شمالگان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
خط ایزوترم یا همدما که به رنگ قرمز در نقشه شمالگان دیده می‌شود گرمای متوسط ۱۰ درجه سانتیگراد در ماه ژوئیه (تابستان) را نشان می‌دهد که مرز منطقه شمالگان محسوب می‌شود.
نگاره ماهواره‌ای از شمالگان

شُمالگان به ناحیه پیرامون قطب شمال، گفته می‌شود. شمالگان بخش‌هایی از روسیه، آلاسکا، کانادا، گرینلند، لاپلند و سوالبارد و نیز اقیانوس شمالگانی (اقیانوس منجمد شمالی) را در بر می‌گیرد. خط همدمای ۱۰ درجه سلسیوس معمولاً برای مشخص کردن مرز شمالگان در نظر گرفته می‌شود.البته ممکن است یک اختلاف دمای اندکی در مرز شمالگان وجود داشته باشد . به شمالگان، سرزمین آفتاب نیمه شب نیز گفته می‌شود. قطب شمال یک ششم کره زمین و به اندازه روسیه – چین و هند وسعت دارد. قب شمال هیچ جمعیت باشنده ای ندارد. و بوسیله سازمان 1996 بیانیه اتاوا /شورای شمالگان اداره می شود. شورای شمالگان علاوه بر 8 عضو اصلی( آمریکا، روسیه، نروژ و سوئد نیز از جمله آنها هستند.) 12 عضو ناظر دارد. که هر دوسال یکبار کمیته های ششگانه آن اجلاس برگزار می کنند. در اجلاس وزرای در نروژ در اول ماه می 2013 عضویت ناظرهند رسما اعلامو تصویب شد.

باور کارشناسان انرژي بر اين است که يک چهارم منابع نفتي و گازي جهان در بستر اقيانوس منجمد شمالي قرار دارد.

روسيه، نروژ، کانادا، دانمارک و آمريکا که سواحل همجوار قطب شمال دارند، اين قلمروي غني را از آن خود اعلام کرده اند. مسابقه براي تصاحب اين منطقه از زماني شتاب گرفت که با آب شدن کوه هاي يخ دسترسي به قطب شمال آسان تر شده است. در سال 2001 روسيه مدارک مالکيت اين منطقه را به سازمان ملل متحد ارائه داد که مورد قبول قرار نگرفت چون فاقد شواهد لازم بود. سه سال پيش کاوشگران روسي در حرکتي حاکي از جدي بودن اين کشور در چشمداشت به اين قلمرو پرچمي را از جنس تيتانيوم در بستر اقيانوس منجمد شمالي نصب کردند.

از سوي ديگر، کاوش هاي علمي آمريکا و کانادا براي جمع آوري داده ها از اين منطقه در حال انجام است، تا بتواند ادعاي اين کشورها را بر سر مالکيت اين منطقه اثبات کند. نروژ و دانمارک نيز براي بدست آوردن حاکميت اين منطقه تلاش مي کنند. به موجب قوانين بين المللي هر يک از اين پنج کشور حوزه قطب شمال، مجاز به بهره برداري اقتصادي از ناحيه اي به شعاع 200 مايل در امتداد سواحل خود است.[۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیمان‌نامه جنوبگان

بومگاه جنوبگانی

پیوند به بیرون[ویرایش]

  • هندوستان در قطب جنوب و شمال فعال می شود.[۲]

[۳]