استریکنین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
استریکنین
Strychnine2.svg
Strychnine-from-xtal-3D-balls.png
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس ۵۷-۲۴-۹ YesY, ۶۰-۴۱-۳
پاب‌کم ۴۴۱۰۷۱
کم‌اسپایدر ۳۸۹۸۷۷ YesY
UNII H9Y79VD43J YesY
KEGG C06522 YesY
ChEBI CHEBI:28973 YesY
ChEMBL CHEMBL۲۲۷۹۳۴ YesY, CHEMBL۶۱۲۱۱۸, CHEMBL۴۸۶۳۹۹
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
خصوصیات
فرمول مولکولی C21H22N2O2
جرم مولی 334.41 g mol−1
بوی Odorless
چگالی 1.36 g cm−3
دمای ذوب 557−559 K (284−286 °C)
دمای جوش
‎543 K (270 °C)
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 YesY (بررسی) (چیست: YesY/N؟)
Infobox references


استرکنین[پانویس ۱]، سمی بسیار قوی است که اندازه ۰٫۱۶ میلیگرم آن بر کیلوگرم واحد وزن موش و ۱ تا ۲ میلیگرم آن بر کیلوگرم واحد وزن انسان کشنده سریع است. آلکالوئیدی بی رنگ و کریستالی است که به عنوان آفت‌کش استفاده می‌شود. به خصوص برای کشتن مهره‌داران کوچک مانند پرندگان و جوندگان. استرکنین باعث تشنج عضلانی و در نهایت مرگ از طریق خفگی و یا خستگی محض می‌شود. رایج‌ترین منبع استخراج استریکنین، از دانه درخت اذاراقی است.

تاریخچه[ویرایش]

برای اولین بار در سال ۱۷۵۳ آلکالوئید استرکنین در گیاهان خانواده Loganiaceae توسط کارل لینه شناسایی شد[۱]. این خانواده از گیاهان دارای گونه‌های متعددی است که شامل ۱۹۶ گونه می‌شود. در مناطق گرم آسیا (۵۸ گونه)، در امریکا (۶۴ گونه) و در آفریقا (۷۵ گونه)، از این گیاه وجود دارد. دانه‌ها و پوست بسیاری از این گیاهان حاوی سم قدرتمند و کشنده استرکنین است.

مکانیسم اثر[ویرایش]

این ماده یک آنتاگونیست قوی میانجی عصبی گلیسین و استیل کولین در دستگاه عصبی خود مختار است، گلیسین در مغز یک میانجی تحریکی و در نخاع نقش مهاری دارد، با بی اثر کردن این میانجی هدایت پیام های عصبی غیر قابل کنترل میشود و ایجاد تشنج عضلانی می کند، مهار استیل کولین در بخش های مختلف دستگاه عصبی مرکزی فلج عضلات را تشدید می کند، عامل اصلی مرگ ناشی از ماده به فلج عضلات تنفسی بر می گردد هرچند اثرات مختلف عضلانی و سمیت عصبی و کبدی نیز میتواند عامل مرگ باشند.

درمان[ویرایش]

در بیشتر موارد فرد مسموم فوت میکند و فرصت مداوای وی وجود ندارد ، درمان مسمومیت با این سم عموماً حمایتی است و شامل کنترل علایم حیاتی، کنترل تشنج و اسپاسم عضلانی و تهویه مکانیکی است، لاواژ معده و استفاده از زغال فعال و فسفات پرمنگنات مؤثر اند، درمان با دوز بالای دیازپام و شل کننده های عضلانی الزامی است که در بیشتر موارد باید از چند دارو مختلف بهره جسته و تشنجات را کنترل کرد از جمله دارو های مورد استفاده مورفین است.

نیمه عمر[ویرایش]

نیمه عمر بیولوژیکی استرکنین در حدود ۱۰ ساعت است. این نیمه عمر نشان می‌دهد که حتی در موارد مصرف جزئی آن نیز علاوه بر مسمومیت عصبی عملکرد طبیعی کبد نیز دچار اختلال شده و مسمومیت شدیدی بروز می نماید.

واژه‌نامه[ویرایش]

  1. Strychnine

پانویس[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

کتاب‌ها
  • میرحیدر، حسین. معارف گیاهی. ج. ۶. چاپ اول. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۷۳. ۶۴۷. 
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Strychnine»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ا مارس ۲۰۱۲).

پیوند به بیرون[ویرایش]