غار کلماکره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
غار کلماکره
نامغار کلماکره
کشور ایران
استاناستان لرستان
شهرستانشهرستان پلدختر[۱]
بخشبخش مرکزی
اطلاعات اثر
کاربریغار
دورهٔ ساخت اثردوره عیلامیان
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۱۳۱۱۹
تاریخ ثبت ملی۲۲ مرداد ۱۳۸۴

غار کَلْماکَره یک غار با اهمیت تاریخی در استان لرستان در غرب ایران است. این غار در شهرستان پلدختر در استان لرستان واقع شده‌است.[۲] در غار کلماکره آثار زیادی از ایران باستان به دست آمد که به دلیل بی‌تدبیری مسئولان همگی از کشور خارج گردید. کاسه‌های ماهی بادامی این غار بسیار معروف می‌باشد. تکوک‌های بسیار نفیسی از این خزانه ایران باستان به خارج از کشور قاچاق شد. گفته می‌شود که این خزانه یکی از مهم‌ترین خزائن دولت‌های ایران باستان مانند هخامنشیان و ساسانیان بوده‌است. معنی واژه کلماکره به زبان محلی به معنی جایگاه بز (کل کوهی) و انجیر است.[۳]

همچنین به عقیده برخی غار کلماکره مربوط به دوره عیلامیان است. این غار در شهرستان پلدختر، بخش مرکزی واقع شده‌است.[۱] این اثر در تاریخ ۲۲ مرداد ۱۳۸۴ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۴]

نحوه کشف[ویرایش]

غار کلماکره در شمال غربی شهر پلدختر واقع شده‌است. پیشانی غار ۵۰/۱ متر جلوتر از پایین دهانه آن است و به همین دلیل این غار از دید پنهان است. کلماکره به صورت اتفاقی در سال ۱۳۶۸ توسط یک چوپان که در تعقیب یک بز گمشده از گله‌اش بود کشف شد. او در دهانه غار کلماکره که دالانی طولانی و منتهی به تالارهای اصلی است یک سکه کشف کرد که این به کنجکاوی وی و کشف کل گنجینه انجامید. سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری پس از مدتی از وجود چنین غاری مطلع شد و گروهی را برای حفاظت از آن راهی کرد اما تمام اشیاء موجود در این غار که شامل سکه و تعدادی مجسمه نقره‌ای از اشکال حیوانات و جام‌های نقره‌ای که مربوط به اوایل حکومت هخامنشیان و اواخر دوره مادها بود توسط افراد محلی و قاچاقچیان از غار خارج شده بود. این اشیاء احتمالاً در خزانه دولت هخامنشیان در شوش نگهداری می‌شده‌است. تا اینکه کوروش، بابل و بین‌النهرین را به تصرف خود درآورد و تمام خزائن را از معابد بابل به این غار انتقال داده‌است. در زمان حمله اسکندر به ایران این گنجینه به کوه مَلِه در شمال شرقی شهر پلدختر منتقل شد و چهار نگهبان مخفیانه از این گنج محافظت می‌کردند تا اینکه بر اثر گذر زمان هر چهار بر اثر مرگ طبیعی مردند، پس از کشف غار در سال ۱۳۶۸ هنوز آثاری از چهار سرباز نگهبان وجود داشت.[۵]

یافته‌های غار[ویرایش]

تعداد زیادی اشیا نفیس با قدمت تاریخی فراوان در کاوش‌های غیرمجاز از این غار به دست آمده‌اند که در موزه‌های اروپایی مانند لوور و موزه بریتانیا و نیز موزه متروپولیتن نیویورک نگهداری می‌شوند. این اشیاء شامل پیکره‌ها، بشقاب‌ها و تکوک‌های نفیس هستند.

نقاب‌های یافته شده از غار کلماکره

در سال‌های اخیر، برخی از اشیای دزدیده شده توسط نیروهای انتظامی و اطلاعاتی کشف شده و در اختیار سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری قرار گرفته‌اند. این اشیا در موزه ایران باستان در تهران و نیز در موزه قلعه فلک الافلاک در خرم‌آباد نگهداری می‌شوند.[۲]

یکی از ۶ گنجینه بزرگ کشف شده در جهان[ویرایش]

بسیاری از اشیای تاریخی و ارزشمند این غار که به صورت اتفاقی در سال ۱۳۶۸ کشف شد و از آن به عنوان یکی از ۶ گنجینه بزرگ کشف شده در جهان یاد می‌کنند امروز در موزه‌های خارج از کشور است.[۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «غار کلماکره». TRIP YAR. دریافت‌شده در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۹.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ غار کلماکره. وبگاه تبیان لرستان، بازدید ۲۶/۳/۱۳۸۷.
  3. «کلماکره ششمین گنجینه کشف شده بزرگ جهان در لرستان می‌درخشد». خبرگزاری مهر. دریافت‌شده در ۲۲ آوریل ۲۰۰۸. پیوند خارجی در |اثر= وجود دارد (کمک)
  4. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ آوریل ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۱-۰۵-۱۹.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «"کلماکره" ششمین گنجینه بزرگ جهان در موزه‌های خارجی». خبرگزاری مهر. ۱۶ آبان ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۱۶ آبان ۱۳۸۹.

پیوند به بیرون[ویرایش]