کوتریموکسازول

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
کوتریموکسازول
ترکیبی از
Trimethoprim آنزیم احیاء دی هیدروفولات inhibitor (16.7%)
Sulfamethoxazole Sulfonamide antibiotic (83.3%)
داده‌های بالینی
نام تجاری Bactrim, Bactrimel, Biseptol, Co-trimoxazole, Cotrim, Septrin, Septra, Sulfatrim, Trisul
رده بارداری C(US)
تجویز Oral
شناسه
شماره سی‌ای‌اس 8064-90-2
کد ATC J01EE01
پاب‌کم CID 358641
کم‌اسپایدر 318412
 ✔Y(what is this?)  (verify)

کوتریموکسازول (به انگلیسی: Co-trimoxazole)

رده درمانی: آنتی بیوتیک

اشکال دارویی: قرص، شربت

موارد مصرف[ویرایش]

آنتی بیوتیک پرمصرفی است که اغلب در درمان عفونت‌های ادراری، گوارشی و تنفسی به صورت سرپایی تجویز می‌شود.

مکانیسم اثر[ویرایش]

کوتریموکسازول در واقع از ترکیب دو آنتی بیوتیک تری‌متوپریم و سولفامتوکسازول (از گروه سولفونامیدها) به نسبت ۴۰۰ به ۸۰ ساخته شده‌است. هردو این ترکیبات از راه‌های مختلف در متابولیسم اسید فولیک در باکتری‌ها ایجاد اختلال می‌کنند. سولفانامیدها متوقف‌کننده رشد باکتری هستند. آن‌ها با اسیدپاراآمینوبنزوئیک (PABA) شباهت ساختمانی داشته و بطور رقابتی یک آنزیم باکتریایی بنام دی هیدروپتروات سنتتاز (Dihydropteroate synthase) را که مسئول داخل کردن PABA در ساختمان اسید دی هیدروفولیک است، مهار می‌کنند. این عمل ساخت اسید دی هیدروفولیک را که از نظر متابولیک کوفاکتور در ساخت پورین‌ها، تیمیدین و DNA می‌باشد را کاهش می‌دهد.

تری‌متوپریم با تداخل در عملکرد آنزیم دی هیدروفولات ردوکتاز باکتری‌ها ساخت اسید تترا هیدروفولیک را مهار می‌کند. تتراهیدروفولیک اسید کوفاکتور ضروری در ساخت تیمیدین و DNA می‌باشد. باکتری‌هایی که اسید فولیک را خودشان تولید می‌کنند به این دارو حساس هستند لذا این دارو تکثیر آن‌ها را متوقف می‌کند.

لذا با استفاده از ترکیب کوتریموکسازول متابولیسم اسیدفولیک در باکتری‌ها با دو مکانیسم متفاوت مختل می‌شود.

مصرف[ویرایش]

دوز معمول آن در بزرگسالان دو قرص هر دوازده ساعت است. کوتریموکسازول به‌طور کامل در دستگاه گوارش جذب شده و پس از چهار ساعت به اوج اثر می‌رسد.[۱]

از مصرف این دارو در مبتلایان به فاویسم و آنمی مگالوبلاستیک باید اجتناب کرد و از عوارض جانبی آن سندرم استیون جانسون است.

منابع[ویرایش]

  1. دکتر مجید سلطانی. «15 نکته درباره کوتریماکسازول». وب‌گاه تبیان به نقل از هفته‌نامه سلامت، 16/6/1387. بازبینی‌شده در ۱۹ فروردین ۱۳۹۰.