جنگ داخلی تاجیکستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جنگ داخلی تاجیکستان
RIAN archive 466496 Rally on Shakhidon square.jpg
Rally at Shakhidon Square, Dushanbe in 1992
تاریخ ۵ می ۱۹۹۲ تا ۲۷ ژوئن ۱۹۹۷
(۵ سال، ۱ ماه، ۳ هفته و ۱ روز)
مکان تاجیکستان
نتیجه حمایت سازمان ملل متحد از ترک مخاصمه
* امضای «موافقتنامه جامع صلح»
* امامعلی رحمان برنده انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۹۹۹ تاجیکستان شد
* به اپوزیسیون متحد تاجیک که به طور عمده از جنگجویان اسلامگرا بودند وعده داده شد که ۳۰ درصد از سمت‌های وزارتی به آنها داده خواهد شد.[۱]
طرفین درگیر
 تاجیکستان
 روسیه
 ازبکستان
ارمنستان سربازان ارمنی[۲]
اپوزیسیون متحد تاجیک شامل:

افغانستان دولت اسلامی افغانستان
افغانستان طالبان۱[۴]
حمایت کننده:
القاعده[۵]

فرماندهان و رهبران
تاجیکستانامامعلی رحمان
ازبکستاناسلام کریموف
روسیه بوریس یلتسین
عبدالله نوری (تاجیکستان)
محمد شریف همت‌زاده
شادمان یوسف (حزب دموکرات تاجیکستان)
قوا
تعداد نامشخصی نیروهای ازبک و تاجیک و ۱۵ تا ۲۵ هزار مرزبان روس در خاک تاجیکستان ۱۰۰ تا ۲۰۰ هزار نفر
تلفات
۵۰ تا ۱۰۰ هزار نفر کشته و ۱/۲ میلیون نفر آواره
۱ دولت اسلامی افغانستان که توسط طالبان رهبری می‌شد اعلام بی‌طرفی کرد اما در عمل از مخالفان حمایت می‌کرد.

جنگ داخلی تاجیکستان (به فارسی تاجیکی: Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон :جنگ شهروندی تاجیکستان) جنگی بود که از خرداد سال ۱۹۹۲ توسط گروه‌هایی از غرم و ولایت مختار کوهستان بدخشان به مخالفت دولت امامعلی رحمان که منطقه‌های کولاب و خجند را در دست داشت، برخاستند. مخالفان چندی بعد خود را اپوزیسیون متحد تاجیک نامیدند.

نقش ایران[ویرایش]

رئیس عالی حزب نهضت اسلامی تاجیکستان به نقش ایران و شخص اکبر هاشمی رفسنجانی در دستیابی به صلح تاجیکستان در دهه ۱۹۹۰ میلادی اشاره مستقیم کرده است. زیرا در آن زمان ایران از بازیگران اصلی برای حل مسالمت آمیز نزاع داخلی تاجیکستان محسوب می‌شد.

جنگ داخلی تاجیکستان با دوران ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی مصادف بود. در آن زمان بسیاری از شخصیت‌ها و رهبران مخالفان دولت وقت تاجیکستان به ایران پناه برده بودند.

بسیاری از مذاکرات میان دولت تاجیکستان و مخالفان در ایران برگزار شده و خود هاشمی رفسنجانی در پیشبرد این مذاکذات نقش کلیدی داشت. در سال ۱۹۹۵ استاد سعید عبدالله نوری رئیس حزب نهضت اسلامی تاجیکستان و امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان در تهران با یکدیگر دیدار کردند که گام مهمی برای برقراری صلح در کشور و پایان این جنگ محسوب می‌شد.

هاشمی رفسنجانی در ماه مه سال ۱۹۹۷ در چارچوب به آسیای مرکزی از تاجیکستان دیدار کرد که این اولین سفر یک رئیس جمهور ایرانی به تاجیکستان بود.

صلح[ویرایش]

در ۶ تیر سال ۱۳۷۶ (برابر ۲۷ ژوئن ۱۹۹۷) با میانجیگری سازمان ملل متحد، پیمان صلح در مسکو پایتخت روسیه به امضا رسید.

پانویس[ویرایش]

  1. Central Asia's Security: Issues and Implications for U.S. Interests CRS Report for Congress
  2. 0813337526&id=vT8tCdDpoxkC&pg=PA76 Political Construction Sites: Nation-building in Russia and the Post-Soviet States, page 77
  3. "Archived copy". Archived from the original on July 27, 2011. Retrieved June 18, 2010. 
  4. Tajikistan in the New Central Asia. Retrieved 17 December 2014. 
  5. Inside Al Qaeda: global network of terror, by Rohan Gunaratna, pg. 169

منابع[ویرایش]