سرود ملی افغانستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

قانون اساسی جدید افغانستان که درسال ۲۰۰۴ توسط لویه جرگه بتصویب رسید، حکم می‌نماید که سرود ملی باید به زبان پشتو که یکی ازدو زبانهای رسمی کشور و زبان قوم پشتونها تشکیل می‌دهند باشد، همینطور درقانون اساسی آمده‌است که ضمن نامهای ملیتهای بزرگ باید کلمات الله اکبر نیز در سرود ملی جدید گنجانیده شود.

سرود ملی جدید افغانستان که تصنیف آن توسط عبدالباری جهانی سروده شده و آهنگ آن را ببرک وسا که فعلاً رهبر آرکستر سمفونی کشور آلمان است ساخته و در ماه مه سال ۲۰۰۶ میلادی در شهر برلین ثبت شد که خوانندگان آن عبدالوهاب مددی، صادق فطرت (ناشناس) پیکر افسانه، حسین ارمان، مشعل ارمان، شهنا و دو، سه هنرمند جوان دیگر می‌باشند. اصل متن این سرود به زبان پشتو سروده شده‌است که در آن اسامی برخی از اقوام ساکن افغانستان چون بلوچها، ازبکها، پشتونها، هزاره‌ها، ترکمنها، تاجیکها، عربها، گوجرها، پامیریها، نورستانیها، براهوییها، قزلباشها، ایماقها، و پشه‌ایها ذکر گردیده‌است.

متن سرود[ویرایش]

دا وطن افغانستان دی دا عزت د هر افغان دی
کور د سولى کور د تورى هر بچی یې قهرمان دی
دا وطن د ټولو کور دی د بلوڅو، د ازبکو
د پښتون او هزاره وو د ترکمنو، د تاجکو
ورسره عرب، ګوجر دی پامیریان، نورستانیان
براهوی دي، قزلباش دی هم ایماق، هم پشه ېان
دا هیواد به تل ځلیږی لکه لمر پرشنه آسمان
په سینه کې د آسیا به لکه زړه وی جاویدان
نوم د حق مو دی رهبر وایو الله اکبر وایو الله اکبر

ترجمه فارسی[ویرایش]

این کشور افغانستان است این عزت هر افغان است
خانهٔ صلح، خانهٔ غیرت هر فرزندش قهرمان است
این کشور خانهٔ همه است از بلوچ، از ازبک
از پشتون و هزاره از ترکمن و تاجیک
هم عرب و هم گوجر پامیری‌ها، نورستانی ها
هم براهویی و هم قزلباش هم ایماق و هم پشٌه‌ای ها
این کشور همیشه تابان خواهد بود مثل آفتاب در آسمان کبود
در سینهٔ آسیا مثل قلب جاویدان
نام حق است ما را رهبر میګوییم الله اکبر، میګوییم الله اکبر

تاریخچه[ویرایش]

اولین سرود ملی افغانستان درزمان سلطنت امان‌الله شاه، پس از استقلال افغانستان در ۱۹۱۹ [۱] در دههٔ بیست به سبک موسیقی غربی، به زبان پشتو سروده شد. این سرود به «سرود امانی» معروف بود و آهنگساز آن رجب بیگ ترکی بود.

در زمان سلطنت حبیب‌الله کلکانی درسال ۱۹۲۹ سرود ملی وجود نداشت.

در زمان سلطنت محمد نادرخان در سالهای ۱۹۳۳ مارش عسکری ای ساخته شد که مثل سرود ملی از آن استفاده می‌شد[۲].

سرود ملی افغانستان در دورهٔ محمدظاهر شاه[ویرایش]

در زمان پادشاهی محمدظاهر شاه نغمه‌ای به نام «سلام شاهی» به گونهٔ سرود ملی کاربرد داشت.[۳] این سرود میان سال‌های ۱۹۴۳ و ۱۹۷۳ رسمیت داشت. محمد مختار شعر آن را سرود و محمد فرخ آهنگ آن را ساخت.[۴]

ای شاهِ غیور و مهربانِ ما
هستیم از جان مطیعِ شما
ما فرزندانِ توییم
ما فداکارِ توییم
ای شاهِ ما
ای شاهِ ما
ای شاهِ ملت‌خواهِ ما

سرود ملی افغانستان در دورهٔ داود خان[ویرایش]

سرایندهٔ این سرود عبدالرئوف بینوا و آهنگساز آن عبدالغفور برشنا می‌باشد. متن آن این چنین است:

څو چې دا ځمكه اّســـمان وي
څو چـــې دا جــهــان ودان وي
څو چې ژوند پر دې جهان وي
څو چـــې پاتــې يـــو افغان وي
تـــل بــه دا افـــغــــانستان وي
تــــل دې وي افــغــــان مــلــت
تـــــل دې وي جــمــهـــوريــــت
تـــل دې وي مــلــــي وحـــدت
تل دې وي افغان ملت جمهوريت
تل دې وي افغان ملت جمهوريت
مــلي وحــدت مـــلي وحـــدت

ترجمهٔ بخشی از سرود ملی افغانستان در دورهٔ داود خان

تا که این زمین و آسمان باشد تا که زندگی در این جهان باشد
تا که زنده یک افغان باشد پاینده افغانستان باشد

سرود ملی افغانستان حکومت‌های کمونیستی[ویرایش]

پس از کودتای هفت ثور ۱۳۵۷، سرود ملی تغییر کرد [۵] . سرود ملی این دوره به زبان پشتو بود که توسط سلیمان لایق سروده شده بود و آهنگساز آن جلیل زلاند بود. متن این سرود از این قرار است:

گرم شه، لا گرم شه
ته اى مقــــدس لمــره!
اى د ازادۍ لــمـــــره
اى د نېكمرغۍ لمره
مـــوږ په توپانونو كي
پــــرې كړه د بري لاره
هـــم د تورو شپو لاره
هـــم د رڼايــــــــي لاره
سره د سربازي لاره
پـــاكـــه د وروري لاره
دا انــــقـــلابي وطن
اوس د كارگرانو دى
دغه د زمرو ميراث
اوس د بزگرانو دى
تــــېـر شــــو د ســــتم دور
وار د مـــــزدورانــــــو دى
مـــــــــوږ پــه نړيوالو كې
سولــه او وروري غواړو
موږه زيارايستونكو ته
پـــراخـــــــه اّزادي غواړو
مـــوږ ورته ډوډۍ غواړو
كور غواړو ، كالي غواړو!

این سرود ملی تا پایان حکومت نجیب‌الله در سال ۱۳۷۱ استفاده می‌شد.




سرود ملی افغانستان در زمان حکومت مجاهدین[ویرایش]

پس از سقوط کمونیستان و با به قدرت رسیدن مجاهدین، سرود ملی افغانستان تغییر نمود. سرود ملی افغانستان در زمان حکومت مجاهدین به زبان فارسی بود که شعر آن را داود فارانی سروده بود.

سرود ملی افغانستان در زمان مجاهدین:

                   قلعهٔ اسلام قلب آسیا             جاودان، آزاد خاک آریا 
                   زادگاه قهرمانان بزرگ           سنگر رزمنده مردان خدا 
                                   الله اکبر الله اکبر الله اکبر 
                   تیغ ایمانش به میدان جهاد       بند استبداد را از هم گسست
                   ملت آزادهٔ افغانستان            در جهان زنجیر محکومان شکست 
                                   الله اکبر الله اکبر الله اکبر
                  در خط قرآن نظام ما بود          پرچم ایمان به بام بود 
                  هم‌صدا و همنوا و همزبان        وحدت ملی مرام ما بود 
                                  الله اکبر الله اکبر الله اکبر
                  شاد زی آزاد زی آباد زی        ای وطن در نور قانون خدا 
                  مشعل آزادگی را برفراز         مردم برگشته را شو رهنما 
                                  الله اکبر الله اکبر الله اکبر

سرود ملی افغانستان در دورهٔ طالبان[ویرایش]

پس از روی کار آمدن حکومت طالبان در کابل آنان سرود ملی را تغییر دادند. متن زیر بخشی از این سرود است.

(به عربی:

ساتو یې په سرو وینو دا د باتورانو کور...

)

منابع[ویرایش]

  • بر گرفته از قسمت‌هایی از مصاحبهٔ رادیویی داکتر اسدالله شعور با رادیو همبستگی افغانهای کانادا