ای رقیب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ای رقیب Hey Guard / Ey Reqîb که اکنون آن را «ای دشمن» ترجمه می‌کنند، سرود رسمی حکومت اقلیم کردستان عراق است.

این سرود توسط شاعر کرد یونس رئوف دلدار (۱۹۱۸–۱۹۴۸) در زندان حکومت وقت عراق در سال ۱۹۳۸ سروده شده‌است. اصل این سرود به گویش سورانی سروده شده ولی بعدها به صورت گویش کرمانجی نیز درآمده‌است و برای اولین بار در جمهوری مهاباد مورد استفاده قرار گرفت.

اهمیت این سرود به حدی است که طی چند دهه گذشته تمام احزاب جدی و قدرتمند کرد -در هر چهار بخش کردستان- آن را به عنوان سرود ملی کردستان پذیرفته‌اند. در این میان تنها برخی احزاب مانند جمعیت اسلامی کردستان عراق و طیف‌های پنج‌گانه کومله هنوز در برابر آن مقاومت می‌کنند.[۱]

متن سرود[ویرایش]

ای رقیب

ای رقیب، قوم کُرد همچنان با نشاط و سرزنده است
گردش چرخ زمانه نمی‌تواند او را به تسلیم وادارد.
چه کسی می‌گوید کُرد مرده است؟ کُرد زنده است.
زنده‌ایم و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد.
جوانان کُرد دلیرانه بپاخاسته‌اند
تا با خون خود تاج زندگی را رنگین نمایند
چه کسی می‌گوید کُرد مرده است؟ کُرد زنده است.
زنده‌ایم و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد.
ما فرزندان ماد و کیخسرو ایم
کُرد و کُردستان، دین و آیین ما است
چه کسی می‌گوید کُرد مرده است؟ کُرد زنده است.
زنده‌ایم و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد
ما فرزندان رنگ سرخ انقلابیم
بنگر گذشته‌مان را که چقدر خونین است.
چه کسی می‌گوید کُرد مرده است؟ کُرد زنده است.
زنده‌ایم، و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد
فرزندان کُرد حاضر و آماده‌اند
جان فدایند و جان فدا باقی خواهند ماند
چه کسی می‌گوید کُرد مرده است؟ کُرد زنده است.
زنده‌ایم و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد.
به کردی سورانی به کردی سورانی و الفبای لاتین به کردی شمالی به کردی شمالی و الفبای لاتین
ئهٔ ڕه‌قیب!
ئهٔ ڕه‌قیب هه‌ر ماوه قه‌ومی کورد زمان
نایشکێنێ دانه‌ریی تۆپی زه‌مان
که‌س نهڵێ کورد مردووه، کورد زیندووه
زیندووه قه‌ت نانه‌وێ ئاڵاکه‌مان
ئێمه ڕۆڵهٔ ڕه‌نگی سوور و شۆڕشین
سه‌یری که خوێناوییه ڕابردوومان
که‌س نهڵێ کورد مردووه، کورد زیندووه
زیندووه قه‌ت نانه‌وێ ئاڵاکه‌مان
لاوی کورد هه‌ستایه سه‌ر پێ وه‌ک دلێر
تا به خوێن نه‌خشی بکا تاجی ژیان
که‌س نهڵێ کورد مردووه، کورد زیندووه
زیندووه قه‌ت نانه‌وێ ئاڵاکه‌مان
ئێمه رۆڵهٔ میدیا و که‌یخوسره‌وین
دینمان، ئایینمان هه‌ر نیشتمان
که‌س نهڵێ کورد مردووه، کورد زیندووه
زیندووه قه‌ت نانه‌وێ ئاڵاکه‌مان
لاوی کورد هه‌ر حازر و ئاماده‌یه
گیان فیدایه، گیان فیدا، هه‌ر گیان فیدا
که‌س نهڵێ کورد مردووه، کورد زیندووه
زیندووه قه‌ت نانه‌وێ ئاڵاکه‌مان
Ey reqîb!
Ey reqîb her mawe qewmî kurd ziman
Nayşikênê daneî topî zeman
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman
Ême rolley rengî sûr u şorrişîn
Seyrî ke xwênawiye rabirdûman
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman
Lawî Kurd hestaye ser pê wek dilêr
Ta be xwên nexşî deka tacî jiyan
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman
Ême rolley Mîdya u Keyxusrewîn
Dînman, ayînman her niştiman
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman
Lawî Kurdî her hazir u amadeye
Gyan fîdaye, gyan fîda, her gyan fîda
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman
ئهٔ ره‌قیب!
ئهٔ ره‌قیب هه‌ر، مایه قه‌ومێ کورد زمان
ناشکێ و دانایێ ب تۆپێ زه‌مان
که‌س نه‌بێ کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قه‌ت ناکهڤێ ئالا کوردان
ئه‌م خۆرتێن ره‌نگێ سۆر و شۆره‌شن
سه‌یر بکه خوینا دییان مه دا رژاند
که‌س نه‌بێ کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قه‌ت ناکهڤێ ئالا کوردان
لاوێ کورد رابوویه سه‌ر پێ وه‌ک شێران
تا ب خوین نه‌خشین بکه تاجێ ژیان
که‌س نه‌بێ کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قه‌ت ناکهڤێ ئالا کوردان
ئه‌م خۆرتێن میدیا و که‌یخوسره‌وین
دین ئیمان و ئایینمان، هه‌ر نشتیمان
که‌س نه‌بێ کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قه‌ت ناکهڤێ ئالا کوردان
خۆرتێ کورد تهڤ حازر و ئاماده‌نه
جانفیدانه، جانفیدانه، هه‌ر جانفیدا
که‌س نه‌بێ کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قه‌ت ناکهڤێ ئالا کوردان
Ey reqîb!
Ey reqîb her, maye qewmê Kurd ziman
Naşikê û danayê bi topê zeman
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
Em xortên rengê sor û şoreşin
Seyr bike xwîna dîyan me da rijand
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
Lawê Kurd rabûye ser pê wek şêran
Ta bi xwîn nexshîn bike tacê jiyan
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
Em xortên Mîdya û Keyxusrewîn
Dîn îman u ayînman, her nishtîman
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
Xortê Kurd tev hazir û amadene
Canfîdane, canfîdan her canfîda
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
به کوردیی زازاکی به کردی زازاکی و الفبای لاتین به کردی هورامی به کردی هورامی و الفبای لاتین
ئهٔ ڕه‌قیب!
ئهٔ ڕه‌قیب هه‌ر مه‌ندۆ قه‌ومێ کوردزوانی
نێشکینۆ، نێکوونۆ ب تۆپا زه‌مانی
که‌س مهڤاژۆ کورد مره‌نۆ، کورد جویینۆ
جویینۆ، قه‌ت نێنا وار به‌یراقا ما
ما دۆمانێ ره‌نگێ سوور و شۆره‌ش ئیمه
ته‌ماشه‌که، گۆنن ئۆ راڤێرده‌یێ ما
که‌س مهڤاژۆ کورد مره‌نۆ، کورد جویینۆ
جویینۆ، قه‌ت نێنا وار به‌یراقا ما
لاژێ کوردی ڤاشتۆ را پایان فێندا چێران
تا ب گۆنی بنه‌قشنه تاجێ جویانه
که‌س مهڤاژۆ کورد مره‌نۆ، کورد جویینۆ
جویینۆ، قه‌ت نێنا وار به‌یراقا ما
ما دۆمانێ مه‌دیا و که‌یخوسره‌و ئیمه
دین ئیمان، ئایینێ ما هه‌ر وه‌لات ئۆ
که‌س مهڤاژۆ کورد مره‌نۆ، کورد جویینۆ
جویینۆ، قه‌ت نێنا وار به‌یراقا ما
لاژێ کوردی هه‌ر هازر و ئاماده یۆ
جانفه‌دا یۆ جانفه‌دا، هه‌ر جانفه‌دا
که‌س مهڤاژۆ کورد مره‌نۆ، کورد جویینۆ
جویینۆ، قه‌ت نێنا وار به‌یراقا ما
Ey reqîb!
Ey reqîb her mendo qewmê kurdziwanî
Nêşikîno, nêkuwno bi topa zemanî
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma
Ma domanê rengê sûr û şoreş îme
Temaşeke, gonin o ravêrdeyê ma
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma
Lajê kurdî vaşto ra payan fênda çêran
Ta bi gonî bineqişne tacê cuyane
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma
Ma domanê Medya û Keyxusrew îme
Dîn îman, ayînê ma her welat o
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma
Lajê kurdî her hazir û amade yo
Canfeda yo canfeda, her canfeda
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma
ئهٔ ڕه‌قیب!
ئهٔ ڕه‌قیب هه‌ر، مه‌نه‌ن میلله‌تی کورد زوان
نمه‌ماڕۆیچش، جمنه‌ری، چه‌رخی زه‌مان
که‌س نه‌واچۆ کورد مه‌رده‌ن، کورد هه‌ر زیننه‌ن
زیننێنه‌و قه‌ت مه‌نامیۆره ئاڵاکێمان
ئێمه ڕۆڵێ ڕه‌نگێ سوورێ و شۆڕشی
بدیه چن وناڵینه‌ن، ویه‌رده‌مان
که‌س نه‌واچۆ کورد مه‌رده‌ن، کورد هه‌ر زیننه‌ن
زیننێنه‌و قه‌ت مه‌نامیۆره ئاڵاکێمان
میلله‌تو کوردی هورزاوه سه‌رو، پای
به ونێش نه‌خشین که‌رۆ تاجه‌و ژیوای
که‌س نه‌واچۆ کورد مه‌رده‌ن، کورد هه‌ر زیننه‌ن
زیننێنه‌و قه‌ت مه‌نامیۆره ئاڵاکێمان
ئێمه ڕۆڵێ، میدیاو که‌یخوسره‌وی
دین و ئایینچ، پارێزناش، نیشتمان
که‌س نه‌واچۆ کورد مه‌رده‌ن، کورد هه‌ر زیننه‌ن
زیننێنه‌و قه‌ت مه‌نامیۆره ئاڵاکێمان
میلله‌تو کوردی، ئاماده‌و حازره‌ن
گیان فیدان و گیان فیدا، هه‌ر گیان فیدا
که‌س نه‌واچۆ کورد مه‌رده‌ن، کورد هه‌ر زیننه‌ن
زیننێنه‌و قه‌ت مه‌نامیۆره ئاڵاکێمان
Ey reqîb!
Ey reqîb her, menen mîlletî kurd ziwan
Nimemarroyçiş, cimnerî, çerxî zeman
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
Ême rollê rengê sûrê û şorrişî
Bidye çin winallînen, wiyerdeman
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
Mîlletu kurdî hurzawe seru, pay
Be winêş nexşîn kero tacew jîway
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
Ême rollê, mîdyaw keyxusrewî
Dîn û ayînç, parêznaş, nîştiman
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
Mîlletu kurdî, amadew haziren
Gyan fîdan û gyan fîda, her gyan fîda
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
به کردی جنوبی به کردی جنوبی و الفبای لاتین به کردی لکی به کردی لکی و الفبای لاتین
ئهێ ڕه‌قیب!
ئهێ ڕه‌قیب هه‌ر ماگه قه‌وم کورد زوان
نیه‌شکنێگهێ گه‌ردش چه‌رخ زه‌مان
که‌س نهۊشێ کورد مردگه، کورد زینگه
زینگه هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان
ئیمه ڕووڵهێ ڕه‌نگ سوور و شووڕشیم
سه‌یرێ که خۊناویه وێه‌رده‌مان
که‌س نهۊشێ کورد مردگه، کورد زینگه
زینگه هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان
ڕووڵگ کورد ههڵساسه پا وێنهێ دلێر
تا وه خۊن ڕه‌نگین بکهێ تاج ژیان
که‌س نهۊشێ کورد مردگه، کورد زینگه
زینگه هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان
ئیمه ڕووڵهێ میدیا و کهێخه‌سره‌ویم
دینمان ئایینمان هه‌ر نیشتمان
که‌س نهۊشێ کورد مردگه، کورد زینگه
زینگه هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان
ڕووڵگ کورد هه‌ر حارز و ئامادهێه
گیان فه‌داێه، گیان فه‌داێه، گیان فه‌دا
که‌س نهۊشێ کورد مردگه، کورد زینگه
زینگه هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان
Ey reqîb!
Ey reqîb her mage qewmi kurd ziwan
Niyeşkinêgey gerdişi çerxi zeman
Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige
Zînige her ewşekê allageman
Îme rûlley rengi sûr u şûrişîm
Seyrî ke xünawîye wiyerdeman
Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige
Zînige her ewşekê allageman
Rûlligi kurd hellsase pa wêney dilêr
Ta we xün rengîn bikey taci jiyan
Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige
Zînige her ewşekê allageman
Îme rûlley mîdiya u keyxesrewîm
Dîniman ayîniman her nîştiman
Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige
Zînige her ewşekê allageman
Rûlligi kurd her hazir u amadeye
Giyan fedaye, giyan fedaye, giyan feda
Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige
Zînige her ewşekê allageman
ێه هۆمال ![۲]
ێه هۆمال هه‌ر مه‌مینێ قه‌وم کورد زۆن
نمهڕمنتێ و نمه‌چه‌منتێ چهرخ ڕووژگارۆن
که‌س نمووشێ کورد مردێه، کورد زنێه
زنێه، هه‌ریژ نمه‌کهوێ په‌رچه‌مه‌مۆن
ئیمه ڕووڵهێ ڕه‌نگ سۆر و شۆرشیم
سهێرکه (سیل که) خووێناوویه ژه ئه‌سگه‌ته‌مۆن
که‌س نمووشێ کورد مردێه، کورد زنێه
زنێه، هه‌ریژ نمه‌کهوێ په‌رچه‌مه‌مۆن
ڕووڵهی کورد هیزگرتێه سه‌ر پا چۆی شێر
تا ڤه خووێن ڕه‌نگ که‌ن پووپ ژیان
که‌س نمووشێ کورد مردێه، کورد زنێه
زنێه، هه‌ریژ نمه‌کهوێ په‌رچه‌مه‌مۆن
ئیمه ڕووڵهی ماد و کهیخسڕویم
دینمۆن، ئاێینمۆن ههر نیشتمان(ڤهطن)
که‌س نمووشێ کورد مردێه، کورد زنێه
زنێه، هه‌ریژ نمه‌کهوێ په‌رچه‌مه‌مۆن
ڕووڵهێ کورد هه‌ر گورج و ئامادێه
گیۆن فه‌دائه، گیۆن فه‌دا، هه‌ر گیۆن فه‌دا
که‌س نمووشێ کورد مردێه، کورد زنێه
زنێه، هه‌ریژ نمه‌کهوێ په‌رچه‌مه‌مۆن
Ey reqîb!

Ey reqîb(homał) her memînê qeom kurd zûn

nimermintê o nimeçemintê çerx rûjgarûn
kes nimwşê kurd mirdêe, kurd zinêe
zinêeo herîj nimekiuê perçememûn
îme řûłeê řeňg sor o şûřişîm
seêr ke xwênawe je esgetemûn
kes nimûşê kurd mirdêe, kurd zinêe
zinêeû herîj nimekiuê perçememûn
řûłeê kurd hêzgirtêe ser pa çûî(çü) şêr
ta ve xwên reňg ken pûp jîan
kes nimûşê kurd mirdêe, kurd zinêe
zinêeû herîj nimekiuê perçememûn
îme řûłeê mad o keyxusruîm
dînmûn, aêynmûn her nîştiman(veten)
kes nimûşê kurd mirdêe, kurd zinêe
zinêeû herîj nimekioê perçememûn
Řûłeê kurd her gurc o amadêe
gîûn fedaye, gîûn feda, her gîûn feda
kes nimuşê kurd mirdêe, kurd zinêe
zinêeû herîj nimekioê perçememûn

منابع[ویرایش]

  1. «واکنش وزارت اوقاف اقلیم کردستان به مناقشه بر سر سرود ای رقیب». کردپرس، ۱۳۹۲/۸/۱۷. 
  2. وه‌رگیرانی بوو زمان له‌کی: ڕه‌قیب=هؤماڵ ..... زۆن=زمان(lang) .... کورد=کورد نمهڕمنتێ=تسلیم و شکست نمی‌خورد … نمه‌چه‌منتێ=کمرش را خم نمی‌کند و شکست نمی‌خورد … خڕ ڕووژگارۆن=چرخ روزگار (خڕ له زمان له‌کی یانی چه‌رخ و دور و دوره و دایره)...... هه‌ریژ =همیشه هم، هرگز… ئه‌سگه‌ته‌مۆن=ڕابرده‌مان، گذشتمان، پیشینه‌مان… هێزگرتێه= هه‌ستایه، بپاخواسته

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

سرود ای رقیب را بشنویم.

سرود زیبای «ای رقیب» که‌س نهڵێ کورد مردوه، کورد زیندوه / همراه با ترجمه انگلیسی، آلمانی و عربی

یونس رئوف

یونس رئوف

پرونده صوتی ای رقیب با صدای حماسه‌سرای کرد، «شوان پرور» به کرمانجی و نیز به صورت جمعی