ایالت بلوچستان پاکستان
| ایالت بلوچستان پاکستان Balochistan province |
||
|---|---|---|
| — ایالت — | ||
 |
||
|
||
.svg) |
||
| مختصات: شرقی۶۷°۰۱′ شمالی۳۰°۰۷′ / °۶۷٫۰۱شرقی °۳۰٫۱۲شمالیمختصات: شرقی۶۷°۰۱′ شمالی۳۰°۰۷′ / °۶۷٫۰۱شرقی °۳۰٫۱۲شمالی | ||
| کشور |  پاکستان |
|
| نواحی | ۳۰ | |
| شهرها | - | |
| بزرگترین شهر | کویته | |
| بنیانگذاری | ۱ ژوئیه ۱۹۷۰ | |
| مرکز | کویته | |
| فرمانداری | ||
| • فرماندار | نواب ذوالفقار علی مگسی | |
| مساحت | ||
| • جمعاً | ۳۴۷٬۱۹۰ km۲ (۱۳۴٬۰۵۰ sq mi) | |
| جمعیت (۲۰۱۱) | ||
| • کل | ۷٬۹۱۴٬۰۰۰ | |
| منطقه زمانی | PST (یوتیسی ۵+) | |
| زبانهای رسمی | بلوچی, پشتو, اردو, هزارگی | |
| وبگاه | Government of Balochistan | |
ایالت بَلوچستان بزرگترین ایالت کشور پاکستان است و حدود ۴۴ درصد از خاک پاکستان را دربرمیگیرد. این ایالت با وجود گستردگی، کمجمعیتترین ایالت پاکستان است و تنها درحدود ۸ میلیون نفر جمعیت دارد.
مرکز ایالت بلوچستان پاکستان شهر کویته است که ۸۹۶ هزار نفر جمعیت دارد. بلوچستان پاکستان منطقهای خشک و بیابانی است که از سوی جنوب به دریای عرب محدود میشود و بندر مهم این ایالت در کنار این دریا بندر گوادر است.
اقوام اصلی ساکن بلوچستان پاکستان عبارتند از بلوچها و در رده دوم پشتونها که هر دو از اقوام ایرانیتبار هستند. براهوییهای دراویدیتبار و هزارهها که فارسیزباناند از اقلیتهای این منطقه هستند.
منطقه ساحلی بلوچستان مکران نامیده میشود و مناطق مرکزی بلوچستان پاکستان را سنتاً کلات مینامند.
با وجود برخورداری از منابع طبیعی زیاد، بلوچستان فقیرترین منطقه پاکستان است.[۱]
محتویات |
جغرافیا [ویرایش]
این ایالت از سوی غرب با ایران، از سوی شمال با افغانستان و مناطق ایلی پاکستان، از سوی شرق با پنجاب و سند و از سوی جنوب با دریای عرب هممرز است. مرکز این ایالت شهر کویته است.
تاریخ [ویرایش]
در سده شانزدهم میلادی، براهوییها، حکومتی را در کلات تشکیل داده و میر احمد خان را حکمفرمای آزاد آن سامان تلقی کردند. او با گشودن نواحی مستونگ، سبی، کچی، شلکوت (کویته کنونی) و کرخ، حکمرانی خود را گسترش داده بود. جانشین وی میر عبداللّه خان هانات کلات را گسترش بیشتری داد.[۲] او حکام کلهاری سند را شکست داده و مکران و شوروک را تحت سلطهٔ خود آورد. در نتیجه حمله نادرشاه افشار پادشاه ایران (م: ۱۷۴۸ م) به شبهقاره این ناحیه نیز به ایران ملحق ماند و سپس بدست احمد شاه بابا ابدالی افتاد. حکمران محلی میرناصرخان با بیست هزار سپاه جنگجو احمد شاه ابدالی را علیه تیموریان کمک کرده بود و ابدالی در جنگ پانی پت موفق گردیده است.[۳]
پیش از تاسیس کشور پاکستان، بلوچستان کنونی این کشور دو قسمت داشت. واحدی را ریاستهای کلات (قلات)، خاران، لسبیله و مکران شامل بود و قسمت کویته و نواحی آن بلوچستان انگلیسی نامیده میشد. بلوچستان انگلیسی تحت نظارت انگلیسها بود و ریاستهای مزبور بوسیله رؤسای محلی اداره میشد. از سال ۱۹۵۴ میلادی هردو قسمت یادشده به صورت یک واحد تقسیمات کشوری درآمده است.[۴]
زبان های گفتاری [ویرایش]
زبانهای رایج در این ایالت زبان بلوچی، پشتو، اردو و فارسی هزارگی است.
زبان فارسی زبان مادری قوم دهوار است که بیشتر ساکن قلعه لادگشت هستند.
همچنین صدها هزار هزاره از افغانستان که امروزه ساکن کویته و دیگر شهرها هستند فارسی هزارگی زبانند.
جمعیت [ویرایش]
| جمعیتها طی سالها | ||
|---|---|---|
| سال سرشماری | جمعیت | درصد شهرنشین |
|
|
||
| ۱۹۵۱ | ۱٬۱۶۷٬۱۶۷ | ۱۲٫۳۸٪ |
| ۱۹۶۱ | ۱٬۳۵۳٬۴۸۴ | ۱۶٫۸۷٪ |
| ۱۹۷۲ | ۲٬۴۲۸٬۶۷۸ | ۱۶٫۴۵٪ |
| ۱۹۸۱ | ۴٬۳۳۲٬۳۷۶ | ۱۵٫۶۲٪ |
| ۱۹۹۸ | ۶٬۵۶۵٬۸۸۵ | ۲۳٫۸۹٪ |
| ۲۰۰۵ | ۹٬۸۳۹٬۴۱۷ | ۲۳٫۸۹٪ |
شهرستانهای ایالت بلوچستان پاکستان [ویرایش]
 |
دو شهرستان تازهبنیاد واشک و شیرانی را نیز باید به این نقشه افزود.[۱]
شهرهای بلوچستان پاکستان [ویرایش]
فرهنگ [ویرایش]
بلوچستان از دو منطقه وسیع تشکیل شده است.این دو منطقه با وجود داشتن مشترکات زیاد در برخی موارد تفاوت هایی در فرهنگ عامه،زبان و گویش محلی، آداب و رسوم، موسیقی و حتی مسکن عشایری،آب و هواوپوشش گیاهی دارند.
این دو منطقه یعنی سرحد و مکران در بلوچستان ایران و پاکستان متناسب با محیط طبیعی وجغرافیایی از تنوع فراوان آب و هوا برخوردارند.
منطقه سرحد در بلوچستان ایران شامل سیستان، زاهدان، خاش و میرجاوه و منطقه مکران شامل شهرستان های سراوان، سیب و سوران، مهرستان، ایرانشهر، دلگان ، نیکشهر، سرباز، چابهار و کنارک می باشند. وجود آثار تاریخی و باستانی همچون کوه مهرگان در سراوان و آتشکده های دهانه غلامان در سیستان و نیز آثار بجا مانده از تمدن های باستانی دامن و اسپیدژ ایرانشهر و سایر کاوشها و تحقیقات باستان شناسی و نظریه بسیاری از مورخین حکایت از آن دارد که قوم بلوچ یکی از اقوام اصیل آریایی و ایرانی است هر چند در بین طوایف بلوچ بعضی از آنها در ادوار مختلف از مناطقی به بلوچستان مهاجرت کرده اند و شاید آریایی نباشند اما پس از سکونت در بلوچستان و خویشاوندی و آمیختگی با قوم بلوچ آنچنان در فرهنگ اصیل آریایی و فرهنگ بلوچ تنیده شده اند که جدا نمودن آنها امکان پذیر نمی باشد و امروز نیز همچون بلوچ های اصیل در آداب و رسوم ، پوشش ، زبان ، و سایر اجزای فرهنگی مشترک هستند .یکی از آئین ها و مراسم بجا مانده از ایران باستان مراسم جشن بهارگاه و عید نوروز است که در بین همه اقوام ایرانی به عنوان آئین کهن ملی و باستانی با اندک تفاوت هایی رواج دارد. بلوچ ها نیز همچون سایر اقوام ایرانی بهار طبیعت و شکوفایی غنچه های بهاری را گرامی می دارند و دراین ایام علاوه بر جشن و سرور و شادی و برپایی مراسم عیدنوروز و عید طبیعت، آداب ورسوم ویژه و خاصی را در این ایام خجسته برگزار می کنند مهری آباد+هزاره تاون+علی آباد اسم محلههای شهر کویته می باشد.
کتابخانههای مهم [ویرایش]
کتابخانههای مهم بلوچستان[۵]:
|
|
|
افزون بر این در دانشکدههای شهرهای مستونگ، ژوب، بهاگ، چمن، قلات، لورالایی، پشین، سبّی، هرنایی، تربت، پنجگور، دیرهبگتی، کوهلو، گوادر، نوشکی، خضدار و لسبیله و بیشتر مدارس بلوچستان نیز کتابخانههایی وجود دارند.
منابع [ویرایش]
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ ایالت بلوچستان پاکستان موجود است. |
- ↑ Kemp, Geoffrey (2010). The East Moves West: India, China, and Asia's Growing Presence in the Middle East (1st ed.). Brookings Institution. p. 116. ISBN 978-0815703884.
- ↑ یوسف عطا، م.: بلوچهای غیور و بلوچستان. مترجم: ملک، اشرف. در نشریه: «هلال» آذر ۱۳۴۸ - شماره ۹۵. (در مالکیت عمومی به خاطر قدمت).
- ↑ یوسف عطا، م.: بلوچهای غیور و بلوچستان.
- ↑ یوسف عطا، م.: بلوچهای غیور و بلوچستان.
- ↑ رایزنی فرهنگی ایران، کویته، بازدید: اکتبر ۲۰۰۸.
|
|||||||||||
 |
این یک نوشتار خُرد پیرامون یک مکان جغرافیایی است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||
|
|||||
![[۱]](http://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1:Balochistan-zilai-small.jpg){kind=link}