ازنا

مختصات: ۳۳°۲۷′۲۱″شمالی ۴۹°۲۷′۲۰″شرقی / ۳۳٫۴۵۵۷°شمالی ۴۹٫۴۵۵۵°شرقی / 33.4557; 49.4555
صفحه نیمه‌حفاظت‌شده
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

ازنا
اِزنا
20180823113104 IMG 4684.jpg
کشور ایران
استانلرستان
شهرستانازنا
بخشمرکزی
نام(های) دیگرازنو
نام(های) پیشینازنو[۱]
سال شهرشدن۱۳۳۰ خورشیدی[۲]
مردم
جمعیت۴۷٬۴۸۹ نفر[۳][یادداشت ۱]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۱۸۷۱ متر
آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه۶۵۰ میلی‌متر در سال
روزهای یخبندان سالانه۷۵ روز
اطلاعات شهری
شهرداراحمدرضا عابدینی
ره‌آوردبرساق، ترخینه، کلوا، گلیم لری، حبوبات
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۶۶[۶]
شناسهٔ ملی خودرو ایران ۴۱ ط
ازنا بر ایران واقع شده‌است
ازنا
روی نقشه ایران
۳۳°۲۷′۲۱″شمالی ۴۹°۲۷′۲۰″شرقی / ۳۳٫۴۵۵۷°شمالی ۴۹٫۴۵۵۵°شرقی / 33.4557; 49.4555

ازنا (به لری: اِزنا) یکی از شهرهای استان لرستان واقع در خاور این استان است که دارای جاذبه‌های گردشگری زیادی می‌باشد. در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۴۷٬۴۸۹ نفر و هفتمین شهر لرستان از نظر جمعیت است.[۷][۸]
شهرداری ازنا در سال ۱۳۳۰ تأسیس و در سال ۱۳۴۰ ازنا به عنوان مرکز بخش جاپلق در حوزه شهرستان الیگودرز ارتقاء پیدا نمود.[۲] در سال ۱۳۷۳ با تأسیس فرمانداری توسط علی محمد بشارتی وزیر کشور، این بخش از الیگودرز جدا و به شهرستان تبدیل شده و شهر ازنا مرکز آن شد.[۹]

مردم‌شناسی

زبان

زبان مردم ازنا لری و فارسی است و به لهجه فارسی اراکی و گویش بختیاری سخن میگویند.

شهرداری ازنا گویش ساکنان این شهرستان را فارسی با لهجه اراکی[۱۰] و دائرةالمعارف بزرگ اسلامی گویش ساکنان شهرستان ازنا را فارسی با گویش لری معرفی می‌کند[۱۱]

جمعیت

بنا بر سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران، جمعیت شهر ازنا ۴۷٬۴۸۹ نفر بوده‌است.[۱۲]

مناطق دیدنی و گردشگری

چاه طیان

نام چشمه‌ای است که در کوهپایه رشته کوه اشترانکوه میان روستاهای بیدستانه و تیان شهرستان ازنا قرار گرفته‌است. این چشمه که گودالی سنگی به قطر ۳ الی ۴ متر و عمق ۵ متر می‌باشد، یکی از پدیده‌های جالب زمین‌شناسی است و در اوایل بهار به‌طور ناگهانی و به یکباره فوران کرده و پرآب می‌گردد. آبدهی آن زیاد بوده و تا ماه‌ها ادامه می‌یابد و پس از مدتی در اواخر تابستان و اوایل پاییز به همان نحو به یکباره خشک شده و تا سال آینده و دوره جدید، بی آب می‌گردد. کارشناسان احتمال داده‌اند، این امر ناشی از ذوب شدن برفهای اشترانکوه و تونل‌های زیر زمینی بوده و آب برف‌ها در این محل از زمین فوران کرده و تشکیل چشمه می‌دهند. با سرد شدن هوا و بارش برف در اواخر تابستان و اوایل پاییز در اشترانکوه، این چشمه نیز تا دوره یا سال آینده خشک می‌گردد.[۱۳]

دره تخت

دره‌تخت یکی از روستاهای بخش مرکزی شهرستان ازنا واقع در سیزده کیلومتری جنوب این شهرستان در کوهپایه‌های اشترانکوه است. این روستا دارای حدود ۸۳۰ نفر جمعیت است و شغل اغلب مردم آن دامداری و کشاورزی است. در دره‌تخت استخرهای متعدد پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان با ظرفیت‌های گوناگون وجود دارد. دره تخت به علت قرار گرفتن در کوهپایه اشترانکوه و بهره‌مندی از آب دائم و روان دارای نیروگاه تولید برق است که از آن علاوه بر تأمین برق روستاهای همجوار به شبکه سراسری برق در شهرستان ازنا نیز برق داده می‌شود. آب و هوای مناسب این روستا، آن را به یکی از مناطق مناسب جهت کوچ تابستانه عشایر تبدیل کرده‌است. این روستا همچنین در لیست روستاهای هدف گردشگری استان قرار دارد.از جمله دیدنی‌های این روستا می‌توان به سراب‌های گوناگون که به رودخانه ماربره ختم می‌شوند، و همچنین طبیعت زیبای آن اشاره کرد. در فصل بهار دشت لاله‌های واژگون این روستا بسیار دیدنی است.[۱۳]

در مسیر تونل برفی
تونل برفی

تونل برفی یکی از آثار طبیعی پیرامون شهر ازنا است. این تونل به‌صورت طبیعی در برف و یخ‌های دامنهٔ اشترانکوه در منطقهٔ کمندان شهرستان ازنا به‌وجود آمده‌است. طول این تونل بالغ بر ۸۰۰ متر و ارتفاع آن از کف تونل تا سقف بین ۵٫۲ تا ۳ متر است. از این تونل برفی فقط در فصل‌های بهار و تابستان می‌توان بازدید کرد و برای رسیدن به این تونل باید تا روستای کمندان با اتومبیل رفت و حدوداً دو ساعت نیز پیاده‌روی کرد.[۱۳]

دربند

دربند دهستانی بزرگ و سرسبز در جلگه شمالی اشتراکوه و در نزدیکی ازنا است که به خاطر وجود ایستگاه راه‌آهن در آن از این روستا بنام «ایستگاه دربند» هم یاد می‌کنند. از چشم‌انداز کوه اشترانکوه این روستا دیده می‌شود.[۱۳]

طبیعت اطراف شهر ازنا
آبشار عروس

آبشاری در دامنه‌های کوه در دره ازنا و در مسیر کلیدر تونل برفی است.[۱۳]

آبشار دره شِن

آبشار زیبایی در روستای احمدآباد و بالاتر از مقبره سید صوفی است.[۱۳]

تالاب خروسان

تالابی در ۲۸ کیلومتری شهر ازنا در روستای خروسان است.[۱۳]

امام زاده قاسم

مقبره تاریخی امام زاده قاسم که قدمت آن به دوران سلجوقیان می‌رسد و در آثار ملی ایران هم به ثبت رسیده است.[۱۳]

بام ازنا

بام ازنا یکی از مناطق گردشگری، تفریحی و ورزشی است که از سال ۱۳۹۶ کار احداث آن توسط سیدمرتضی موسویان (شهردار ازنا) شروع شده‌است. این مکان در غرب ازنا واقع شده‌است.[۱۳]

موقعیت جغرافیایی

راه‌ها

ایستگاه راه آهن ازنا

ازنا در میسر جاده اصلی و ارتباطی شهرهای مرکزی و شمالی با غرب و شمالغرب، با شهر تهران ۳۶۵ با شهر اصفهان ۲۴۰ کیلومتر با شهر زنجان ۵۳۹ با شهر خرم‌آباد ۱۳۵ با شهر تبریز ۷۵۷ با شهر رشت ۵۷۷ و با شهر ساری ۶۱۰ کیلومتر فاصله دارد. همچنین ازنا ارتباط استان لرستان را با استان مرکزی برقرار می‌کند و فاصله ازنا با اراک حدود ۷۵ کیلومتر می‌باشد. راه‌آهن سراسری ایران این شهر را به دو نیم تقسیم کرده‌است. این خط که در زمان جنگ جهانی دوم توسط رضا شاه پهلوی ساخته شده از مهمترین علل پیشرفت ازنا می‌باشد.

صنایع

کارخانجات صنعتی فعال در ازنا عبارتند از صنایع فروآلیاژ ایران،[۱۴] گداز قطعه کیا سازنده قطعات خودرو،[۱۵] شرکت‌های سنگ صادراتی و دیگر صنایع کوچک که عمدتاً به بخش تولید سنگ‌های ساختمانی مشغول هستند. همچنین شرکت ذوب آهن ازنا که از بزرگترین صنایع فولاد غرب کشور می‌باشد در منطقه ویژه اقتصادی ازنا در حال احداث است.[۱۶] و شرکت تولید داروی بایر افلاک ازنا نیز از دیگر صنایع فعال در این شهر می‌باشد.[۱۷]

تپه‌های باستانی ازنا

شهرستان ازنا دارای ۱۰۶ تپه باستانی است که دارای شماره ثبت آثار ملی ایران هستند. این تپه‌ها بیشتر مربوط به عصر مفرغ و آهن می‌باشند و از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۶ به ثبت رسیده‌اند. وجود تعداد بالای تپه‌های باستانی و وجود مناطق دیگر باستانی در این شهرستان گواه اینست که این منطقه جغرافیایی از دیرباز تا به امروز سکونتگاه انسان‌ها در دوره‌های مختلف بوده‌است.[۱۸]


یادداشت‌ها

  1. آمار بر اساس سرشماری ۱۳۹۵ است و بر همین اساس، جمعیت شهر ازنا ۴۷٬۴۸۹ تن و استان لرستان ۱٬۷۶۰٬۶۴۹ تن بوده‌است.

پانویس

  1. «ازنا، استان لرستان». Vista News Hub.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «انتصاب نخستین بخشدار زن در لرستان». ایرنا. ۲۶ خرداد ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۰.
  3. نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵ بایگانی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine وبگاه مرکز آمار ایران
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ازنا(پایتخت طبیعت ایران)
  5. ازنا(مرکز شهرستان)[پیوند مرده]
  6. «پیش‌شماره شهرستان‌های استان لرستان» (PDF). وبگاه مخابرات استان لرستان. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۴.
  7. «آشنایی با استان لرستان». ۱ اسفند ۱۳۹۷.
  8. «فرمانداری ازنا». ۱ اسفند ۱۳۹۷.
  9. «مرکز پژوهشها - ایجاد و تأسیس شهرستان پلدختر به مرکزیت شهر پلدختر شهرستان سلسله به مرکزیت شهر الشتر و شهرستان ازنا به مرکزیت شهر ازنا در استان لرستان». rc.majlis.ir. دریافت‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۰.
  10. «راهنمای گردشگری شهرستان ازنا». شهرداری ازنا.
  11. «ازنا». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. دریافت‌شده در ۷ نوامبر ۲۰۲۰.
  12. «پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ اوت ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۲۷ ژوئن ۲۰۰۸.
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ ۱۳٫۲ ۱۳٫۳ ۱۳٫۴ ۱۳٫۵ ۱۳٫۶ ۱۳٫۷ ۱۳٫۸ «ازنا سرزمین چشمه‌های خروشان و آبشارها چشم به راه میهمانان نوروزی». خبرگزاری تسنیم. ۶ فروردین ۱۳۹۵. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۰.
  14. «تاریخچه». وبگاه صنایع فروآلیاژ. دریافت‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۰.
  15. «کارخانه تولید قطعات خودرویی در ازنا». خبرگزاری صدا و سیما. دریافت‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۰.
  16. «صورت سرخ ذوب آهن ازنا از سیلی وعده‌ها». ایرنا. ۱۷ بهمن ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۰.
  17. «فعالیت «بایر افلاک» و گامی برای ایجاد اشتغال/لرستان قطب تولید دارو». خبرگزاری مهر. ۲۰ آبان ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۰.
  18. ویکی‌پدیا تپه‌های تاریخی شهرستان ازنا

پیوند به بیرون