دیرینهسنگی (به انگلیسی:Lower Paleolithic) یا پارینهسنگی قدیم قدیمیترین دوره از عصر سنگ است این دوره از ۲٫۵ میلیون سال پیش -یعنی زمانی که اولین شواهد از استفادۀ انسانسایان از ابزارهای سنگی بدست آمده- آغاز شده و تا ۳۰۰٫۰۰۰ سال پیش ادامه یافت، در این دوره انسان به استفاده از ابزارهایی مثل الدوایی و [[آشولین]][پانویس ۱] روی آورد.
دیرینهسنگی با دورۀ میانسنگی ادامه یافت، یعنی زمانی که ابزارهای سنگی به مراتب پیچیده تر شده بودند و انسان به استفاده از ابزارهایی مثل موستری روی آورده بود. همچنین در قدیمیترین دورۀ تاریخ استفاده از آتش توسط انسان بین دورههای دیرینهسنگی و میانسنگی هنوز اختلافاتی وجود دارد.
یادداشتها [ویرایش]
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Lower Paleolithic»، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۰).
|
پایگاههای باستانشناسی افغانستان (دوران پیشاتاریخ) |
|
| عصر سنگ |
|
|
|
|
|
|
آقکُپرُک (شامل آقکپرک ۳ و ۴) • اوچتپه • باد آسیا؟ • برخانِ زادیان • بهارک؟ • تاشقورغان • تاشگُذر • درهٔ کلان • رحمانگُل • سَندوکتی • سیاهریگان • شاهتپه • قَرَهکَمَر • لَنگارکیش؟ • هزارسُم
|
|
نوسنگی
(۸۰۰۰-۴۰۰۰ پیش از میلاد)
|
آقکُپرُک (شامل آقکپرک ۳ و ۴) • جَرقودوق • چاشبابا • چیلیکِ قُل • چیلیکِ یاسخان • چیلیکِ یَلدَش • خواجه دوکوه • خواجه دوکوه نو • درهٔ کور (بابا درویش) • سَفَروال • سیدآباد • قاق • قاقِ نظارآغا • قرهقُل • قَرهتپه • قورقودوق • کَوک • کیلیفت • گورزیوان • لَیرو؟ • هزارسُم
|
|
|
|
عصر بُرُنز
(۴۰۰۰-۱۵۰۰ پیش از میلاد) |
آقکُپرُک (شامل آقکپرک ۳ و ۴) • اَرَنجی • اِسپیروَن • اکرمقلعه • اورتهبُز • اَیَتانتپه • باد سهغوندَی • باسیز • باغِ پولغوندی • بَرَگتوت • بوئینهقره • تیکَر • چادُرتپه • چارسنگتپه • چولِ آبدان • خوشبای • خوشتپه (فُلول) • درهٔ کور (بابا درویش) • دَشلی (دَشلی ۱، دشلی ۳، دشلی شرقی و دشلی جنوبی؛ شامل آقچَپَر، اَرَنجی و فرخقلعه) • دَم • دِهمُراسی غوندَی • ده نو • سَرِ سنگ • سسماق • سعید قلعهتپه • سیاهریگان • شورتوغَی • شهر صفا • شیرآباد • علیآباد • فرخآباد • قندهار (یا شهرِ کُهنه یا تگینآباد یا زورشهر) • قورغانتپه • قونسای • کهنه قلعه طالقان • گردانریگ • لَیرو • مُندیگَک • مُندیحصار • هیردایتپه
|
|
|
عصر آهن
(۱۵۰۰-۷۰۰ پیش از میلاد) |
آقچَپَر • اُلجَتو • اَیَتانتپه • ایشانتوپ • بُراتتپه • بهارک • بیشکپه • بوری • پَرچَو • جلایِر • چولِ آبدان • خانُم • خُوستِ قشلاق • دشلی ۳ • دِهنو • رودِ شاهرَوان • زردکَمِر • سَرِ سنگ • سیاهریگان • شاهتپه • شاهِ خَیله • شهرآباد • شیرآباد • شیرآبادِ شمالشرقی • شینگان • طلاتپه • ظُلم • غارلولی • غارِ مُردهگوسفند • فیریتو • قلعۀ جَمَل • قندهار (یا شهرِ کُهنه یا تگینآباد یا زورشهر) • قورغانتپه • قونسای • کافرقلعه رُستاق • کَلَفگان • کَلَفگان جنوبی • کَلَفگان شرقی • کوملی • کُهنهقلعه • گُدَرِ شاه • لَلمیبُز • مُندیگَک • میمنه • نادِ علی (یا بینای کَی یا شهرِ سیستان یا زَردان؛ شامل سفیدداغ و سُرخداغ) • یکهتوت |
|
|
