی، در جنگ جهانی اول بیماری عالم گیری افتاد که در صحرای باغ بنام سال «دَردِی» معروف گشت، در این بیماری در روستاهای صحرای باغ و همچنین روستاهای اطراف روزانه تعداد زیادی از مردم در اثر این بیماری جان خودشان از دست می‌دادند، همچنین در سالهای قحطی نیز افراد زیادی از صحرای باغ و روستاهای توابع بسبب قحطی وگرسنگی مردند.

منبع

• جعفر، روئین تن زروانی، محمد امین . (صحرای باغ در گذرگاه تاریخ) ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۴ میلادی.

جستارهای وابسته

• فهرست بخش‌های ایران
• استان فارس
• شهرستان لارستان