زبان کهُوار یکی از زبانهای داردی-از شاخهٔ زبانهای هندوایرانی- است که پیرامون ۴۰۰هزار گویشور آن در افغانستان و پاکستان میزیند. شمار قابل توجهی از کهوارزبانان به شهرهای بزرگ پاکستان چون پیشاور، اسلامآباد، لاهور و کراچی کوشیدهاند.
کهوار در میان زبانهای داردی بیشترین تاثیر را از زبانهای ایرانی گرفتهاست. همچنین به نسبت برخی از زبانهای داردی -مانند زبان شینا- کمترین تاثیر ممکن را از سانسکریت گرفتهاست. گئورگ مورگنستیرنه زبانشناس نروژی کهوار را برجسته ترین و چیرهترین زبان در منطقهٔ چیترال و در میان انبوه زبانهای گوناگون آنجا دانستهاست. برای نگارش این زبان از الفبای زبان اردو بهرهمیبرند.
الفبا و آوانگاری [ویرایش]
| واج |
آوا (در IPA) |
نویسهواره |
لاتین |
نمونه و ترجمه |
| /p/ |
[p] |
پ |
p |
/pakistan/ پاکستان |
| /b/ |
[b] |
ب |
b |
/brar/ برار (فارسی: برادر) |
| /t/ |
[t] |
ت , ط |
t |
/patː/ پت (فارسی: تا) |
| /d/ |
[d] |
د |
d |
/duːst/ دوست |
| /k/ |
[k] |
ک |
k |
/kahak/ کہاک (فارسی: ماکیان) |
| /ɡ/ |
[ɡ] |
گ |
g |
/gordogh/ گوردوغ (خر) |
| /ʔ/ |
[ʔ] |
ع , ء |
', ʔ |
/mæʔˈnɒː/ معنا |
| /ch/ |
[t͡ʃ] |
چ |
ch, č |
/chhor/ چھور (چهار) |
| /j/ |
[d͡ʒ] |
ج |
j |
/dʒæˈvɒːn/ جوان |
| /f/ |
[f] |
ف |
f |
/fil/ فل (فیل) |
| /v/ |
[v] |
و |
v |
/vezo dukaan/ ویزو دوکان (فروشگاه پزشکی) |
| /s/ |
[s] |
س , ص , ث |
s |
/saal/ سال |
| /z/ |
[z] |
ز , ذ , ض , ظ |
z |
/ɒːˈzɒːd/ آزاد |
| /ʃ/ |
[ʃ] |
ش |
sh, š |
/ʃɒːh abdul aziz/ شاہ عبدالعزیز |
| /ʒ/ |
[ʒ] |
ژ |
zh, ž |
/ʒɒːraap/ ژاراپ (جوراب) |
| /x/ |
[x] |
خ |
kh, x |
/xɒːˈne zaad/ خانہ زاد 'برده (خانهزاد)' |
| /ɣ/ |
[ɣ] |
ق , غ |
gh, q |
/ɣulaam/ غلام |
| /ɢ/ |
[ɢ] |
ق , غ |
q, gh |
/qæˈlæm/ قلم |
| /h/ |
[h] |
ه , ح |
h |
/hindu/ ھندو (هندی) |
| /m/ |
[m] |
م |
m |
/mosh/ موش (مرد) |
| /n/ |
[n] |
ن |
n |
/nɒːn/ نان (مادر) |
| /ŋ/ |
[ŋ] |
ن |
ng, ŋ |
/rænɡ/ رنگ |
| /l/ |
[l] |
ل |
l |
/læket/ لاکٹ (قوطی کوچک) |
| /ɾ/ |
[ɾ] |
ر |
r |
/Rahmat Aziz/ رحمت عزیز |
| /j/ |
[j] |
ی |
y |
/jɒː/ یا (یا) |
سنجش واژگانی روزهای هفته [ویرایش]
| فارسی |
شینا |
سانسکریت |
کهوار |
| یکشنبه |
Adit |
Aditya var |
yak shambey |
| دوشنبه |
Tsunduro |
Som var |
du shambey |
| سهشنبه |
Ungaroo |
Mangal var |
sey shambey |
| چهارشنبه |
Bodo |
Budh var |
char shambey |
| پنجشنبه |
Bressput |
Brihaspati var |
panch shambey |
| آدینه |
Shooker |
Shukra var |
Adina |
| شنبه |
Shimshere |
Sanisch var |
shambey |
Wikipedia contributors, "Khowar language," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Khowar_language&oldid=519759314 (accessed November 7, 2012).
|
کد زبانهای معرفیشده در ایزو ۶۳۹-۳ که حرف اول عنوان بینالمللی آنها حرف K است |
|
|
|
|
پاکستان
