استان دیاله

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
استان دیاله
محافظةدیالى
پارێزگای دیالا
استان
جایگاه استان دیاله در نقشهٔ عراق
جایگاه استان دیاله در نقشهٔ عراق
Diyala province.JPG
مختصات: ۳۳°۵۳′ شمالی ۴۵°۴′ شرقی / ۳۳.۸۸۳° شمالی ۴۵.۰۶۷° شرقی / 33.883; 45.067مختصات: ۳۳°۵۳′ شمالی ۴۵°۴′ شرقی / ۳۳.۸۸۳° شمالی ۴۵.۰۶۷° شرقی / 33.883; 45.067
کشور Flag of Iraq.svg عراق
مرکز بعقوبه
Government
 • فرماندار Ra’ad Hameed Al-Mula Jowad Al-Tamimi
مساحت
 • کل
۱۷٬۶۸۵ km۲ (۶٬۸۰۰ sq mi)
جمعیت (۲۰۰۳)
 • جمعیت ۱٬۲۲۴٬۰۰۰
 • تراکم
۶۹/km۲ (۱۸۰/sq mi)
منطقه زمانی Iraqi Standard Time (UTC۳+)
پیش‌شماره(های) تلفن ۲۵ ۹۶۴
کد ایزو ۳۱۶۶ IQ-DI
زبان رسمی عربی , کردی فیلی

استان دیاله یا دیالی (به عربی: محافظة دیالى) از استان‌های شرقی کشور عراق است. این استان در مرز این کشور با ایران قرار گرفته و با استان کرمانشاه در ایران هم مرز است.

جغرافیا[ویرایش]

مرکز این استان شهر بعقوبه است و از شهرهای بزرگ آن می‌توان خانقین را نام برد.

سازمان مجاهدین خلق ایران در استان دیاله پایگاهی نظامی به نام «پایگاه اشرف» داشت.[۱]اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران این اردوگاه را در تاریخ ۱۶ سپتامبر ۲۰۱۲ میلادی تخلیه کردند.[۲]

ناحیه ها[ویرایش]

استان دیاله به ۶ ناحیه تقسیم شده است:

  • ناحیه خالص
  • ناحیه مقدادیه به کردی شاره‌بان شهری کردنشین که در سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۳۶٬۵۰۰ نفر جمعیت داشته است.
  • ناحیه بلدروز نام سابق آن مندلی بوده است و اکنون هم کردها همین نام را به کار می برند. بیشتر ساکنانش را کردها تشکیل می دهند و عشایر ترکمان و عرب نیز در آن وجود دارند و در 6 کیلومتری مرز عراق با ایران قرار گرفته و 160 کیلومتر با بغداد پایتخت عراق فاصله دارد.اکثریت کردهای مندلی کرد فیلی و کلهرزبان هستند. رژیم بعث در راستای عربی سازی شهرهای کردنشین درتاریخ 14/4/1987 شهرستان مندلی را به بخش تقلیل داد و بخش بلدوروز که از توابع مندلی بود را به شهرستان ارتقاء داد.نام مندلی از واژه ی"بند نگین" آمده است. به معنای در بندان دور از چشم می آید. ساکنین در شهر مندلی و توابع آن تا نزدیکی سال 1975، 80% آنان کورد بوده اند و الباقی ساکنان را نیز نیم به نیم ترکمان و عرب تشکیل داده بودند. شهر مندلی در زمان عثمانیان دارای اداره ای مرکزی بود و شهرستانی به حساب می آمد و مناطقی همانند بلدروز و روستاهای بسیاری را تحت پوشش قرار می داد و در سالهای اخیر قرن گذشته بخاطر خرابیها و مصیبتهای پی در پی که از سوی رژیم بعث بر آن وارد شد، ساکنان آن بخصوص کردها ناگزیر به مهاجرت شدند، خانه و اموالشان چپاول و این شهر جایگاه اداری خود را از دست داد و به منطقه ای ویران شده مبدل گشت و در آن زمان که شهر بلدروز جزوی از مندلی بود، اکنون به شهرستانی مبدل شد.
  • ناحیه بعقوبه
  • ناحیه خانقین این شهرستان کرد نشین بوده و تحت اداره دولت محلی کردستان عراق قرار دارد.
  • ناحیه کفری این شهرستان کرد نشین بوده و تحت اداره دولت محلی کردستان عراق قرار دارد.

اعلام خودمختاری[ویرایش]

در ماه دسامبر سال ۲۰۱۱ میلادی، شورای حکومتی دیاله با انتشار بیانیه ای، این ناحیه را نیمه خودمختار اعلام کرد.[۳] دو ماه پیش از این مسئله، اتفاق مشابهی در استان صلاح‌الدین رخ داده بود. شورای دیاله این اقدام را با استفاده از ماده ۱۱۹ قانون اساسی عراق و به سبب بدگمانی های دولت حاکم شیعه مذهب نوری المالکی انجام داد. برخلاف استان صلاح‌الدین، دیاله پیچیدگی قومی و مذهبی بالایی دارد و همین مسئله سبب شد تا اعتراض و درگیری در این استان بالا بگیرد.[۴] البته از زمان سقوط رژیم بعثی صدام در 2003 دو شهر خانقین و کفری تحت کنترل نیروهای پیشمرگه و آسایش کردستان هستند.

پانویس[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

Samarra map.png

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]