نورآباد (دلفان)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از نورآباد (لرستان))
پرش به: ناوبری، جستجو
نورآباد
«نویرآباد»، «نویرآووا»
Delfan.haji doliskani.jpg
کشور  ایران
استان لرستان
نام(های) قدیمی دم آیزه
سال شهرشدن ۱۳۵۲
مردم
جمعیت ۱۴۳۸۵۱
رشد جمعیت ۱٬۲
جغرافیای طبیعی
مساحت ۲۵۴۶ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا ۱۸۵۶
آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه ۵۵۰ تا۶۰۰ mm
روزهای یخبندان سالانه ۱۰۹ روز در سال
اطلاعات شهری
شهردار حسین ستاری
ره‌آورد برساق، عسل، روغن محلی، گردو، لبنیات و…
پیش‌شماره تلفنی ۰۶۶[۲]
وبگاه شهرداری نورآباد
تابلوی خوش‌آمد به شهر

نورآباد شهری است در شمال غرب استان لرستان. این شهر مرکز شهرستان دلفان است و آب و هوایی سرد و کوهستانی و طبیعتی زیبا برای گردشگری دارد. این شهر یکی از پنج شهر با ارتفاع بیش از ۲۰۰۰ متر از سطح دریا در ایران است که درسال ۱۳۶۴ از بخشداری به فرمانداری ارتقاء یافت. همچنین نام قدیمی این شهر (دُم آیزه) بوده‌است.[۳] از مناطق دیدنی و زیارتی آن می‌توان به مهراب کوه و آرامگاه امامزاده ابراهیم (ملقب به بابابزرگ) و امامزاده پیرمحمد اشاره کرد.[۴][۵]

زبان[ویرایش]

مردم دلفان به زبان لکی تکلم می‌کنند.[۶] زبان لَکی زبان طوایف لک ایران و از زبان‌های ایرانی شاخه شمال غربی رایج در مناطق غرب ایران است. حدود یک ونیم میلیون نفر شامل یک میلیون نفر در ایران با زبان مادری (۲۰۰۲) به این زبان سخن می‌گویند.[۷]

در مورد این‌که لکی زبانی جدا یا گویشی از لری یا کردی است اختلاف نظر وجود دارد. برخی زبانشناسان گویش لکی را در شاخه گویشهای جنوبی کردی طبقه‌بندی کرده‌اند.[۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵][۱۵][۱۶][۱۷][۱۸][۱۹] اما به تازگی برخی از زبانشناسان بر اساس یک رویکرد علمی جدید که آغاز کرده‌اند به طور کلی در مورد کردی‌تبار بودن زبان لکی شک دارند.[۲۰] اتنولوگ آن را یک زیرشاخه چهارم کردی طبقه‌بندی می‌کند.[۲۱] ویلیام فرالی لکی را شاخه‌ای از زبان لری می‌داند.[۲۲] برخی نیز زبان لکی را یک شاخه مستقل زبانهای ایرانی می‌دانند[۲۳] زبان لکی در مرداد ماه ۱۳۹۶ با در خواست استان لرستان به عنوان یک زبان مستقل ایرانی ثبت ملی شد.[۲۴][۲۵]

جمعیت[ویرایش]

بنا بر سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ مرکز آمار ایران، جمعیت نورآباد لرستان۶۰٬۲۳۴ نفر بوده‌است.[۲۶]

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

فاصله این شهر تا مرکز استان یعنی شهر خرم‌آباد ۸۵ کیلومتر، تا کرمانشاه ۹۵ کیلومتر، تا تهران ۴۹۰ کیلومتر، تا نهاوند ۶۰ کیلومتر، تا هرسین ۵۰ کیلومتر و تا الشتر ۴۰ کیلومتر است.

مراکز دانشگاهی[ویرایش]

  • مرکز آموزش عالی دلفان (زیر شاخه‌ای از دانشگاه لرستان)
  • دانشگاه پیام نور مرکز دلفان
  • دانشگاه آزاد اسلامی واحد دلفان
  • دانشگاه علمی کاربردی نورآباد

همچنین اولین مرکز رشد دانشگاه‌های پیام نور کل کشور در شهر نورآباد تأسیس شد.[نیازمند منبع]

سراسرنمای شهرستان نورآباد (دلفان) استان لرستان

بوستان‌ها[ویرایش]

ردیف مهمترین‌ها
۱ پارک شهر (هاشمی)
۲ بوستان باباطاهر عریان لک
۳ پارک سیمرغ
۴ پارک فردوسی (علی‌آباد)

اماکن عمومی[ویرایش]

تنها بیمارستان نورآباد، بیمارستان ابن سینا است. همچنین یک موزه مردم شناسی دارد. این شهر دارای یک سالن استخر و سالن تیراندازی ست

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. نورآباد
  2. «پیش‌شماره شهرستان‌های استان لرستان»(فارسی)‎. وب‌گاه مخابرات استان لرستان. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۴. 
  3. دانشنامهٔ رشد: توزیع شهرهای ایران برحسب ارتفاع از سطح دریا
  4. مشاهیر:lakestan
  5. مشاهیر:lakestan
  6. «دلفان». دانشنامه جهان اسلام. بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۱۶. 
  7. Ethnologue report for language code:lki
  8. Windfuhr, G. (۲۰۰۹). The Iranian Languages, Routledge, p. ۵۸۷
  9. Rüdiger Schmitt: Die iranischen Sprachen in Gegenwart und Geschichte. Wiesbaden (Reichert) 2000.
  10. Rüdiger Schmitt (Hg.): Compendium Linguarum Iranicarum. Wiesbaden (Reichert) 1989.
  11. V. Minorsky, “Lak”, Encyclopaedia of Islam.
  12. دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد دهم، تهران ۱۳۸۰، ص. ۵۴۸–۵۴۹
  13. Rüdiger Schmitt: Die iranischen Sprachen in Gegenwart und Geschichte. Wiesbaden (Reichert) 2000,.
  14. Rüdiger Schmitt (Hg.): Compendium Linguarum Iranicarum. Wiesbaden (Reichert) 1989,
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ ethnologue: Laki
  16. Britannica Online Encyclopedia: Kurdish language
  17. آیت محمدی. سیری در تاریخ سیاسی کرد. انتشارات پرسمان. ۱۳۸۲
  18. زبانها و گویش‌های ایران. منبع: کتاب تاریخ زبان فارسی نویسنده: دکتر پرویز ناتل خانلری
  19. فرهنگ کردی کرمانشاهی، علی اشرف درویشیان، (کردی به فارسی)، نشر سهند، تهران، ۱۳۷۵
  20. Both of these linguists declared that Laki was related to Kurdish and different from Lori. Since then, all linguists and other scholars consider Laki to be included in the Northwest group of Iranian language and include Lori among the Southwest group of Iranian languages. It has been only recently that some linguists, on the basis of a new scientific approach, have begun to have doubt about this kind of classifications in general.
  21. Ethnologue report for Laki
  22. William J. Frawley, William Frawley, International Encyclopedia of Linguistics& 4-Volume Set, Volume 1, Oxford University Press, 2003, ISBN: 978-0-19-513977-8, page. 310.
  23. Lakī and Kurdish Author: Shahsavari, Faramarz Source: Iran and the Caucasus, Volume 14, Number 1, 2010 , pp. 79-82(4) [۱]
  24. http://www.asriran.com/fa/news/552261/زبان-لکی-ثبت-ملی-شد
  25. http://alef.ir/vdcepv8e7jh8o7i.b9bj.html?498060
  26. پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران