ای رقیب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ای رقیب Hey Guard / Ey Reqîb که اکنون آن‌را «ای دشمن» ترجمه می‌کنند، سرود رسمی حکومت اقلیم کردستان عراق است.

این سرود توسط شاعر کرد یونس رئوف دلدار (۱۹۱۸-۱۹۴۸) در زندان حکومت وقت عراق در سال ۱۹۳۸ سروده شده‌است. اصل این سرود به گویش سورانی سروده شده ولی بعدها به صورت گویش کرمانجی نیز درآمده‌است و برای اولین بار در جمهوری مهاباد مورد استفاده قرار گرفت.

اهمیت این سرود به حدی است که طی چند دهه گذشته تمام احزاب جدی و قدرتمند کرد -در هر چهار بخش کردستان- آن را به عنوان سرود ملی کردستان پذیرفته‌اند. در این میان تنها برخی احزاب مانند جمعیت اسلامی کردستان عراق و طیف‌های پنج گانه کومله هنوز در برابر آن مقاومت می‌کنند.

در کردستان عراق اعضای اسلامگرای پارلمان در هنگام نواخته شدن سرود ملی، قیام نکرده و دلیل این کار را مغایر دانستن سرود مذکور با دین اسلام می‌دانند.[۱]

متن سرود[ویرایش]

ای رقیب

ای رقیب، قوم کُرد همچنان با نشاط و سرزنده است
گردش چرخ زمانه نمی‌تواند او را به تسلیم وادارد.
چه کسی می‌گوید کُرد مرده است؟ کُرد زنده است.
زنده‌ایم و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد.
جوانان کُرد دلیرانه بپاخاسته‌اند
تا با خون خود تاج زندگی را رنگین نمایند
چه کسی می‌گوید کُرد مرده است؟ کُرد زنده است.
زنده‌ایم و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد.
ما فرزندان ماد و کیخسرو ایم
کُرد و کُردستان، دین و آیین ما است
چه کسی می‌گوید کُرد مرده است؟ کُرد زنده است.
زنده‌ایم و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد
ما فرزندان رنگ سرخ انقلابیم
بنگر گذشته‌مان را که چقدر خونین است.
چه کسی می‌گوید کُرد مرده است؟ کُرد زنده است.
زنده‌ایم، و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد
فرزندان کُرد حاضر و آماده‌اند
جان فدایند و جان فدا باقی خواهند ماند
چه کسی می‌گوید کُرد مرده است؟ کُرد زنده است.
زنده‌ایم و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد.
بە کردی سورانی به کردی سورانی و الفبای لاتین بە کوردی شمالی به کردی شمالی و الفبای لاتین
ئەی ڕەقیب!
ئەی‌ ڕەقیب ھەر ماوە قەومی کورد زمان
نایشکێنێ دانەریی تۆپی زەمان
کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووە
زیندووە قەت نانەوێ ئاڵا‌کەمان
ئێمە ڕۆڵەی ڕەنگی سوور و شۆڕشین
سەیری کە خوێناوییە ڕابردوومان
کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووە
زیندووە قەت نانەوێ ئاڵا‌کەمان
لاوی کورد ھەستایە سەر‌ پێ وەک دلێر
تا بە خوێن نەخشی بکا تاجی ژیان
کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووە
زیندووە قەت نانەوێ ئاڵا‌کەمان
ئێمە رۆڵەی میدیا و کەیخوسرەوین
دینمان، ئایینمان ھەر نیشتمان
کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووە
زیندووە قەت نانەوێ ئاڵا‌کەمان
لاوی کورد ھەر ‌حازر و ئامادەیە
گیان فیدایە، گیان فیدا، ھەر گیان فیدا
کەس نەڵێ کورد مردووە، کورد زیندووە
زیندووە قەت نانەوێ ئاڵا‌کەمان
Ey reqîb!
Ey reqîb her mawe qewmî kurd ziman
Nayşikênê daneî topî zeman
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman
Ême rolley rengî sûr u şorrişîn
Seyrî ke xwênawiye rabirdûman
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman
Lawî Kurd hestaye ser pê wek dilêr
Ta be xwên nexşî deka tacî jiyan
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman
Ême rolley Mîdya u Keyxusrewîn
Dînman, ayînman her niştiman
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman
Lawî Kurdî her hazir u amadeye
Gyan fîdaye, gyan fîda, her gyan fîda
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman
ئەی رەقیب!
ئەی رەقیب ھەر، مایە قەومێ کورد زمان
ناشکێ و دانایێ ب تۆپێ زەمان
کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان
ئەم خۆرتێن رەنگێ سۆر و شۆرەشن
سەیر بکە خوینا دییان مە دا رژاند
کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان
لاوێ کورد رابوویە سەر پێ وەک شێران
تا ب خوین نەخشین بکە تاجێ ژیان
کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان
ئەم خۆرتێن میدیا و کەیخوسرەوین
دین ئیمان و ئایینمان، ھەر نشتیمان
کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان
خۆرتێ کورد تەڤ حازر و ئامادەنە
جانفیدانە، جانفیدانە، ھەر جانفیدا
کەس نەبێ کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قەت ناکەڤێ ئالا کوردان
Ey reqîb!
Ey reqîb her, maye qewmê Kurd ziman
Naşikê û danayê bi topê zeman
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
Em xortên rengê sor û şoreşin
Seyr bike xwîna dîyan me da rijand
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
Lawê Kurd rabûye ser pê wek şêran
Ta bi xwîn nexshîn bike tacê jiyan
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
Em xortên Mîdya û Keyxusrewîn
Dîn îman u ayînman, her nishtîman
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
Xortê Kurd tev hazir û amadene
Canfîdane, canfîdan her canfîda
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
بە کوردیی زازاکی به کردی زازاکی و الفبای لاتین بە کردی ھورامی به کردی هورامی و الفبای لاتین
ئەی ڕەقیب!
ئەی ڕەقیب ھەر مەندۆ قەومێ کوردزوانی
نێشکینۆ، نێکوونۆ ب تۆپا زەمانی
کەس مەڤاژۆ کورد مرەنۆ، کورد جویینۆ
جویینۆ، قەت نێنا وار بەیراقا ما
ما دۆمانێ رەنگێ سوور و شۆرەش ئیمە
تەماشەکە، گۆنن ئۆ راڤێردەیێ ما
کەس مەڤاژۆ کورد مرەنۆ، کورد جویینۆ
جویینۆ، قەت نێنا وار بەیراقا ما
لاژێ کوردی ڤاشتۆ را پایان فێندا چێران
تا ب گۆنی بنەقشنە تاجێ جویانە
کەس مەڤاژۆ کورد مرەنۆ، کورد جویینۆ
جویینۆ، قەت نێنا وار بەیراقا ما
ما دۆمانێ مەدیا و کەیخوسرەو ئیمە
دین ئیمان، ئایینێ ما ھەر وەلات ئۆ
کەس مەڤاژۆ کورد مرەنۆ، کورد جویینۆ
جویینۆ، قەت نێنا وار بەیراقا ما
لاژێ کوردی ھەر ھازر و ئامادە یۆ
جانفەدا یۆ جانفەدا، ھەر جانفەدا
کەس مەڤاژۆ کورد مرەنۆ، کورد جویینۆ
جویینۆ، قەت نێنا وار بەیراقا ما
Ey reqîb!
Ey reqîb her mendo qewmê kurdziwanî
Nêşikîno, nêkuwno bi topa zemanî
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma
Ma domanê rengê sûr û şoreş îme
Temaşeke, gonin o ravêrdeyê ma
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma
Lajê kurdî vaşto ra payan fênda çêran
Ta bi gonî bineqişne tacê cuyane
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma
Ma domanê Medya û Keyxusrew îme
Dîn îman, ayînê ma her welat o
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma
Lajê kurdî her hazir û amade yo
Canfeda yo canfeda, her canfeda
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma
ئەی ڕەقیب!
ئەی ڕەقیب ھەر، مەنەن میللەتی کورد زوان
نمەماڕۆیچش، جمنەری، چەرخی زەمان
کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن
زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان
ئێمە ڕۆڵێ ڕەنگێ سوورێ و شۆڕشی
بدیە چن وناڵینەن، ویەردەمان
کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن
زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان
میللەتو کوردی ھورزاوە سەرو، پای
بە ونێش نەخشین کەرۆ تاجەو ژیوای
کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن
زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان
ئێمە ڕۆڵێ، میدیاو کەیخوسرەوی
دین و ئایینچ،پارێزناش، نیشتمان
کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن
زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان
میللەتو کوردی، ئامادەو حازرەن
گیان فیدان و گیان فیدا، ھەر گیان فیدا
کەس نەواچۆ کورد مەردەن، کورد ھەر زیننەن
زیننێنەو قەت مەنامیۆرە ئاڵاکێمان
Ey reqîb!
Ey reqîb her, menen mîlletî kurd ziwan
Nimemarroyçiş, cimnerî, çerxî zeman
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
Ême rollê rengê sûrê û şorrişî
Bidye çin winallînen, wiyerdeman
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
Mîlletu kurdî hurzawe seru, pay
Be winêş nexşîn kero tacew jîway
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
Ême rollê, mîdyaw keyxusrewî
Dîn û ayînç, parêznaş, nîştiman
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
Mîlletu kurdî, amadew haziren
Gyan fîdan û gyan fîda, her gyan fîda
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
بە کردی جنوبی به کردی جنوبی و الفبای لاتین بە کردی لکی به کردی لکی و الفبای لاتین
ئەێ ڕەقیب!
ئه‌ێ ڕه‌قیب هه‌ر ماگه‌ قه‌وم کورد زوان
نیه‌شکنێگه‌ێ گه‌ردش چه‌رخ زه‌مان
که‌س نه‌ۊشێ کورد مردگه‌، کورد زینگه‌
زینگه‌ هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان
ئیمه‌ ڕووڵه‌ێ ڕه‌نگ سوور و شووڕشیم
سه‌یرێ که‌ خۊناویه‌ وێه‌رده‌مان
که‌س نه‌ۊشێ کورد مردگه‌، کورد زینگه‌
زینگه‌ هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان
ڕووڵگ کورد هه‌ڵساسه‌ پا وێنه‌ێ دلێر
تا وه‌ خۊن ڕه‌نگین بکه‌ێ تاج ژیان
که‌س نه‌ۊشێ کورد مردگه‌، کورد زینگه‌
زینگه‌ هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان
ئیمه‌ ڕووڵه‌ێ میدیا و که‌ێخه‌سره‌ویم
دینمان ئایینمان هەر نیشتمان
که‌س نه‌ۊشێ کورد مردگه‌، کورد زینگه‌
زینگه‌ هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان
ڕووڵگ کورد هه‌ر حارز و ئاماده‌ێه‌
گیان فه‌داێه‌، گیان فه‌داێه‌، گیان فه‌دا
که‌س نه‌ۊشێ کورد مردگه‌، کورد زینگه‌
زینگه‌ هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان
Ey reqîb!
Ey reqîb her mage qewmi kurd ziwan
Niyeşkinêgey gerdişi çerxi zeman
Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige
Zînige her ewşekê allageman
Îme rûlley rengi sûr u şûrişîm
Seyrî ke xünawîye wiyerdeman
Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige
Zînige her ewşekê allageman
Rûlligi kurd hellsase pa wêney dilêr
Ta we xün rengîn bikey taci jiyan
Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige
Zînige her ewşekê allageman
Îme rûlley mîdiya u keyxesrewîm
Dîniman ayîniman her nîştiman
Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige
Zînige her ewşekê allageman
Rûlligi kurd her hazir u amadeye
Giyan fedaye, giyan fedaye, giyan feda
Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige
Zînige her ewşekê allageman
هێ هؤماڵ ![۲]
هئ هؤماڵ ھەر مەمینێ قەوم کؤرد زوون
نمەڕمنتێ ؤ نمەچەمنتێ خڕ ڕووژگارۆن
کەس نمۊشێ کورد مردێە، کورد زنێە
زنێە ، هەریژ نمەکؤێ پەرچەمەمۆن
ایمە ڕووڵەئ ڕەنگ سۆر ؤ شوورشیم
سەیر کە خۊناویه‌ ژە ئەسگەتەمۆن
کەس نمۊشێ کورد مردێە، کورد زنێە
زنێە ، هەریژ نمەکؤێ پەرچەمەمۆن
ڕووڵەئ کورد هیزگرتە سەر پا چۆی شێر
تا وە خۊن ڕەنگ کەن پووپ ژیائن
کەس نمۊشێ کورد مردێە، کورد زنێە
زنێە ، هەریژ نمەکؤێ پەرچەمەمۆن
ایمە ڕووڵەئ ماد ؤ کیخؤسڕؤیمۆن
دینمۆن، آئینمۆن ھەر جانیشتنمۆن
کەس نمۊشێ کورد مردێە، کورد زنێە
زنێە ، هەریژ نمەکؤێ پەرچەمەمۆن
ڕووڵەئ کؤرد ھەر گؤرج ؤ آمادێە
گیۆن فەدائە، گیۆن فەدا، ھەر گیۆن فەدا
کەس نمۊشێ کورد مردێە، کورد زنێە
زنێە ، هەریژ نمەکؤێ پەرچەمەمۆن
Ey reqîb!

Hy homall her memynê qevm koird zun

nmermintê oe nme çemintê xir rujgaron
kes nmuyşê koird mirdêe, koird zinêe
zinêeû herij nmekivê perçememon
îme rrûlley reng sor oe şurrişîm
sir ke xwênawe esgetemon
kes nmuyşê koird mirdêe, koird zinêe
zinêeû herij nmekivê perçememon
ayl koird hêzgirte ser pa çoî şêr
ta ve xoên reng ken pup jîayên
kes nmuyşê koird mirdêe, koird zinêe
zinêeû herij nmekivê perçememon
îme rrûlley mad oi kiyxoisroiîmin
dînmon, aêynmon her canîştinmon
kes nmuyşê koird mirdêe, koird zinêe
zinêeû herij nmekivê perçememon
rrûlley koird her goirc oi amadêye
gîon fedaêye, gîon feda, her gîon feda
kes nmuyşê koird mirdêe, koird zinêe
zinêeû herij nmekivê perçememon

منابع[ویرایش]

  1. «واکنش وزارت اوقاف اقلیم کردستان به مناقشه بر سر سرود ای رقیب». کردپرس، ۱۳۹۲/۸/۱۷. 
  2. وەرگیرانی بوو زمان لەکی: ڕەقیب=هؤماڵ .....زوون=زمان(lang) ....کؤرد=کورد نمەڕمنتێ=تسلیم و شکست نمیخورد ....نمەچەمنتێ=کمرش را خم نمیکند و شکست نمیخورد ..... خڕ ڕووژگارۆن=چرخ روزگار(خڕ لە زمان لەکی یانی چەرخ و دور و دوره و دایرە)...... هەریژ =همیشە هم ،هرگز...... ئەسگەتەمۆن=ڕابردەمان ، گذشتمان، پیشینەمان..... هێزگرتێە= هەستایە ، بپاخواستە

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

سرود ای رقیب را بشنویم.

سرود زیبای «ای رقیب» که‌س نهڵێ کورد مردوه، کورد زیندوه / همراه با ترجمه انگلیسی، آلمانی و عربی

یونس رئوف

یونس رئوف

پرونده صوتی ای رقیب با صدای حماسه‌سرای کرد، "شوان پرور" به کرمانجی و نیز به صورت جمعی