مهندسی صنایع

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از رشته مهندسی صنایع)
پرش به: ناوبری، جستجو

مهندسی صنایع، (به انگلیسی: Industrial engineering) عنوانی قدیمی برای بیان رویکردی در علم مدیریت سازمان ها و صنایع می‌باشد . نام فارسی این رشته به عنوان معادل درست انگلیسی آن عبارت از مهندسی صنعتی است که توسط تیلور بانی علم مدیریت به کار برده شد . مجموعه فعالیت هایی که مهندسی صنعتی نامیده می شود در ماهیت جزو زیر شاخه های علم مدیریت قرار می گیرند مانند مدیریت کیفیت ، مدیریت بهره وری ، مدیریت پروژه ، مدیریت تولید و ... از این رو امروزه مباحث مهندسی صنایع زیر مجموعه علم مدیریت قرار می گیرد و واژه ی مهندسی ، بیشتر جنبه اسمی و تاریخی دارد . آن بخش از مباحث با عنوان مهندسی صنایع که جنبه های آماری و ریاضیاتی دارد نیز امروزه تحت عنوان رشته های آمار صنعتی و ریاضیات کاربردی و ریاضیات صنعتی قرار می گیرد. امروزه در دانشگاههای کشورهای پیشرفته رشته عامی با عنوان مهندسی صنایع غالباً" به رشته های تخصصی مدیریتی مربوطه مانند مدیریت کیفیت ، مدیریت تولید، مدیریت پروژه و غیره تبدیل شده اند واین روال ادامه دارد( برگردان شده از مقدمه ژورنال بین‌المللی مدیریت کیفیت ) .

تاریخچه[ویرایش]

در زمان تیلور که تعدادی از موضوعات مدیریتی توسط وی ارائه گردید توسط افراد دیگر برای اینکه اهمیت این موضوعات و نیز جایگاه دست اندرکاران مربوطه از رشته های مهندسی مثل مهندسی مکانیک کمتر نمود داده نشود و مهندسین برای آنها نیز اهمیت قایل شوند از اصطلاح مهندسی صنعتی استفاده شد . موضوعات با نام مهندسی صنعتی بخشی از موضوعات علم مدیریت می باشد . فردریک تیلور بنیانگذار علم مدیریت را همچنین بنیانگذار آنچه مهندسی صنعتی نامیده شد می دانند .

تعاریفی که از مهندسی صنایع ارائه می شود مانند اینکه رشته‌ای است که با طراحی، بهبود، و پیاده سازی سیستمای یکپارچه از افراد، مواد، اطلاعات، تجهیزات و انرژی مرتبط می‌باشد ، بیانی از علم مدیریت می باشد .

مهندسی صنایع آن‌گونه که در ایران تدریس می‌شود در واقع مهندسی صنایع کلاسیک است که مبتنی بر بهینه سازی، بهینه سازی خطی (تحقیق در عملیات) و کارسنجی و زمانسنجی می‌باشد.

آموزش عالی مهندسی صنایع در ایران[ویرایش]

دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی شریف به عنوان اولین دانشکده مهندسی صنایع کشور در سال ۱۳۴۷ با پذیرش ۳۹ دانشجوآغاز به کار کرد. در سال ۱۳۵۲ نیز دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه علم و صنعت ایران آغاز به کار کرد. و در سال ۱۳۵۵ گروه مستقلی تحت عنوان مهندسی صنایع در دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی تکنیک تهران) تشکیل شد و اولین گروه فارغ‌التحصیلان دانشکدهٔ مهندسی صنایع این دانشگاه در سال ۱۳۶۲ وارد جامعهٔ صنعتی کشور گردید. با گذشت زمان، این رشته به عنوان رشته‌ای در دانشگاه‌های مختلف کشور جایگاه خود را پیدا کرده است. رشته تحصیلی مهندسی صنایع، در دانشگاه‌های ایران، در گذشته در دوره کارشناسی، با گرایشهای زیر ارائه می‌شد:

  1. برنامه‌ریزی و تحلیل سیستم‌ها
  2. تولید صنعتی
  3. تکنولوژی صنعتی
  4. ایمنی صنعتی

اما در حال حاضر این گرایش ها از مقطع کارشناسی حذف شده و این رشته به صورت مهندسی صنایع-صنایع ارائه می شود. در سال های اخیر متأسفانه تدوین رشته گرایش های با نام صنایع دچار نوعی آشفتگی و روال سلیقه ای غیرعلمی شده و از رویکرد علمی تبعیت نکرده و بر مبنای جاذبیت واژه ی مهندسی قرار گرفته است چنان که رشته های مدیریتی مانند مدیریت بهره وری ، مدیریت زنجیره تامین ، مدیریت پروژه به اشتباه زیر مجموعه صنایع قرار گرفته است که جنبه ی سلیقه ای داشته و با روال علمی و روند کشورهای دیگر مغایرت دارد .

مواد آموزشی[ویرایش]

عناوین برخی از دروس اجباری رشته تحصیلی مهندس صنایع در دانشگاه‌های ایران (در مقطع تحصیلی کارشناسی)[نیازمند منبع]موارد زیر هستند که البته اکثر سرفصل ها قدیمی و با نیازهای صنعتی روز هماهنگی کافی ندارد .

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Industrial engineering»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۱ مارس ۲۰۱۳).

پیوند به بیرون[ویرایش]

انجمن مهندسی صنایع ایران اخبار مهندسی صنایع ایران