محلات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
محلات
Mahallat.jpg
کشور  ایران
استان مرکزی
شهرستان محلات
بخش مرکزی
سال شهرشدن ۱۳۰۰
مردم
جمعیت ۴۰٬۵۸۲ (۱۳۸۵)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۷۷۵ متر
اطلاعات شهری
وبگاه وبگاه شهرستان محلات
قلعه مرحوم آقا خان محلاتی در دوره قاجار
چشم‌اندازی در بیرون از محلات
گلخانه‌ای در شهر محلات

مَحَلّات یکی از شهرهای ایران است. این شهر در جنوب باختری تهران و در فاصله ۲۶۲ کیلومتری آن قرار داشته و یکی از شهرستان‌های استان مرکزی محسوب می‌شود که در جنوب شرقی آن واقع گردیده‌است. شهر محلات از طرف شمال به قم و آشتیان، از طرف جنوب به اصفهان و گلپایگان، از طرف غرب به خمین و اراک و از طرف شرق به دلیجان محدود می‌باشد. این شهر به واسطه مزارع بزرگ پرورش گل، نبود آلودگی هوا به القابی مانند هلند ایران و بهشت افسانه‌ای و شهر گل ها[۲] شهرت یافته‌است.

محلات به عنوان بزرگ‌ترین شهرستان کشور از لحاظ سطح زیرکشت گل[۳]، مهد پرورش گل و گیاهان زینتی در کشور[۴]، پایلوت گل‌کاری کشور[۴] است و رتبه اول را از لحاظ تنوع تولید گل در کشور[۵] داراست. محلات دارای منابع متعدد و غنی معادن سنگ زینتی،معادن سنگ تراورتن و مرمریت میباشد که از لحاظ کیفیت در دنیا کم نظیر است.

نامگذاری[ویرایش]

این شهر را به آن جهت که متشکل از محله‌های گوناگونی با فرهنگ‌های مختلف بود، «محلات» نامیدند.[۶]

تاریخچه[ویرایش]

منطقه محلات در روزگار هخامنشیان بخش کوچکی از ایالت ماد به شمار می‌رفته‌است. وجود آثار باستانی آتشکده آتشکوه نشان می‌دهد که از زمان ساسانیان منطقه محلات و خصوصا دره رودخانه قمرود محل استقرار جمعیت بوده‌است. از دوران اسلامی این منطقه جزو ایالت جبال بود و از زمان سلجوقیان تا قاجاریه جزو منطقه عراق عجم شد. بر اساس کتیبه‌های موجود مربوط به هخامنشیان از محلات با عنوان ورکان نام برده شده‌است و بر اساس قدیمی ترین نام مربوط به محلات همان ورکان می‌باشد.[۷] محلات همان گونه که از نام آن پیداست جمع محله و احتمالا منظور روستاهایی است که محلات از آن‌ها تشکیل شده‌است. روستاهای پیل پایان، ریوکان، زنجیردان و گوشه. همین‌طور در گذشته به محلات «سایرالبلوک» نیز گفته می‌شده چرا که در آن زمان محلات در نقشه از بلوک‌های قم و کاشان نبوده‌است.[۸] محلات زادگاه مشاهیر و مفاخر بسیاری همچون صدرالاشراف محلاتی از رجال و شخصیتهای اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی-خاندان خسروانی(شهاب و بیژن)و صدر-شهید شیخ فضل اله محلاتی نماینده امام در سپاه-مهندس روحانی فرزند شیخ فرزانه آیت اله آقای روحانی محلاتی - سیاح محلاتی-و بسیاری دیگر از مفاخر و مشاهیر ملی می باشد.برای اطلاعات بیشتر به کتاب مفاخر و مشاهیر محلات مراجعه گردد.

آموزش عالی[ویرایش]

  • دانشگاه آزاد اسلامی واحد محلات
  • دانشگاه غیرانتفاعی مهرگان محلات
  • دانشگاه پیام نور محلات
  • دانشگاه محلات

رصدخانه محلات[ویرایش]

شهر محلات دو رصدخانه دارای تلسکوپ در مجموعه دانشگاه آزاد اسلامی و پژوهش سرای دانش آموزی دارد.

پیست سوارکاری[ویرایش]

شهر محلات دارای یکی از بزرگترین پیست‌های اسب سواری استان مرکزی است و چند مرکز نگهداری اسب و آموزش اسبدوانی در محلات وجود دارد.

صنعت و اقتصاد[ویرایش]

حلوای سنتی محلات با نام حلوا ارده یکی از سوغاتهای معروف محلات می باشد. این حلوا که تولید صنعتی نیز دارد از کنجد آسیاب شده ( ارده) و شکر با ترکیب یک عصاره گیاهی تولید می شود. صنعت سنگهای تزئینی و معادن سنگ تراورتن و مرمریت محلات نیز شهرت فراوانی دارد.

باغ گل در محلات

درحال حاضر 4 واحد تولیدی حلوا ارده و دهها معدن سنگهای ساختمانی و حدود یکصد واحد کوچک و بزرگ فراوری سنگ در محلات فعال می باشد. بازار سنتی محلات که در طول تاریخ چندمرحله بازسازی گردیده است و اخیرا نیز توسط شهرداری محلات به شکل زیبایی طراحی و مرمت گردیده است برای گردشگران و خرید سوغات-عرقیات و داروهای گیاهی و پوشاک جالب توجه می باشد. تولید پوشاک تریکو یا کشباف در محلات رونق زیادی دارد و تعداد زیادی تولیدی در این رشته در محلات فعال می باشد . محلات از نظر اشتغالهای کوچک مانند تولید گل و گیاه - تولید پوشاک - صنعت حمل و نقل (بیش از 300دستگاه تریلر حمل سنگ) موقعیت بسیار خوبی دارد و قابل مطالعه و الگو برداری برای سایر مناطق کشور با درنظر گرفتن آمایش و استعدادهای هر منطقه می باشد.براساس آمارهای رسمی صادرات غیر نفتی از شهرستان محلات با صادرات 2 استان کمتر توسعه یافته کشور برابر می باشد.

آثار باستانی و گردشگری[ویرایش]

سراسرنمای محلات از بالای پارک سرچشمه
  • پارک زیبای سرچشمه محلات واقع در شمال شهر محلات
  • چنار بیش از ۱۱۵۰ ساله در شهر محلات واقع در میدان چنار شهر محلات
  • انواع باغ‌های پرورش گل محلات واقع در مزارع گل محلات سفلی
  • امامزاده یحیی ع و امامزاده فضل‌ ع واقع در خیابان قندی محلات علیا
  • کوچه‌باغ‌های پولگان محلات واقع در میدان فرمانداری (منطقهٔ پولگان)و مزارع دشت بالا و دشت پشند و سرجوب نروپاقطار
  • حمام قدیمی عرش محلات (مکان فعلی اداره گردشگری و میراث فرهنگی)واقع در خیابان سرچشمه
  • روستای آتشکوه و آتشکده باستانی واقع در این روستا
  • یخچال تاریخی نیم ور
  • یخچالهای طبیعی موسوم به کنگره یخچال
  • سوغات محلات:حلوا ارده-عسل-نان سنتی پرکوفت.گرده.شیری و دو آتشه-انواع گل و درخت-گلدانهای سفالی_تریکو و گیوه
  • بنای قدیمی امامزاده ....درمحلات سفلی
  • اسیاب های ابی محلات

تامین آب از لرستان[ویرایش]

آب مصرفی (شرب، صنعتی، کشاورزی) مورد نیاز شهرهای خوانسار، گلپایگان، خمین، محلات، نیم ور، سلفچگان و قم از سرچشمه های دز در شهرستان الیگودرز تامین می شود.[۹][۱۰][۱۱] به گفته فتاح وزیر وقت نیرو این آب یکی از بهترین آبهای دنیا است.[۱۲]

اما انتقال آب از شهرستان الیگودرز به شهرهای ذکر شده باعث اعتراض مردم الیگودرز شده است. از اثرات انتقال آب، پایین رفتن شدید سطح سفره‌های آب زیرزمینی و در نهایت خشک شدن بیش از ۶۰ حلقه چاه و کم آب شدن ۱۷۱ حلقه چاه‌ دیگر در شهرستان الیگودرز بوده است.[۱۳] خشک شدن چاه‌ها و چشمه‌های شهرستان الیگودرز علاوه بر خسارات بسیاری که به بخش کشاورزی وارد کرده باعث از بین رفتن مجتمع‌های پرورش ماهی در این شهرستان شده است.[۱۴]

منابع[ویرایش]

  1. وزارت امور خارجه، بازدید: ژانویه ۲۰۱۰.
  2. هفته نامه سیاحت و تجارت. «هلند ایران کجاست؟». خبرآنلاین، ۱۷/۱۱/۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۱۲/۶/۱۳۹۱. 
  3. «یک دسته گل یک خروار مشکل». همشهری آنلاین، ۲۸/۶/۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲۳/۷/۱۳۹۱. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ [www.markazinews.ir/1390/06/3191 «عطر گل از استان مرکزی برمی خیزد»]. مرکزی نیوز، ۲۶/۶/۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲۳/۷/۱۳۹۱. 
  5. [farsnews.com/newstext.php?nn=۱۳۹۱۰۳۲۲۰۰۱۳۸۳ «تولید ۱۲۰ نوع گل توسط گلکاران محلات»]. خبرگزاری فارس، ۲۲/۳/۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۲۳/۷/۱۳۹۱. 
  6. مهرالزمان نوبان. نام مکان‌های جغرافیایی در بستر زمان. چاپ اول. تهران: انتشارات ما، ۱۳۷۶. ۴۵۰. شابک ‎۹۶۴-۶۴۹۷-۰۰-۴. 
  7. «موقعیت تاریخی محلات». شهرداری محلات، ۲۳/۸/۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۱۵/۸/۱۳۹۱. 
  8. «تاریخچه شهرستان». دانشگاه پیام نور مرکز محلات، ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۳ مرداد ۱۳۹۱. 
  9. «نماینده قم: طرح انتقال آب'دز'، رویای مردم این استان را محقق می‌کند»(فارسی)‎. خبرگزاری ایرنا، ۲۷ فروردین ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ‎۲ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  10. «آب رودخانه دز به قم رسید»(فارسی)‎. وب‌سایت جام‌جم آنلاین، ۱ اردیبهشت ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ‎۲ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  11. «آب شیرین به قم رسید»(فارسی)‎. واحد مرکزی خبر جمهوری اسلامی ایران، ۱ اردیبهشت ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ‎۲ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  12. «طرح انتقال آب به ۴۰ شهر و روستای قم». جام جم آنلاین، ۱۶ آبان ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ‎۴ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  13. «اینجا روزی رودخانه بود». روزنامه اعتماد ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۸. 
  14. «الیگودرز قربانی طرح انتقال آب به قمرود»(فارسی)‎. آبنمانیوز۲ اردیبهشت ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ‎‎۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۰. 

پیوند به بیرون[ویرایش]