آفلاتوکسین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آفلاتوکسین
(–)-Aflatoxin B1 Structural Formulae V.1.svg
ساختار شیمیایی افلاتوکسین B1
Aflatoxin b1 3d structure.png
ساختار سه‌بعدی افلاتوکسین B1
شناساگرها
پاب‌کم ۱۴۴۰۳
کم‌اسپایدر ۱۳۷۵۸ YesY
ChEMBL CHEMBL۱۶۹۷۶۹۴ N
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
خصوصیات
فرمول مولکولی C17H12O۶
جرم مولی ۳۱۲٫۲۷ g mol−1
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 N (بررسی) (چیست: YesY/N؟)
Infobox references


آفلاتوکسین‌ها (Aflatoxin) سموم قارچی طبیعی هستند که از گونه‌های قارچ آسپرژیلوس مانند آسپرژیلوس فلاووس(Aspergill flavus)، اسپرژیلوس پارازیتیکوس (A.parasiicus) و آسپرژیلوس نومیوس (A. nomius) منشأ می‌گیرند. این قارچها معمولاً ذرت، یا بادام زمینیو پسته را براحتی آلوده می کنند، در حالیکه گندم، جو بارلی و برنج به این قارچها معمولاً مقاومترند. آفلاتوکسین ها انسان را از طریق مواد غذایی آلوده مانند تخم مرغ، شیر و محصولات لبنی آلوده می کنند و می‌توانند سرطانزا باشند. در سال 1985، سازمان غذا و دارو آمریکا میزان مایکوتوکسین های مجاز در مواد غذایی را تعیین کرد.

انواع[ویرایش]

بیشتر از 20 نوع آفلاتوکسین وجود دارد، اما چهار نوع اصلی آن شامل G1، B2، B1 و G2 می باشد. افلاتوکسین‌های M2,M1 به ترتیب متابولیتهای ناشی از هیدروکسیله شدن افلاتوکسین‌های B2,B1 می باشند. آفلاتوکسین‌های M1 و M2 برای اولین بار از شیر دامهایی که با خوراک آلوده تغذیه شده بودند، جدا شدند. میزان سمیت آفلاتوکسینها به ترتیب ذیل می باشد: B1>G1>B2>G2.

بیماریزایی[ویرایش]

اگر قارچهای مولد این سموم بر روی خوراک دام و مواد غذایی (مانند پسته، بادام زمینی، ذرت، سویا و گندم) رشدکنند مصرف غذاهای آلوده به آفلاتوکسین می‌تواند موجب بیماری در انسان یا دام شود. هیچ موجود زنده ای از این سم در امان نیست. این سموم می‌توانند نکروز بافتی، سیروز، سرطان کبد و سرطان معده ایجاد کنند.

علائم بالینی اولیه مسومیت کبدی ناشی از آفلاتوکسین شامل تب، درد عضلانی و بی اشتهایی است که بعد استفراغ، درد شکم و هپاتیت را به دنبال دارد. آفلاتوکسین با غلظت 10 میکروگرم بر کیلوگرم اثر حاد مسمومیت کبدی دارد. با اینحال مسمومیت حاد نادر و استثنایی است. مقادیر بسیار کمتر و بخصوص مصرف متداوم آفلاتوکسین نیز باعث سمیت کبدی می گردد. ضایعات حاد کبدمثل تغییرات چربی، ادم ریوی، لرزش عضلانی، کما، تشنج ومرگ همراه با ادم مغز ودرگیری اندامهایی نظیر کبد، کلیه و قلب می‌باشد. افلاتوکسین B1 از عوامل تراتوژنیک موتاژنیک و یکی از قویترین ترکیبات سرطانزاست.

پیشگیری[ویرایش]

بهترین راه پیشگیری، اجتناب از خوردن مواد غذایی آلوده به آفالاتوکسین است. پسته بسادگی به سم آفلاتوکسین آلوده می شود. از خوردن پسته های با طعم تلخ یا با رطوبت زیاد باید اجتناب کرد. همچنین مغز پسته احتمال آلودگی بیشتری نسبت به پسته با پوست دارد.

سم آفلاتوکسین مقاوم به حرارت می باشد و در درجه حرارت 237 تا 306 درجه سانتیگراد مضمحل می شود. بنابراین، پاستوریزاسیون شیر نمی‌تواند علیه سم آفلاتوکسین M1 موثر باشد. آواستی و همکارانش در سال 2012 گزارش کرده اند که نه پاستوریزاسیون و نه جوشاندن شیر باعث کاهش سطح آفلاتوکسین M1 نمی‌شود. بو دادن پسته در درجه حرارت 90، 120 و 150 درجه سانتی گراد برای 30، 60 و 120 دقیقه باعث کاهش سطح آفلاتوکسین بمیزان 17 تا 63 درصد می گردد. بعلاوه، پخت قلیایی و خیساندن ذرت برای درست کردن تورتیلا میزان آفلاتوکسین را بمیزان 52% کاهش می دهد.[۱]

سابقه بروز[ویرایش]

در سال 1974، یک بروز عمده بیماری هپاتیت بعلت آفلاتوکسید در ایالت گجرات و راجستان هند گزارش شد که منجر به مرگ 106 نفر شد. این بروز دو ماه طول کشید و محدود به یک فرقه ای بود که قوت غالب آنها، ذرت، آلوده به آفلاتوکسین شده بود.آنالیز ابتدایی ثابت کرد که مصرف آفلاتوکسین فلاووس باعث این بروز شده است. بروز دیگری از آفلاتوکسی که هم انسان و هم سگ ها را گرفتار کرد در شمال غربی هند در 1974 گزارش شد. بیشتر موارد بروز گزارش شده از مناطق روستایی مناطق شرقی کنیا در سال 2004 ناشی از مصرف محصول ذرت خانگی آلوده به کپک بود. در سال 2013، کشورهایی در اروپا شامل رومانی، صربستان و کرواسی مواردی از آلودگی شیر با آفلاتوکسین را در سطح کشور خود گزارش کردند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «Aflatoxins: A Global Concern for Food Safety, Human Health and Their Management». Front Microbiol. 2016; 7: 2170 Published online 2017 Jan 17. doi:10.3389/fmicb.2016.02170.