ریشه فرگشتی دین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
الهه پتنیا ترون متعلق به دوران نوسنگی نشسته بر تخت با دو شیر

ریشه تکاملی دین نظریه‌هایی برای توضیح پدیدار شدن رفتار مذهبی در طول فرگشت انسان است.[۱]

رفتار مذهبی در حیوانات غیر از انسان[ویرایش]

نزدیک‌ترین خویشاوندان زنده انسان امروزین، شامپانزه‌های معمولی و بونوبوها هستند. این نخستی‌ها نیای مشترکی با اجداد انسان در ۴ تا ۶ میلیون سال پیش داشته‌اند. به همین علت، شامپانزه‌ها و بونوبوها به عنوان جایگزینی برای نیای مشترک انگاشته می‌شوند. به نظر باربارا کینگ، با اینکه نخستی‌های غیر انسان مذهبی نیستند، ولی برخی خصیصه‌ها که برای تکامل دین لازم است دارا می‌باشند. این خصیصه‌ها هوش بالا، امکان ارتباط نمادین، نوعی هنجار اجتماعی، درک خود و نوعی مفهوم پیوستگی است.[۲][۳]

شواهد غیرقاطعی از رفتار خاک کردن مردگان در انسان نئاندرتال وجود دارد. به خاک‌سپاری نشانه‌ای از وجود آداب و رسوم مذهبی است، ولی به جز آن شواهد دیگری از وجود رفتار مذهبی در فرهنگ انسانی قبل از فرهنگ مدرن وجود ندارد. فیل‌ها تنها گونه دیگری هستند که آداب و رسوم قابل شناسایی در مورد مرگ دارند. به نظر مارک بکاف، استاد بازنشسته اکولوژی و زیست‌شناسی تکامل دانشگاه کلرادو بسیاری از گونه‌ها با مرگ و از دست دادن اندوهگین می‌شوند.[۱]

زمینه‌سازی دین در انسان[ویرایش]

افزایش اندازه مغز[ویرایش]

گفته می‌شود ذهن مذهبی نتیجهٔ افزایش اندازهٔ مغز تا جایی که بتواند خاستگاه دین و مفاهیم فلسفی باشد است. در طول فرگشت انسان، اندازه مغز انسان سه برابر شد. بیشتر این توسعه در لایهٔ نئوکورتکس (قشر جدید مخ) اتفاق افتاد. نئوکورتکس در فرآیند کارکردهای درکی متعالی نقش دارد و با خودآگاهی، زبان و عواطف مرتبط است.

استفان جی گولد می‌گوید دین احتمالا به دلیل یک فرآیند فرگشتی به وجود آمده است. افزایش در اندازهٔ مغز منتج به درک متقابل و نزدیک شدن افراد گروه در بین انسان‌های شکارچی شد، و در نهایت باعث تفکر در چاره‌ناپذیری مرگ شده است.[۱]

استفاده از ابزار[ویرایش]

رشد زبان[ویرایش]

اخلاقیات و زندگی جمعی[ویرایش]

روان‌شناسی تکاملی دین[ویرایش]

نوشتار اصلی: روان‌شناسی تکاملی دین


شواهد ماقبل تاریخ دین[ویرایش]

تدفین پارینه‌سنگی[ویرایش]

استفاده از زبان نمادین[ویرایش]

ریشه‌های دین سازمان‌یافته[ویرایش]

نوشتار اصلی: ادیان ماقبل تاریخ


اختراع خط[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Evolutionary origin of religions»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۷ فوریه ۲۰۱۳).
  2. Gods and Gorillas
  3. King, Barbara (2007). Evolving God: A Provocative View on the Origins of Religion. Doubleday Publishing." ISBN 0-385-52155-3.

پیوند به بیرون[ویرایش]