اشترینان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
اشترینان
کشور  ایران
استان لرستان
شهرستان بروجرد
بخش اشترینان
سال شهرشدن ۱۳۴۵ خورشیدی (تأسیس شهرداری)[۱]
مردم
جمعیت ۵٬۰۸۳ نفر[۲]
اطلاعات شهری
شهردار محمد رضا مقصودی [۵]
پیش‌شماره تلفنی ۰۶۶[۴]

اشترینان یکی از شهرهای استان لرستان در ایران است. این شهر در شهرستان بروجرد و در ۱۵ کیلومتری شمال شهر بروجرد و در سر راه بروجرد – ملایرنهاوند قرار دارد. این شهر مرکز سیلاخور بالاست و آب و هوای سرد کوهستانی دارد. اشترینان به احتمال زیاد اشتربان بوده‌است و یکی از کاروانسراهای بر سر راه بروجرد و اصفهان به همدان و بغداد بوده‌است. کوه و قلعه یزدگرد در شرق آن است و کوه گرین در غرب آن. هسته اولیه شهر بنا بر لغت‌نامه دهخدا متشکل از چهار چشمه بوده‌است.

تاریخچه[ویرایش]

این شهر دارای قدمتی دیرینه است و براساس سنگ نوشته‌های یافت شده قدمت آن به زمان حمله اعراب به ایران می‌رسد. نام اشترینان به احتمال زیاد براین اساس انتخاب شده‌است که در زمان یزدگرد چون این منطقه خوش آب و هوا بوده‌است برای نگهداری چارپان سپاه یزگرد استفاده می‌شده و همین اساس به آن اشتربان می‌گفته‌اند که بعدها در اثر گذشت زمان به اشترینان تبدیل شده‌است.[نیازمند منبع] بر اساس نقلی دیگر، چون در قدیم سوغات این شهر نان‌های بزرگی بوده‌است، و بزرگترین حیوان حلال گوشت نیز شتر بوده‌است، از این رو نام اشترینان (نان‌هایی به اندازه شتر) برای این شهر انتخاب شده‌است.[۶]

البته این موضوع شامل سایر مکانهای اطراف آن نیز می‌شود به‌طوری‌که مثلاً روستای دهریز که در ضلع شمال غربی اشترینان قراردارد به عنوان آشپزخانه و محل طبخ غذای سپاه یزدگرد بوده و به آن دیگ ریز می‌گفته‌اند که به دهریز تبدیل شده‌است.[نیازمند منبع]

در کتاب مجمل التواریخ که به شرح احوال دوران افشاریان و زندیه اختصاص دارد به قلعه و شهری به نام اشتران در نزدیکی همدان اشاره شده‌است که احتمالا همان اشترینان است. در صفحه ۱۴۲ این کتاب در شرح اتفاقات مربوط به میرزا محمدتقی آمده که با حسین خان به طمع دریافت حکومت کرمانشاه به اصفهان رفت و با دریافت خودمختاری کل به سمت کرمانشاه برگشت و سرداران تفنگچی (خوانین) ایلات را خواست که بدون اطلاع امیرخان و میرزا محمدتقی در همدان به وی بپیوندند. خوانین با جمعیت زیاد روانه شدند:

(خوانین) چند روز در منزل اشتران که نزدیک همدان است توقف نمودند. امیرخان بر حقیقت احوال آن‌ها مطلع شده هفت هزار سوار برداشته با چهارضرب توب به سمت اشتران مرحله پیما گردید. حسین خان آگاهی یافته با وجود بی چشمی که دم از هم چشمی می زد تلافی را صلاح ندانسته در قلعه اشتران با مرتضی قلی خان تحصن اختیار نمودند. و امیرخان دو روز آن‌ها را محاصره نموده کاری از پیش نبرد و عطف عنان به جانب قلعه نمود.[۷]

جمعیت[ویرایش]

بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت این شهر ۵٬۰۸۳ نفر برآورد شده‌است.

جاذبه‌های گردشگری[ویرایش]

از طبیعت دیدنی اشترینان می‌توان به سراب کرتول واقع در روستای توده زن، ییلاقهای متنوع چون ونایی، خشتیانک و تک درخت اشاره نمود که این شهر را به گردشگاه مردم بروجرد و شهرهای اطراف تبدیل کرده‌است. مراسم خاصی که در عزاداری حسین بن علی در شب‌های دهه محرم و همچنین روز عاشورا و تاسوعای حسینی در فضای باز و در مسیری قدیمی و با عبور بین مساجد بزرگ این شهر در ماه محرم انجام می‌شودکه از جمله رسوم این شهر است و هر ساله مردم زیادی را از سراسر ایران به این شهر می‌کشاند. همچنین در این ایام حلیم مخصوص و منحصر به فردی در این شهر به عنوان نذری طبخ می‌شود که طرفداران بسیاری دارد و در این ایام به خصوص روز نهم و دهم محرم عزاداران و میهمانان از شهرهای دور و نزدیک به این مجالس نذری دعوت می‌شوند.(سه هیِت عمده وبزرگ عزاداری به نام کوی بالا (ده بالا) ، گودرزی و جلایر (جلال) دراشترینان وجود دارد که ازابتدا براساس وابستگی طایفه‌ای ومحلی تشکیل گردیده اندوتاکنون فعال هستندودستجات کوچکتر ازآن‌ها منفک شده اندمانندزنجر زنان که هم اکنون نمام افراد محلات درآن عزاداری می‌کنند. یا هیت باغچه که بیشتر افراد مهاجرروستاهای اطراف وعلل الخصوص متعلق به منطقه چال گودرزی می‌باشد. وهیت عرب‌ها که افرادآن عرب‌های خوزستان میاشند که درزمان جنگ تحمیلی به اشترینان مهاجرت کرده‌اند.)مراسم آتش زدن خمیه‌های بزرگ در روز عاشورا که در محل هرکدام ازهیت‌ها مراسم زیبا ومتاثرکننده‌ای می‌باشد که هرساله مورد توجه عموم قرار گرفته‌است. همچنین این شهر، شهری چهار فصل است و آب و هوای آن از شهرهای اطراف خنک تر و دارای چشم اندازهایی بکر و دست نخورده از کوه‌های مرتفع و دشت‌ها و تپه‌های زیباست.

امامزاده پیرنو در روستای ملمیجان

روستاهای اطراف[ویرایش]

روستای ملمیجان

روستای گلچهران

روستای چهاربره

روستای قائدطاهر (کاتار)

روستای جوجه حیدر

پانویس[ویرایش]

  1. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام khadamatshahri وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. مرکز آمار ایران. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۰». سایت برای مرکز آمار ایران، ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۴. 
  3. قوم لر-امان الهی بهاروند
  4. «پیش شماره شهرستان‌های استان لرستان»(فارسی)‎. وب‌گاه مخابرات استان لرستان. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۴. 
  5. https://khabarban.com/16234633/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%86
  6. سایت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان لرستان
  7. گلستانه. مجمل التواریخ. دانشگاه تهران، 1356.