بخش عمارلو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

بخش عَمارلو در شهرستان رودبار، استان گیلان، شمال ایران،[۱] جای دارد. این بخش از جمله چهار بخش شهرستان رودبار، با مرکزیت شهر جیرنده (جیریندیه) است.مختصات: ۳۶°۴۱′۴۲″ شمالی ۴۹°۴۸′۰۴″ شرقی / ۳۶.۶۹۵° شمالی ۴۹.۸۰۱° شرقی / 36.695; 49.801

شهر: جیرنده (جیریندیه)

پیشینه تقسیمات کشوری منطقه عمارلو[ویرایش]

بخش عمارلو درگذشته دهستان‌های پیرکوه، و خورگام را نیز در بر می‌گرفت؛ اما اکنون، دهستان پیرکوه به بخش دیلمان در شهرستان سیاهکل پیوند زده شده است و دهستان خورگام نیز با نام بخش خورگام از بخش عمارلو جدا شده است.

بخش عمارلو
سوسن چلچراغ
سوسن چلچراغ
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان گیلان
شهرستان رودبار
نام محلی امارلو
نام‌های دیگر امارلو
نام‌های قدیمی فاراب
بخش عمارلو بر ایران واقع شده‌است
بخش عمارلو
۳۶°۴۱′۴۲″ شمالی ۴۹°۴۸′۰۴″ شرقی / ۳۶.۶۹۵° شمالی ۴۹.۸۰۱° شرقی / 36.695; 49.801
مردم
جمعیت ۳۵۰۰۰نفر
جغرافیای طبیعی
مساحت ۷۴۷٫۵ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا ۱۷۱۰ متر
آب‌وهوا
روزهای یخبندان سالانه ۵۰
اطلاعات روستایی
ره‌آورد گردو، آلبالو، گیلاس، قیسی، آلوچه، انار، رب انار، زیتون، برنج، خشکبار، لبنیات، نان کماچ
پیش‌شمارهٔ تلفن ۰۱۳۲۶۲۹
وب‌گاه رسمی سایت بخش عمارلو

پیشینهٔ نام بخش عمارلو[ویرایش]

دربارهٔ نام این بخش دونظریه وجود دارد

۱ - نظریهٔ اول:

عمارلو AAmmaarlu یا به بیانی آمارلو AAmaarlu نام ایلی از ایلات معتبر کُرد کُرمانج است و نشیمنگاه اصلی و نخستین ایشان کُردستان شمالی (کُردستان ترکیه فعلی) می‌باشد. عمارلو یک تعبیر دیگری که در کتاب کرد و کردستان که نویسنده آن شیخ مردوخ کردستانی می‌باشد در توضیح عمارلو چنین توضیح می‌دهند که ایل عمارلو در اصل عمرلو بوده است که پس از تغییر مذهب در زمان صفویه از تسنن به تشیع به عمارلو تغییر نام می‌دهند. بنا به کتاب حرکت تاریخی کرد به خراسان نوشته کلیم‌الله توحدی ایشان را شاه عباس صفوی از کردستان به خراسان آورده (قوچان - نیشابور) و زمان نادر شاه افشار به سرپرستی ولی خان عمارلو از دشت ماروششMarus یا ماروسکMaruzsk شهرستان نیشابور در استان خراسان به منطقه‌ای از کوهستانهای شهرستان رودبار استان گیلان آورده شدند تا در برابر قوای روس مدافع خاک ایران باشند. فرزندان ولی خان عمارلو خوانین و نوادگانشان طوایف کرد جیرنده و داماش می‌باشند و بقیهٔ طوایف این ایل از نوادگان دیگر خوانین ایل عمارلو در روستاهای اطراف هستند (بخش‌های خورگام - رحمت آباد). ایشان با ورود به این منطقه نام خود را روی این مناطق نهادند (عمارلو) نام قدیمی بخش عمارلو در رودبار گیلان خورگام Xorgaam و فاراب Farab بوده است و این منطقه اینک به نام همین ایل نامیده می‌شود، زیرا که بیشتر مردمانش از طوایف همین ایل (عمارلو) هستند. مردمان این ایل پس از هجرت دوم به دلیل وجود مردمان بومی زبان آنان را یادگرفته و حتی تعدادی از کُردهای عمارلو به گویش بومی‌ها گپ می‌زنند (دیلمی - تاتی) اما همچنان زبان کُردی کُرمانجی در بین آنان زنده و حتی در اکثر روستاها کاملاً کُردی صحبت می‌کنند.

درواقع این ایل دوسری هجرت داشته:

۱ - کُردستان بزرگ (وان) به خراسان (قوچان-نیشابور)

۲- خراسان به گیلان (رودبار) این منطقه پیش تر گستره وسیع تری داشت به طوری که حتی در زمان ابراهیم خان عمارلو تنکابن را نیز شامل می‌شد.

  • نظریهٔ دوم: تعداد خیلی کمی هم نام این بخش را برگرفته از نام قوم آمارد می‌دانند که زمانی از سفیدرود تا رود آمل ساکن بوده‌اند و پایه‌گذار تمدن کهن مارلیک بوده‌اند.

جغرافیای طبیعی[ویرایش]

ییلاق‌های عمارلو[ویرایش]

ییلاق‌های عمارلو با ارتفاعی بیش از ۲۲۰۰ متر از سطح آب‌های آزاد دارای آب و هوای کوهستانی می‌باشند. نکته قابل توجه دربارهٔ آب و هوای منطقه عمارلو به ویژه ییلاق‌های آن سبز و خرم ولی شرجی نبودن منطقه‌است که این منطقه و ییلاق‌هایش را در استان گیلان متمایز می‌کند. ییلاق دیزآب طارم

استخر طبیعی،چشمه ی قُل قُله و زمین های خولشکوه،روستای خرمکوه،بخش عمارلو واقع است ییلاق های بخش عمارلو گل سوسن چلچراغ بومی دهکده توریستی داماش از ییلاق های بخش عمارلو استان گیلان است
داماش | دوسلان | دوسالدیه | خلشکوه | گلچالکی | گیاش | سنگه دیل | لاباربن | ویستان | شینه چاک | پوسرا | پلنگ‌کوه | یالس تپه | بیلیش | بربن | نفته‌چال | چنگش | چیچال | مقشر | استلی‌سرا | اربوناو | میانه‌سو |

کبوتر چاک

جغرافیای گیاهی[ویرایش]

رویشگاه گیاهان ارتفاعات و جنگلی زیر می‌باشد:

 • سوسن چلچراغ • سرو • مهر سلیمان • بابونه • گل گاوزبان • ازگیل • آلوی وحشی • بنه • راش شرقی

باغ داری فراورده‌های باغی عمارلو، این میوه‌ها را در بر می‌گیرد:

 • انار - در روستای انبوه • گردو • فندق • سیب • گلابی • ازگیل • زیتون • آلبالو • ذغال اخته • زردآلو • به • انگور • انجیر

جغرافیای جانوری[ویرایش]

گراز، موش خرما و سنجاب و روباه از پستانداران غالب منطقه شمرده می‌شوند. خزندگان غالب نیز مارهای سمی می‌باشند. پرندگانی همانند کبک، قمری، تیهو، بلدرچین و شانه بسر در لابلای درختان و بوته‌ها به فراوانی دیده می‌شوند.

دامپروری مردم عمارلو در کنار باغ‌داری به دام‌داری نیز می‌پردازند:

 • ورزا •  • گاو • گوسفند • بز

پرورش پرندگان اهلی نیز معمولاً در حیاط هر خانه‌ای رایج است:

 • مرغ • خروس • غاز • اردک

پرورش زنبور عسل نیز سالیان زیادی است که در باغ‌ها انجام می‌شود.

جغرافیای مذهبی[ویرایش]

در تاریخ بومی، آئین‌های مهری، زیدی، اسماعیلی و جعفری در این سرزمین پیروانی داشته‌اند:

آئین مهری[ویرایش]

پیش از ورود اسلام به ایران و حتی مدت‌ها پس از ورود آن کیش مهرپرستی داشته‌اند که آثاری همچون جام زرین عمارلو و بناهایی با نام کوله‌سر گواه این موضوع است.

آئین زیدی[ویرایش]

سپس، مذهب زیدیه در این منطقه گسترش یافت.

آئین اسماعیلی[ویرایش]

زمانی نیز، قلعه‌های آن از جمله پایگاه‌های اسماعیلیه بوده‌است.

آئین جعفری[ویرایش]

اما، امروزه همه ایشان شیعه جعفری می‌باشند؛ آرامگاه‌های فرزندان و نوادگان امامان شیعه، در این منطقه، به فراوانی به چشم می‌خورند.

جغرافیای تاریخی[ویرایش]

وسیع‌ترین گستره عمارلو، در اواخر افشاریان و اوائل زندیان، بوده‌است. سرزمین عمارلو در این زمان، تا کرانه‌های دریای قزوین کشیده شده بود و منطقه تنکابن و طارم را نیز در بر می‌گرفت.

{{Navbox |bodyclass=hlist | title = آثار تاریخی بخش عمارلو | name = آثار تاریخی بخش عمارلو

غار زیبای ولی یا غارولی در روستای گورد آثار تاریخی بخش عمارلو محوطه قلاکوتی خرم کوه
تپه‌های تاریخی سرخ کولان | غار ولی گورد | قلعه و محوطه کلاس کمر | قلعه و پای قلعه کلیشم | تپه شماره یک کرماک بالا | تپه میانکولان پارودبار | تپه کرماک پائین | قلعه چیمارود | محوطه اردوشرقی (سنگر) | محوطه خرچاک | محوطه دوبرادران نورده | محوطه رستم خانی کش | محوطه سرکلاه سنگ | محوطه سلاچان پارودبار | محوطه سیاه ریز | محوطه سیاه پس | محوطه شمشا دیوار | محوطه شیلانیک‌پشته اسکابن | محوطه قلاکوتی خرم کوه | محوطه کوره دشت ویه | محوطه گرد کول دوم | پناهگاه‌های صخره‌ای ذکابر | گورستان شماره ۲ کرماک بالا |

جغرافیای انسانی بخش عمارلو[ویرایش]

جمعیت[ویرایش]

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش عمارلوی شهرستان رودبار در سال ۱۳۸۵ برابر با ۸۳۲۲ نفر بوده‌است.[۲]

مردمان این بخش از دو گروه هستند

۱ - بومی‌ها

۲- مهاجرین (ایل کُرد عمارلو)

زبان‌های بخش عمارلو[ویرایش]

دو زبان در روستاهای عمارلو وجود دارد: دیلمی (تاتی) و کردی کرمانجی

دیلمی (یا تاتی)[ویرایش]

 • پاکده  • پارودبار  • معدن سنگرود  • داماش جیرنده  • گوورد  • یکنم  • آیینه ده  • بیورزین  • اسکابن  • انبوه  • خرمکوه  • کلیشم  • لایه  • ناوه  • نواخان لایه  • نواخان ناوه  • ویه  • شهر جیریندیه • ناش • لیاول علیا •

- البته در مناطق بالا مردم کُرد (ایل عمارلو) هم وجود دارند که به گویش تاتی یا دیلمی گپ می‌زنند اما کُردی هم می‌دانند (مانند کُردهای جیرنده و داماش).

کُردی[ویرایش]

 • سنگرود  • زکابر  • دشترز  • کره رود  • کرماک بالا  • زردکش  • دگاسر  • گردلات*پشتکلا*نوده*دوسالده*گپل*سیبون*گرده ویشه • ناش*شیرکده*ویشان*حشمت آباد

نام داران عمارلو[ویرایش]

امامزاده‌های عمارلو[ویرایش]

خوراک عمارلو[ویرایش]

خوراک منطقه برگرفته از سنت‌ها و فراورده‌های بومی است:

فراورده‌های شیری[ویرایش]

 • پنیر مزگتی • پنیر پوستی • پنیر عمارلو • ماست چکیده • سرشیر

فراورده‌های گیاهی[ویرایش]

 • روغن زیتون • رب انار • مربا • گردو • فندق • گندم • عدس • ارموت • لوبیا

نان[ویرایش]

 • نان شیری • نان تخم مرغی • نان گردو • تاوه درانگن • نان گورت • نان پنجاکش • کلانی

خوراک گوشتی[ویرایش]

 • کباب • شامی رودباری - همراه انار سرخ کرده • چلو گوشت

خوراک گیاهی[ویرایش]

 • زیتون پرورده • میرزا قاسمی

خورش[ویرایش]

 • مسما - آمیخته فسنجان و سبزی محلی • قیمه

دسترسی[ویرایش]

  • راه بره سر-داماش
  • راه لوشان-جیرنده
  • راه جیرنده-کلیشم
  • راه جیرنده-داماش
  • راه داماش-دوسلان
  • راه دوسلان-گلچالکی
  • راه خرمکوه-بره سر
  • راه بره سر- پشتکلاه
  • راه نوده ناش -دیلمان
  • راه ناش - داماش

نگارخانه[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
  2. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ دیلمستان: تصاویری از مناطق زیارتی بخش عمارلو رودبار

منابع[ویرایش]

  • (تاریخ گیلان) نوشته رابینو، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.

کتاب‌شناسی[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

http://ammarlou.ir/

http://www.ariapedia.com/1390/شاهین-صمدی/