فیدل کاسترو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فیدل کاسترو
فیدِل در ۱۹۵۹ میلادی در بازدید از ایالات متحده
رئیس‌جمهور (رهبر انقلاب) کوبا
مشغول به کار
دسامبر ۱۹۷۶ – فوریه ۲۰۰۸
بعد از او: رائول کاسترو
نخست وزیر کوبا
مشغول به کار
فوریه ۱۹۵۹ – فوریه ۲۰۰۸
بعد از او: رائول کاسترو
دبیر اول حزب کمونیست کوبا
مشغول به کار
اکتبر ۱۹۶۵ – آوریل ۲۰۱۱
بعد از او: رائول کاسترو
هفتمین و بیست‌وسومین دبیرکل جنبش عدم تعهد
مشغول به کار
۱۶ سپتامبر ۲۰۰۶ – ۲۴ فوریه ۲۰۰۸
پیش از او: عبدالله احمد بداوی
بعد از او: رائول کاسترو
مشغول به کار
۱۰ سپتامبر ۱۹۷۹ – ۶ مارس ۱۹۸۳
پیش از او: جونیوس ریچارد جایواردنه
بعد از او: نیلم سانجیو ردی
اطلاعات شخصی
تولد فیدِل آلخاندرو کاسترو روث
۱۳ اوت ۱۹۲۶
بیران، استان اولگین، جمهوری کوبا
مرگ ۲۵ نوامبر ۲۰۱۶ میلادی (۹۰ سال)
هاوانا، کوبا
ملیت  کوبا
حزب سیاسی حزب ارتدوکس
(۱۹۴۶–۱۹۵۲)
جنبش ۲۶ ژوئیه
(۱۹۵۳–۱۹۶۵)
حزب کمونیست کوبا
(۱۹۶۵–۲۰۱۶)
همسر میرتا دیاز - بالارت گوتیرز (۵۵–۱۹۴۸)
دایا سوتو دل وای (۲۰۱۶–۱۹۸۰; مرگ کاسترو)
خویشاوندان رائول
رامون
جوانا
فرزندان ۹ فرزند، شامل آلینا فرناندز و ماری‌یلا کاسترو
محل اقامت سانتیاگو د کوبا
محل تحصیل دانشگاه هاوانا
پیشه چریک سابق و سیاست‌مدار
تخصص حقوق‌دان
امضاء
کنیه(ها) فیدِل
انتقال پست ریاست‌جمهوری به رائول کاسترو در ۳۱ ژوئیه ۲۰۰۶

فیدل کاسترو با نام کامل فیدِل آلخاندرو کاسترو روث (به اسپانیایی: Fidel Alejandro Castro Ruz)، (۱۳ اوت ۱۹۲۶–۲۵ نوامبر ۲۰۱۶) سیاست‌مدار و انقلابی کوبایی بود. وی علاوه بر رهبری انقلاب کوبا، از سال ۱۹۵۹ تا ۱۹۷۶ میلادی به عنوان نخست‌وزیر کوبا و سپس به عنوان رئیس‌جمهور این کشور از سال ۱۹۷۶ تا ۲۰۰۸ مشغول فعالیت بود. حزب کمونیست کوبا که تنها حزب سیاسی در نظام تک‌حزبی کوبا است؛ از سال ۱۹۶۵ تا سال ۲۰۱۱ تحت رهبری وی اداره می‌شد. بر اساس قانون اساسی مصوب سال ۱۹۷۶ میلادی دبیرکل حزب، رهبری حکومت را در دست دارد.[۱] کاسترو یکی از نمادهای انقلاب کمونیستی در آمریکای لاتین به شمار می‌رود. در دوران زمامداری وی در کوبا صنایع و تجارت ملی‌سازی شد و اصلاحات سوسیالیستی دولت در سراسر جامعه به اجرا درآمد. کاسترو هم‌چنین دو دوره دبیر کل جنبش عدم تعهد بود.
کاسترو یکی از شخصیت‌های بحث‌برانگیز جهان معاصر بوده است. وی جوایز مختلف بین‌المللی به دست آورده و حامیانش او را قهرمان سوسیالیسم، ضد امپریالیسم و بشردوستی و کسی که توانسته استقلال کوبا را در برابر امپریالیسم آمریکا حفظ کند، می‌دانند. در مقابل؛ منتقدانش وی را یک دیکتاتور تمامیت‌خواه می‌دانند که دولتش باعث بروز موارد متعدد نقض حقوق بشر، آوارگی بیش از یک میلیون کوبایی و تضعیف اقتصاد کشور شده است.

زندگی‌نامه

اوایل زندگی

فیدل کاسترو در تاریخ ۱۳ اوت ۱۹۲۶ در شهر بیران واقع در استان اولگین متولد شد. خانواده وی از زمین‌داران مرفّه بودند. او بعد از گذراندن دبستان در روستا به مدرسه‌ای خصوصی واقع در شهر سانتیاگو د کوبا و سپس هاوانا رفت و پس از آن از دانشکده حقوق دانشگاه هاوانا فارغ‌التحصیل شد.

دوران فعالیت سیاسی

زمانی که دانشجو بود به یک گروه دانشجویی پیوست که علیه فساد سیاسی مبارزه می‌کردند.[نیازمند منبع] او در سال ۱۹۴۷ میلادی عضو حزب مردم کوبا شد که به حزب ارتدوکس هم شهرت داشت. وی سپس رهبر جناح چپ حزب شد و همان سال داوطلب عضویت در یک گروه مسلح برای مبارزه علیه نظام رافائل لئونیداس تروخیو در جمهوری دومینیکن شد اما این گروه نتوانست از کوبا خارج شود.[نیازمند منبع] بارها فیدل کاسترو در طرح‌ریزی و اجرای این‌گونه نقشه‌های ضد امپریالیستی نقش داشت.[نیازمند منبع]

او در ۱۹۵۹ میلادی توانست، نظام فولخنثیو باتیستا ثالدیوار را شکست دهد و حکومت کوبا را دست گیرد. رامون کاسترو، برادر بزرگتر او روز ۴ اسفند ۱۳۹۴ (۲۳ فوریه ۲۰۱۶) در ۹۱ سالگی درگذشت.

درگذشت

فیدل کاسترو در ۲۵ نوامبر ۲۰۱۶ در سن ۹۰ سالگی درگذشت. تلویزیون کوبا بامداد روز شنبه این خبر را به نقل از رائول کاسترو اعلام کرد. گزارش‌ها حاکی است که رائول کاسترو، رئیس جمهوری وقت کوبا، با حضور در تلویزیون این کشور گفته است: «فرمانده کل انقلاب کوبا ساعت ده و ۲۹ دقیقه شامگاه جمعه درگذشت». به گزارش خبرگزاری فرانسه، رائول کاسترو گفته است: طبق وصیت فیدل کاسترو جسد وی روز شنبه سوزانده خواهد شد.[۲] مراسم تشییع جنازه فیدل کاسترو در ۴ دسامبر ۲۰۱۶ برگزار شد.

اندیشه

اندیشه‌های اجتماعی و سیاسی فیدل کاسترو با عنوان کاستروئیسم (به انگلیسی: Castroism) شناخته می‌شود.

کاسترو نه فردی مذهبی بلکه ضد دین بود و کلیسای کاتولیک را یک نهاد طرفدار سرمایه‌داری به شمار می‌آورد.[۳]

جنبش انقلابی کوبا که از ۱۹۵۳ آغاز شد، در شروع مبارزه ایدئولوژی یا نظریه روشنی نداشت و هدف آن تنها سرنگونی رژیم فاسد باتیستا بود. آمیزش جنبش چریکی با کمونیسم از ۱۹۶۱ پدید آمد و آن هنگامی بود که کاسترو به مارکسیسم-لنینیسم روی آورد و آن را ایدئولوژی رسمی کوبا کرد. اهمیت این ایدئولوژی بیشتر از نظر در پیش گرفتن یک روش انقلابی خاص است. بنا بر این روش، پیشاهنگان انقلابی، به جای آن که در انتظار پیدایش شرایط «عینی» مارکسیستی و شرایط «ذهنی» لنینیستی برای یک انقلاب کامل عیار بنشینند باید این شرایط را با آغاز جنبش چریکی از مناطقی روستایی و کوهستانی که خارج از چتر امنیتی رژیم حاکم است به وجود آورند. به عبارت دیگر، کاستروئیسم نیز مانند لنینیسم و مائوئیسم، روش یک انقلاب پیروزمند در یک کشور را به عنوان مدل برای کشورهای دیگر عرضه می‌کند. با این مدل، هم کاسترو و هم چه گوارا، اندیشه‌های مارکسیستی و لنینیستی درباره مراحل انقلاب را که تحول طبقاتی تعیین کننده آن است، کنار می‌گذارند.[۴]

حواشی

در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ میلادی، هم‌جنس‌گرایان کوبا تحت شدید‌ترین فشارها قرار گرفتند. حکومت فیدل کاسترو آن‌ها را به‌منظور «تجدید تربیت و پرورش»، روانه‌ی اردوگاه‌های کار اجباری کرد. فیدل کاسترو سال‌ها بعد اعتراف کرد که این سیاست غلط بوده است.[۵]

در سال ۱۹۸۰ میلادی، کاسترو به ۱۲۵ هزار نفر از کوبایی‌هایی که خواستار ترک کوبا بودند، اجازه داد تا از طریق بندر ماریل طی یک مهاجرت انبوه، به ایالات متحده آمریکا مهاجرت کنند.[۶]

سینما

درباره کاسترو مستندهای سینمایی و تلویزیونی زیادی ساخته شده است. حدود ۵۰ بازیگر سینما و تلویزیون در نقش او بازی کرده‌اند که از میان آنها نقش‌آفرینی جک پالانس در فیلم "چه" (۱۹۶۹) و دمیان بیچیر در فیم چه ساخته استیون سودربرگ محصول ۲۰۰۸ اشاره کرد.

وی از علاقه‌مندان به سینما بود و در مستند فرمانده ساخته الیور استون از علاقه‌اش به سوفیا لورن، بریژیت باردو، ژرار دوپاردیو و چارلی چاپلین می‌گوید.

بر اساس فیلم‌شناسی‌ها، کاسترو پیش از گذاشتن ریش در دو فیلم کمدی موزیکال هالیوودی "راحت‌ برای ازدواج" و "تعطیلات در مکزیکو" هر دو ساخته سال ۱۹۴۶ به عنوان سیاهی‌لشکر بازی کرده است.[۷]

نگارخانه

جستارهای وابسته

پانویس

  1. «کاسترو: حکومت کوبا تک حزبی باقی می‌ماند». یورونیوز فارسی، ۳۰ ژانویه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۳ اوت ۲۰۱۴. 
  2. «فیدل کاسترو، رهبر انقلاب کوبا، درگذشت». رادیوفردا، شنبه ۶ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۷:۰۳–۲۶ نوامبر ۲۰۱۶. 
  3. قرائت کوبا و فیدل کاسترو در ایران سال ۵۷، رادیو فردا
  4. «Castroism». 
  5. حمایت دختر کاسترو از هم‌جنس‌گرایان کوبا، دویچه وله فارسی
  6. Larzelere, Alex (1988). The 1980 Cuban Boatlift. Washington, DC: National Defense University Press. 
  7. «تلفیقی از رابین هود و مارکس: سیمای فیدل کاسترو در سینما - بی‌بی‌سی فارسی، ۱۰ آذر ۱۳۹۵». 
  8. Quirk 1993, p. 14; Coltman 2003, p. 8.

پیوند به بیرون