جیرنده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جیرنده
جیریندیه
Jirandeh.jpg
کشور  ایران
استان گیلان
شهرستان رودبار
بخش بخش عمارلو
مردم
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۸۰۰ متر
اطلاعات شهری
پیش‌شماره تلفنی ۰۱۳۲۶۹۲
تابلوی خوش‌آمد به شهر

جیرنده مرکز بخش عمارلو، شهرستان رودبار، استان گیلان شناخته می‌شود.[نیازمند منبع] قدمت این منطقه با توجه به آثار کشف شده موجود در موزه ایران باستان به قبل از دوران مادها می‌رسد.[نیازمند منبع] این شهر در ۳۵ کیلومتری لوشان قرار دارد و آب و هوای آن سرد و کوهستانی است.

نام جیرنده[ویرایش]

جیرنده یا با تلفظ اصیل محلی جیریندیه واژه‌ای است تاتی[نیازمند منبع] و ترکیبی است از: جیر (به معنی زیر در برابر جوئَر به معنی بالا)؛ این (پسوند نسبت همانند زیرین و پایین)؛ دیه (به معنی دِه) و در کُل به‌معنیِ دهِ پایین یا زیرین‌ده.[نیازمند منبع]

جغرافیای طبیعی[ویرایش]

شهری کوهستانی با آب و هوای معتدل کوهستانی است. در ارتفاع بیش از ۱٬۳۷۷ متری از سطح آب‌های آزاد واقع است. از شمال به جنگل‌های راش و از غرب به جنگل‌های کاج (به تاتی: اروس) و از جنوب به باغستان‌ها مشرف می‌شود.[نیازمند منبع]

کشاورزی[ویرایش]

گردو، فندق، انگور، زردآلو، آلو، آلبالو، گیلاس و سیب از محصولات جیرنده است.[نیازمند منبع]

جغرافیای انسانی[ویرایش]

محله قدیمی جیرنده

مردم جیرنده به زبان تاتی یا دیلمی گپ می‌زنند.[۱]

آمیزش قومی این شهر از دو تبار است:

- بومی‌ها

- مهاجرین (ایل کُرد عمارلو)

جمعیت جیرنده براساس سرشماری اولیه ۱۳۹۰، ۲٬۵۸۴ نفر اعلام شده‌است.[۲]

محلات قدیمی[ویرایش]

رودخان

محلات قدیمی شهر جیرنده عبارت‌اند از:

  • خیاطیه محله
  • نوروزخانیه محله
  • محمدخانیه محله
  • حیدرخانیه محله
  • رضاکیه محله
  • غلامعلیه محله
  • میانه کوشک
  • میشینان
  • تَکیَّه
  • سیاه چاله
  • داماشیه محله
  • گر محله

بعد از زلزله رودبار، جیرنده به سه فاز تقسیم شد. تا مدت‌ها پس از ورود اسلام به ایران به دلیل کوهستانی بودن همچونان کیش باستانی خود، مهرپرستی را پاس می‌داشتند. آتش نزد ایشان از احترام ویژه‌ای برخوردار بوده است و برای پاسداری از آتش جایگاه‌های آتشی با نام کوله سر در چند نقطه شهر برپا بوده است که امروزه آثاری از آن برپاست. کوله سرها تا پیش از برپایی سلسله پهلوی کاربری پخش آتش برای منطقه عمارلو بر عهده داشته است.

امامزاده محمد جیرنده

اماکن تاریخی[ویرایش]

  • حمام قدیمی جیرنده

منابع[ویرایش]

  1. جیرنده رزم آرا، فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادیها)، جلد ۲، ص ۷۴.
  2. «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰». معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)، ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. 


استخر طبیعی،چشمه ی قُل قُله و زمین های خولشکوه،روستای خرمکوه،بخش عمارلو واقع است ییلاق های بخش عمارلو گل سوسن چلچراغ بومی دهکده توریستی داماش از ییلاق های بخش عمارلو استان گیلان است
داماش | دوسلان | دوسالدیه | خلشکوه | گلچالکی | گیاش | سنگه دیل | لاباربن | ویستان | شینه چاک | پوسرا | پلنگ‌کوه | یالس تپه | بیلیش | بربن | نفته‌چال | چنگش | چیچال | مقشر | استلی‌سرا | اربوناو | میانه‌سو |