اسیر (شهر)
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
- برای دیگر کاربردها اسیر (ابهامزدایی) را ببینید.
اسیر، یکی از شهرهای جنوبی در استان فارس ایران است. این شهر مرکز بخش اسير در شهرستان مهر است. اسیر در حال حاضر دارای دو دهستان مرکزی و دشت لاله میباشد.
[ویرایش] پیشینه
از شروع زندگی و پیدایش اولیه سکونت در این سرزمین اطلاع دقیقی در دست نیست. و چون بر اثر دوری از مرکز و عدم وجود تاریخ نگاری در گذشته تا مدتها اینجا بهوسیله هیچ تاریخ نگاری به حساب نیامدهاست ولی از شواهد و قراین چنین برمی آید که از شروع زندگی در این سرزمین بیش از سه هزار سال میگذرد. چنانکه در کتیبه داریوش مربوط به دوهزار و پانصد سال پیش آمدهاست : در آن زمان پادشاه هخامنشی در آنجا حکومت میکرده و از آن مالیات میگرفتهاست. با مراجعه به متون و فرهنگهای مختلف جای دیگری بدین نام موجود نیست.ومراد همین اسیر فعلی میباشد.
با وجود آثار و ابنیه تاریخی و سنگنوشتههای مربوط به صدر اسلام از آبادی و رونق آن در آن زمان شکی نیست. به طوری که چندین سال قبل سنگ قبرهایی مربوط به سال ۳۶ هجری قمری و رمضان ۷۴ هجری در قبرستان اسیر و منزل مسکونی در آنجا پیدا شدهاست. مسجد جامع اسیر که دارای ویژگی و معماری خاص مربوط به اواخر قرن اول هجری قمری میباشد در زمان عمرابن عبدالعزیز ساخته شدهاست و در دورانهای مختلف محل عبادت و تدریس و پرورش شاگردان بسیاری بودهاست. وجود آثار باستانی و نقوش سنگی تمب بت و تعداد زیادی قبرستان آن هم با فاصلههای دور از هم و با وسعت زیاد خود گواه محکمی بر رونق و آبادی گذشته آن است. ولی در اثر حوادث و بلایای طبیعی در برخی ادوار به کلی ویران گشتهاست. و بنا به قولی در اثر زلزله سهمگین سده چهارم هجری که به مدت یک هفته ادامه داشتهاست چهره آبادی به کلی تخریب گشته و خسارات زیادی بر جای گذاشتهاست . آثار تاریخی تمب بت مربوط به دوره ساسانیان، قلات دیلا،غارهای کله کله و مناظ زیبای نرگس زار نوآباد و آبشار چک چک از جاذبههای دیدنی اسیر به شمار میآید با نزدیکی منطقه به جاده مهم گور- سیراف ( فیروزآباد به بندر طاهری) در اثر عبور کاروانهای مختلف از شهرهای ایران از اهمیت فوق العادهای برخوردار بودهاست به گونهای که البسه و بافتههای کتانی و گیوه از آنجا به خارج فرستاده میشده و بازار فروش خوبی برای کالاهای تجار و مسافران دیگر کشورها به شمار میآمدهاست
صاحب فارسنامه ناصری نیز از وسعت و اقتدار آن سخن گفته و جمعیت آن را در حدود دویست سال قبل بیش از یکهزار خانوار ذکر میکند که با توجه به گستردگی و بالابودن بعد خانوار در گذشته دارای جمعیتی در حدود ده هزار نفر بودهاست که در زمان نگارش فارس نامه(۱۳۱۶ هجری قمری) به بیش از یکصد خانه خراب نمیرسیدهاست و کاهش بسیار زیاد آبادی و جمعیت آن در گذشته باید در اثر وجود یکی از بلایای طبیعی یا حوادث غیرمعمول اتفاق افتاده باشد و گرنه چنین تحول عظیمی آنهم در فاصله پنجاه شصت ساله در شرایط عادی غیرممکن به نظر میآید.
[ویرایش] پس از اسلام
در اثر روابط و رفت و آمدهایی که مردم این ناحیه از امپراتوری بزرگ ایران با جزیره بحرین داشتند. خبرهایی از آیین جدید دستگیرشان میشد چرا که اسلام در زمان حضرت محمد به بحرین راه یافته بود وعدهای از مسلمانان در آنجا سکونت داشتند و زمینههای مستعدی جهت پذیرش اسلام در منطقه اسیر فراهم شده بود تا اینکه در زمان خلیفه دوم از طریق خوزستان و فارس در اثر لشکرکشی سپاهیان اسلام اکثریت مناطق جنوبی ومرکزی ایران رفته رفته مسلمان شدند. در زمان عمر بن عبدالعزیز اولین مسجد فارس (مسجد جامع اسیر)در این محل ساخته میشود وطی سالیان متمادی آموزشگاهی برای مفاهیم اسلامی بود. در دوران انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی مردم این منطقه دارای نقش بسیار زیادی بودند به گونهای که تعداد زیادی از جوانان این شهر از جمله چهار شهید از یک خانواده جان خود را در راه انقلاب فدا کردند.
در دو طرف اسیر دو کوه قرار گرفته که عبور از آنها بسیار دشوار میباشد، و به علت همین سختی در حرکت کوه شمالی را«گردنه کافری» و کوه جنوبی را «ظالمی» مینامند و در میان مردم مشهور شده که این شهر در میان کافر و ظالم اسیر شده است؛ این شهر در جنوب شیراز و ازمناطق گرمسیر استان فارس میباشد.
طول آن از روستای «ارودان» تا «دار المیزان» ۸ فرسخ است؛ عرض آن از روستای «بلبلی» تا «عربانه» ۴ فرسخ میباشد؛ و از سمت مشرق به بلوک «خنج و علامرودشت» و از ناحیه مغرب و جنوب به نواحی گله دار امتداد پیدا میکند.
جانوران این منطقه عبارتاند از: آهو، بز، پازن، قوچ، میش کوهی سیار، تیهو و کبک انجیر و در بعضی مناطق، دراج نیز موجود میباشد؛ در قدیم در این مناطق نخلستانهای زیادی نیز وجود داشته ولی امروز آثار زیادی از آن باقی نماندهاست. در زمانهای گذشته خانهها را از خشت خام، گل و چوب نخل میساختهاند، به طوری که تعدادی از آنها تا چندین سال پیش نیز موجود بودهاست. در حدود سال ۱۲۰۰، «عابدین خان اسیری» حاکم این سرزمین بود، که جزء «خانهای» این منطقه نیز محسوب میشد و تا سال ۱۲۷۵ حکومت اسیر در دست «فتح ا... خان اسیری» نواده «عابدین خان» بود، در این دوران اسیر یکی از بلوکات مهم فارس به شمار میآمده وسالیانه خراج و مالیات زیادی از اینجا به مرکز ارسال میشدهاست. از مشاهیر و بزرگان گذشته این شهر میتوان به آیت الله سید علی اکبر فال اسیری مشاور و داماد میرزای شیرازی ، شیخ محمد اسیری اول و دوم و...اشاره نمود، در حال حاضر نیز دارای افراد معروف و مدیران زیادی است که علاوه بر عهده داری مسؤلیتهای مختلف سیاسی- اجتماعی در استان و کشور و تدریس در دانشگاهها و حوزههای علمیه و انتشار کتب و مقالات منشاء خدمات فراوانی بودهاند.
[ویرایش] منابع
| روستاهاى ناحیه اسير | |
|
ارودان | باغ چاله | بیدو | بلبلی | بهرستان | برده کوه | بلندو | چاه پهن | چاه بیدو | چاه دروا | چاه شورک | چاه شورک | دار المیزان | سرگاه | شلدان | شهرک امام خمینی | قدمان | مزیجان | هرج | |
|
 |
این نوشتار دربارهٔ ایران خُرد است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
