دره‌شهر

دَرّه‌شهر که از شهرستان‌های ایلام می‌باشد دارای آثار تاریخی باستانی زیادی می‌باشد. هیچ مدرک تاریخی وجود ندارد که تخریب شهر باستانی دره شهر ( واقع در جنوب شرقی دره شهر) را بر اثر جنگ نشان دهد و گفته می‌شود که این شهر بر اثر زلزله ویران شده. شهر باستانی دره شهر که به جا مانده از سال‌های اول دوران اسلامی می‌باشد، شامل مسجد ( با طرح‌های اسلامی و آیات قرانی) خانه اربابی و... می‌باشد. این شهر تنها شهر باستانی ایران می‌باشد که نه آثاری از دوران قدیمی تر زیر آن وجود دارد و نه شهری روی آواره‌های آن ساخته شده. شماره ثبت دره شهر در آثار ملی ۶ می‌باشد و در سال ۱۳۱۰ به ثبت ملی رسیده . بنا به نظری، دره شهر محل شهر باستانی ماداکتو پایتخت عیلامیان بوده‌است. به نظر می‌رسد که دره شهر اولین شهر عیلامی بوده‌است که در حمله آشور بانی پال ویران شده و در زمان حکومت هخامنشیان یا اهمیت گذشته را نداشته و یا همچنان در ویرانی به سر می‌برده‌است، ولی در زمان اشکانیان دوره تجدید حیات آن بوده و در عهد ساسانیان نیز مجدداً آباد گردیده و رونق یافته‌است.

در ویرانه‌های به جای مانده از یک شهر در زمان ساسانیان، آثار شهرسازی که در آن دوره معمول بوده به چشم می‌خورد. سکه‌های یافت شده در خرابه‌های دره شهر به خسرو سوم و جانشینان او متعلق است. در حال حاضر این شهر که در دامنه کوه خرابه‌های شهر باستانی دوره ساسانی و رودخانه سیمره قرار دارد، و از استعداد کشاورزی، منابع آب غنی، مراتع سبز و جنگل‌های انبوهی برخوردار است.

زبان و گویش

ساکنین این شهرستان به زبان لری و لکی تکلم می‌نمایند.

نمایندگان

علی عزتی در انتخابات مجلس هشتم به عنوان اولین دره شهری در طول هشت دوره انتخابات مجلس با کسب ۴۰۰١٢ رای و مجموع ۶۳٪ آرا راهی بهارستان شد. حوزه دهلران، دره شهر و آبدانان در جنوب استان ایلام دارای یک کرسی در مجلس شورای اسلامی است

مناطق دیدنی

پورتال دره شهرمتن بزرگمتن بزرگ

1. تنگ بهرام چوبین
2. رودخانه سیمره
3. بقایای شهرتاریخی ماداکتو
4. آتشکده روستای سرخ‌آباد
5. قلعه شیخمکان
6. امامزاده باباسیف‌الدین
7. پل تاریخی سیمره مربوط به دوره ساسانیان در مسیر پلدختر
8. قلعه هاشم‌آباد
9. ارتفاعات زیبای کبیرکوه
10. تنگه ماژین

دره شهر یکی از قدیمی ترین مناطق مسکونی در ایران می‌باشد که در گذشته با نام سیمره شناخته می‌شد و بعد از حمله مغول به ایران همیشه جزئ لرستان .پشتکوه لرستان. بوده و تا زمان حکومت پهلوی تحت سلطه اتابکان لر بوده‌است و بعد از تصویب ایجاد استان ایلام از لرستان جدا و جزئ استان ایلام که همان پشتکوه لرستان بود قرار گرفت .ساکنان سیمره .دره شهر. را لرها تشکیل می‌دهند و به غیر از طایفه کولیوند که از طوایف لک هستند مابقی ساکنان دره شهر الوار می‌باشند که لری خرم ابادی و بالا گریوه‌ای صحبت می‌کنند تپه های باستانی شهرستان دره شهر

سیمره (دره شهر) تپه های باستانی فراوانی دارد که برخی از آنها به وسیله دانشمندانی چن دومرگان و هرسفلد و سراورل استین مورد بازدید و گمانه زنی قرار گرفته اند که مهمترین آنها عبارتند از:

1- تپه موسوم به قلعه تیخن .

تپه نسبتا بزگی است بفاصله 5 کیلومتری از دره شهر که قلعه ای با برج و بارو داشته که به وسیله اهالی خراب شده و آجرهای آن را برای ساخت مسکن خویش به کار برده اند.

این قلعه چاهی نیز داشته که آثار آن هنوز باقی است .هیئت ((استین)) روی این تپه مطالعه نموده و با گمانه زنی ،در طبقات میانی آن سفالهای منقوش و رنگینبدست آورده اند که تا 2500سال قبل از میلاد تاریخ گذاری شده است .( منبع : راههای باستانی و پایتخت های قدیمی غرب ایران ص 120و121)

2- تپه کوزه گران

این تپه تقریبا 3 کیلومتر با تپه تیخن فاصله دارد، و بزرگتر از تپه اولی بوده و شاید قدمت بیشتری داشته باشد. (استین)بر روی این تپه گمانه زنی کرده .

طبقه اول آن مربوط بدوره ساسانی است .انواع سفال منقوش و رنگین که از طبقات زیرین به دست آمده آنها را با سفالهای شوش هم عصر و نوع تمدن را هم با آن یکی دانسته اند.

قسمتی از طبقات پایین ،قبرستانی بوده که چند قبر در آن جا دیده شده است .

اول: قبوری که استخوان مردگان را در کوزه ها ریخته و در مانهای سفید کاری شده دفن کرده اند.

دوم : : قبوری که اسکلتهایی در یک قبر پیدا شده و در کنار آنها تنورها و خاکستر زیادی نیز دیده شده است سفال شکسته های زیادی نیز در اطراف تپه ریخته و از لحاظ کیفیت نقش با هم متفاوتند .نقوش سفالها ،بیشتر پرندگان ، بز کوهی می باشد. و شاید این محل یک کارگاه کوزه گری بوده است .

.( منبع : راههای باستانی و پایتخت های قدیمی غرب ایران ص 120و121)

3 – تپه ((کل یزید))

این تپه نیز در کنار تپه ((قلعه تیخن)) واقع است . بر روی آن ،آثار قصری از دوره ساسانی دیده می شود

4 – تپه ((کلک موسیوند)

این تپه در روستای دشت آباد دهستان سیکان واقع ده است .

5 – تپه (( قلعه زینل ))

بفاصله 3کیلومتری مرکز((دره شهر))در محلی موسومبه چم کلان واقع شده است.

6- تپه((قلعه گل)) نزدیک دره شهر که شاید مربوط به دوره ساسانی باشد.

7- تپه((رشکله)) :در جنوب جمشیدآباد دره شهر.

8- تپه((سیکان)) : که باقی مانده عهد ساسانیان است.

9- تپه فرهاد آباد : در پشته سیکان ،که قبوری چند در اطراف وروی آن دیده میشود.

10-تپه((سکه سون)) واقع در دهکده ای به همین نام ودر جنوب غربی دره شهرنزدیک کوهپایه ((کبیر کوه ))که در سطح بالای آن سکه های دوره اسلامی ونیز از قسمتهای عهد ساسانیان به دست آمده است.

11- ((چغاسبز)): واقع در دهستان خالصه که بیشتر آن به وسیله اهالی حفاری شده است وبعضی از هیئت های علمی نیزروی آن مطالعاتی انجام داده اند ومربوط به دوره پیش از تاریخ تشخیص داده شده است.

12- تپه دستگرد : در دره شهر که آثار ساختمانی آجری دارد وشاید مربوط به دوره اسلامی باشد