پل گاومیشان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
پل گاومیشان
گاومیشان (پل).jpg
نامپل گاومیشان
کشور ایران
استاناستان لرستان و استان ایلام[۱]
شهرستانشهرستان پلدختر و شهرستان دره‌شهر[۲]
اطلاعات اثر
نام محلیپیل گآومیشو
کاربریپل
دیرینگیدوره ساسانیان
دورهٔ ساخت اثردوره ساسانیان
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۲۲۲۲
تاریخ ثبت ملی۳ اسفند ۱۳۷۷

پل گاومیشان یک پل باستانی مربوط به دوره ساسانیان است. این پل در فاصله ۳۰ کیلومتری شهر پلدختر در مرز بین دو استان لرستان و ایلام و بر روی رودخانه سیمره واقع شده‌است.[۳] این اثر در تاریخ ۳ اسفند ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این پل به نام لرستان و ایلام ثبت مشترک شده‌است.[۴]خاص‌ترین ویژگی‌های این پل، عرض دهانهٔ یکی از طاق‌های آن است که در معماری باستان، عریض‌ترین قلمداد می‌شود.[۵]

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

مردم شهرستان دره‌شهر معتقدند این پل در این شهرستان قرار دارد.[۶] این در حالی است که وب‌سایت رسمی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران موقعیت این پل را در شهرستان پلدختر اعلام می‌کند[۷] اما این پل به دلیل قرار گرفتن در مرز دو استان لرستان و ایلام به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری استان ایلام نیز معرفی شده‌است.[۸][۳][۹]

مشخصات[ویرایش]

طول این پل که از بناهای دوره ساسانی است حدود ۱۷۵ متر و عرض گذر سطح پل نزدیک به ۸ متر و۲۰ سانتیمتر است و در حال حاضر دارای ۶ چشمه طاق می‌باشد. پهنای پاتاقها، یا حدفاصل چشمه از ۵/۲ تا ۲۵ متر متغیر است. عرض چشمه اصلی این پل حدود ۳۳ متر و ۷۰ سانتیمتر، دهانه پل گاومیشان با بیش از ۵۰ متر عرض بزرگترین دهانه پل کشور است. هر چند که یکی از این دهانه‌ها بعد از عقب‌نشینی سپاه ایران در جریان حمله اعراب به ایران تخریب شد. در مورد مصالح باید گفته که مصالح اصلی آن ملاط، آجر و سنگ تشکیل می‌دهند. معماری پاتاقها به سبک معماری ساسانی است اما در چشمه طاقها آثار مرمت دوره‌های صفوی و قاجار دیده می‌شود. در ۱۲ فروردین سال ۱۳۹۸ در اثر سیل شدید، این پل تاریخی تخریب شد. [نیازمند منبع]

مرمت[ویرایش]

اختلاف بر سر تملک پل گاومیشان میان استان ایلام و لرستان در سال ۱۳۸۴ عملیات مرمت و کاوش در این محوطه را متوقف گذاشت. تخریب در این پل ساسانی بحدی بود که فقط یک مرمت اضطراری می‌توانست آن را نجات دهد.[۱۰] در اواخر سال ۱۳۸۴ پنجاه میلیون تومان از محل اعتبارات ملی برای بازسازی و مرمت پل تاریخی «گاومیشان» در استان ایلام در اختیار اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری این استان قرار گرفت.[۱۱] نخستین فصل مرمت پل گاومیشان در سال ۱۳۸۷ به پایان رسید.[۱۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «پل تاریخی گاومیشان به نام لرستان و ایلام ثبت مشترک شد». ایرنا. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئن ۲۰۱۹.
  2. «پل تاریخی گاومیشان به نام لرستان و ایلام ثبت مشترک شد». ایرنا. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئن ۲۰۱۹.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «پرتال میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. دریافت‌شده در ۲۱ آبان ۱۳۹۱.
  4. «پل تاریخی گاومیشان به نام لرستان و ایلام ثبت مشترک شد». ایرنا. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئن ۲۰۱۹.
  5. «بزرگترین دهانه معماری جهان باستان در لرستان است». خبرگزاری ایسنا.
  6. «تصویر پل گاومیشان در کاتالوگ اعتراض ایلامی‌ها را برانگیخت». خبرگزاری میراث فرهنگی. ۱۸ مرداد ۱۳۸۴. دریافت‌شده در ۳۰ اوت ۲۰۱۴.
  7. «پل گاومیشان راوی افسانه‌ای دیرین». خبرگزاری میراث فرهنگی. ۱ خرداد ۱۳۸۳. دریافت‌شده در ۱ سپتامبر ۲۰۱۴.
  8. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام ichto2 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  9. «جاذبه‌های گردشگری ایلام». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. دریافت‌شده در ۳۰ اوت ۲۰۱۴.
  10. «یک اختلاف مرمت پل گاومیشان را متوقف کرد». خبرگزاری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. ۳۰ مرداد ۱۳۸۴.
  11. «پرتال میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران.
  12. «نخستین فصل مرمت پل گاومیشان». خبر گزاری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران.