تیمور بختیار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تیمور بختیار
تیمور بختیار
اولین رئیس ساواک
پادشاه محمدرضا شاه پهلوی
نخست وزیر علی امینی
پیش از سرلشکر حسن پاکروان
اطلاعات شخصی
تولد ۱۲۹۳ خورشیدی
شهرکرد، ایران
مرگ ۱۶ مرداد ۱۳۴۹
منطقه دیاله، عراق
ملیت  ایران
محل تحصیل دانشکده نظامی سن سیر فرانسه (1315-1312)
پیشه سیاستمدار
دین اسلام
خدمت نظامی
درجه سپهبد

سپهبد تیمور بختیار فرماندار نظامی تهران و از سال ۱۳۳۵ تا ۱۳۴۲ معاون نخست‌وزیر و رئیس ساواک در حکومت پهلوی بود.

تیمور بختیار در سال ۱۳۲۵ از فرماندهان هنگ سوار حمله بود. که آذربایجان را از دست جعفر پیشه‌وری آزاد کرد. وی در ۱۳۲۶ وارد دانشگاه جنگ شد. در نخستین سال‌های خدمتش، بترتیب، فرمانده دسته، آجودان هنگ، رئیس رکن چهارم ستاد لشکر، فرمانده سواران و رئیس ستاد لشکر گارد شاهنشاهی بود.

تیمور بختیار در اول مهر ۱۳۳۵ به درجه سرلشکری رسید، سوم مهر همان سال معاون نخست وزیر و رئیس سازمان امنیت و اطلاعات کشور شد و در ۱۳۳۸ به درجه سپهبدی ارتقاء یافت. وی در ۲۴ اسفند ۱۳۳۹ با انتصاب سرلشکر پاکروان به ریاست ساواک، برکنار شد و در اول مهر ماه سال .۱۳۴ بازنشسته شد و در ششم بهمن همان سال ایران را ترک کرد.[۱][نیازمند منبع]

تولد[ویرایش]

تیمور بختیار در سال ۱۲۹۳ خورشیدی در شهرکرد، استان چهارمحال و بختیاری متولد شد. پدرش فتحعلی‌خان بختیاری از خوانین بزرگ ایل بختیاری و نوه لطفعلی‌خان امیر امفخم بود.

دوران فرمانداری نظامی[ویرایش]

تیمور بختیار در سال ۱۳۳۳، تشکیلات زیرزمینی وسیع حزب توده ایران در ارتش، شهربانی و ژاندارمری را کشف و شبکه افسران توده‌ای را به‌شدت سرکوب کرد.[۲]

همکاری با عراق و ترور[ویرایش]

تیمور بختیار در سال ۱۳۴۸ و در کوران منازعه ایران و عراق، به دعوت صدام حسین به بغداد رفت.[۳] سرانجام در ۱۶ مرداد ۱۳۴۹ مأموران عملیاتی ساواک موفق شدند تا او را در یک شکارگاه در استان دیاله و زیر نگاه چند محافظ عراقی او، به قتل برسانند.[۴]

شخصیت بختیار[ویرایش]

حسین فاطمی هنگام دستگیری در کنار تیمسار تیمور بختیار (نشسته)

حسن علوی‌کیا در مورد او می‌گوید: «بختیار خصوصیات مردانگی و جوانمردی داشت. یک افسر بسیار شجاع و جسور بود... یک مرد خان‌زاده و لوطی و باگذشت و فوق العاده دست و دل باز و وطن پرست و جاه طلب. برای از بین بردن دشمنش از هیچ چیز مضایقه نمی‌کرد... آدم منطقی و وطن پرستی بود... در جلسات بین‌المللی و کنفرانس‌های ۳ جانبه با ترکیه و اسرائیل و ایران... آدم خوشش می‌آمد و خوشحال می‌شد از آن شخصیت و پرستیژ قابل قبول بختیار... تا روزی که سر کار بود نسبت به شاه وفادار و علاقه‌مند به مملکت بود...»[۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • ظهورو سقوط پهلوی؛، ارتشبد فردوست؛ ج اول؛ ص ۴۱۷
سلف:
-
سازمان اطلاعات و امنیت کشور

۱۳۳۵ - ۱۳۳۹ خورشیدی

جانشین:
حسن پاکروان