وایوی دوگانه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Vayu
Vayu, on his mount, the آهو symbolizing swiftness
به خط دوناگری वायु
تلفظ در سانسکریت Vāyu
گونهٔ ایزد Deva، Guardians of the directions
کاشانه Gandhavati
ورد ویژه Om Vayuve namaha
جنگ‌افزار Flag
همسر Swasti, Bharati,
مَرکب آهو
وایوی دوگانه

وایو vayu یا وایوی دوگانهیا دیو وایو یا وای‌بد از ایزدان مشترک ایرانی و هندی و خدای باد است. وای چهره‌ای دوگانه دارد، خوب وبد زیرا باد از هر دو جهان نیک وبد میگذرد. او نیکوکار است ودر عین‌حال می‌تواند با نیروی ویرانگر خود همه‌چیز و همه‌کس را نابود سازد. در اساطیر سایر تمدن‌ها با نام‌های دیگر حضور دارد.در تمدن هندی هم وجود دارد و در اساطیر هند از نفس غول جهانی و ارواح خدایان پدید آمده‌است. در اساطیر ایران وای نماد بی‌طرفی است و در خلا میان دنیای نور و ظلمت جاری است. هم آفرینندهٔ مرگ است و هم زندگی‌بخش و هم برای اورمزد و هم برای اهریمن قربانی می‌کند.[۱]

وایو با دو مفهوم بکار رفته‎است، یکی ایزد نگهبان هوا و دیگری دیوی که مظهر هوای ناپاک و زیان‌آور است. او ایزد سربازان و مردگان و نیز ایزد برکت است. در ادبیات پهلوی دارای دو نیمهٔ بد و خوب است که در اوستا نیمهٔ نیک او که دشمن دیوان است ستوده شده. ایزد وایو در یشت پانزدهم اوستا به عنوان ایزدی مهم مورد ستایش قرار گرفته و این ستایش تا دوران اشکانی و ساسانی ادامه داشته‌است. در فرهنگ ایران قدیم ایزد یا الههٔ باد است.[۲]

پانویس[ویرایش]

  1. فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران، ص ۲۴۸
  2. فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی، ص ۴۳۵

منابع[ویرایش]

  • یاحقی، محمد جعفر. فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی. تهران: نشر سروش، ۱۳۶۹
  • خدایی، محبوبه. فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران. تهران: نشر پازینه، ۱۳۸۸