اسپی مزگت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مختصات: ۳۷°۳۹′۰۸″شمالی ۴۹°۰۳′۲۰″شرقی / ۳۷٫۶۵۲۲۹۶°شمالی ۴۹٫۰۵۵۶۷۲°شرقی / 37.652296; 49.055672

ایسپیه مزگت
20190610- MG 9342.jpg
نمای شرقی ایسپیه مزگت
نامایسپیه مزگت
کشور ایران
استانگیلان
شهرستانرضوانشهر
بخشپره سر
اطلاعات اثر
نام محلیایسپیه مزگت
نام‌های دیگرمسجد سفید، مسجد عبداللهی
نوع بناآتشکده - مسجد
کاربریمذهبی
دیرینگیپیش از اسلام، بازسازی در دوره سلجوقیان
دورهٔ ساخت اثردوره ساسانیان
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۲۷۹۶
تاریخ ثبت ملی۱۶ مهر ۱۳۷۹
اطلاعات بازدید
امکان بازدیدهست
نمای شمالی ایسپیه مزگت، پره‌سر، رضوانشهر، گیلان، ایران

نیایشگاه باستانی اسپی مزگت[۱] مربوط به دوره ساسانیان است و در ۸۰ کیلومتری باختر شهر رشت و ۲۲ کیلومتری جنوب شهر تالش و در دهستان دیناچال پره‌سر در کنارهٔ راست رودخانهٔ دیناچال جای دارد و با وجود نزدیکی به جایگاه گردشگری ویژهٔ ساحل گیسوم، توجه کمی به این نیایشگاه شده‌است. با وجود آسفالت بودن راه تا نزدیکی بنا، تابلوی راهنمایی که مسافران را به سوی این نیایشگاه باستانی راهنمایی کند خیلی اندک است. این اثر در تاریخ ۱۶ مهر ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۲]

پیشینه[ویرایش]

کتیبه بازمانده روی دیوار

سنگ نوشته‌های بنا آن را وابسته به سدهٔ چهارم و آغاز سدهٔ پنجم هجری معرفی می‌کند و سفال‌های یافت شده همگی وابسته به سدهٔ هشتم هجری (دوره ایلخانی) هستند.[۳]

در دراز مدت عوامل گوناگون انسانی (نظیر ثبت یادگاری) و طبیعی موجب ویرانی بنای «اسپی مزگت» شده‌اند، درختان جنگلی بزرگ بر بام آن رسته و ریشه‌های خود را میان دیوارها فرو برده و آن‌ها را شکافته‌اند، رودخانه سیلابی دیناچال نیز قسمت جنوبی آن را کنده و برده‌است.[۴][۵]

نام گذاری[ویرایش]

واژه ایسپیه مزگت به معنای مسجد سفید است. واژهٔ مسجد در زبان عربی هم بر گرفته از همین واژه کهن ایرانی است.

هم مسجدی در خیابان فلسطین شهر سنه دژ (سنندج) هم مزگت احمدی نسب است که گواه کاربرد این نام در میان همهٔ ایرانیان است.

کلمه مزگت در ایران باستان به معنای مسجد است. در سنندج نیز به زبان کردی به مسجد مزگت گفته می‌شود، همچنین در بخش خورو بیابانک در شرق استان اصفهان به مسجد، مزگت می‌گویند

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=853673
  2. «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.
  3. فاطمه کشاورز خالقی: مجله اثر، تابستان 1383 - شماره 36 و 37
  4. پره سریکا
  5. «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.

[[رده:بناهای تاریخی شهرستان املش]