سید جعفر پیشهوری
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 |
برای اثباتپذیری کامل این مقاله، به منابع بیشتری نیاز است یا منابع ارائهشده بهدرستی ارجاع داده نشدهاست. لطفاً با توجه به شیوهٔ ویکیپدیا برای ارجاع به منابع با ارائهٔ منابع معتبر این مقاله را بهبود بخشید. مطالب بیمنبع ممکن است در آینده حذف شوند. |
| تولد | ۱۲۷۲ خورشیدی در یکی از روستاهای خلخال |
| مرگ | ۱۳۲۶ خورشیدی باکو در تصادف اتومبیل |
| نقشهای برجسته | رهبر فرقه دموکرات آذربایجان رئیس حکومت خودمختار آذربایجان |
پرویز جوادزاده خلخالی یا سیدجعفر پیشهوری در ۱۲۷۲ شمسی در یکی از روستاهای خلخال متولد شد و به همراه خانواده خود به روسیه رفت.
او در روسیه تحصیل کرد، پس از انقلاب روسیه، به مرام کمونیستی علاقهمند شد و به عضویت کمیته مرکزی حزب عدالت درآمد. در ۱۲۹۹ به همراه ارتش سرخ به شمال ایران وارد شد و در گیلان به همراه دیگر اعضای حزب عدالت کنگره اول حزب کمونیست ایران را برپا داشت. با شکست نهضت جنگل او ایران را ترک کرد ولی پس از چندی به تهران بازگشت و دبیر مسئول تشکیلات حزب کمونیست ایران بود. و در این زمینه فعالیتهای خود را ادامه داد تا سال ۱۳۰۶ش دستگیر و محاکمه شد. و به ۱۵ سال حبس محکوم و به زندان قصر منتقل شد. پیشهوری پس از عفو عمومی در شهریور ۱۳۲۰ آزاد شد و به انتشار روزنامه آژیر پرداخت که سیاست آن حمایت از اتحاد جماهیر شوروی بود.
او از اعضای مؤسس حزب توده بود ولی به خاطر اختلاف با آوانسیان از فعالیت در حزب خودداری کرد اما از حمایت ضمنی حزب برخوردار بود. در سال ۱۳۲۲ خود را کاندیدای نمایندگی دوره ۱۴ مجلس شورای ملی کرد و به عنوان نماینده اولین تبریز رای آورد ولی اعتبارنامه وی رد شد.
سید جعفر پیشهوری در سال ۱۳۲۴ به تبریز رفت و فرقه دموکرات آذربایجان را تأسیس کرد و به دنبال آن حکومت خودمختار آذربایجان را برپا داشت. این اقدام او همراه با تصرف پادگانها و واحدهای نظامی در تبریز و ارومیه و اردبیل بود.
وی خواستار خودمختاری زیر پرچم ایران بود.
| ” | "ما همیشه گفتهایم و اکنون نیز صریحا میگوییم: ما بهطور جدی به ایران و تمامیت ارضی آن علاقمندیم. اگر از طرفی خدشهای به آن وارد شود شاید جدیتر و فداکارانهتر از ساکنان ایالتهای دیگر ایران – برای جلوگیری از آن [خدشه] اقدام خواهیم کرد. با این حال هرگز حاضر نیستیم از دفاع از ملت ، زبان و آداب و رسوم و خصوصیتمان – بشرط آنکه کشورمان یعنی ایران را خدشهدار نکند- صرفنظر کنیم. اینجا چیزی که مغایر با قانون و حق حاکمیت خلقهای ایران باشد وجود ندارد. برعکس اگر ما خود را با دست خودمان اداره کنیم، چه بسا این امر بتواند به تکامل و تعالی ایران رشد بیشتری دهد. نهضت ملی ما دیگر از چارچوب ملی خارج شده و مقام پیشاهنگی جنبش دموکراتیک ایران را احراز کردهاست. اکنون دیگر عموم مردم ایران شروع به درک این موضوع و معنای حقیقی آن کردهاند. گفتگوهای آغاز شده در تهران موجب روشن شدن ابهامات و سوءتفاهماتی گشته که دشمنان ما به طرق و بهانههای گوناگون ایجاد کردهاند. این گفتگوها حسن تفاهمیاساسی میان خلق آذربایجان و ایرانیان بیرون از آذربایجان به وجود آوردهاست. این حسن تفاهمات علیرغم تلاشهای مذبوحانه مرتجعین داخلی و خارجی روز به روز عمق مییابد و نتایج مثبتی میدهد" | “ |
در دوران یکساله حکومت خودمختار آذربایجان دانشگاه تبریز و رادیو تشکیل شد. اصلاحات اراضی و همچنین آسفالت معابر و امور عمرانی- فرهنگی دیگر منجمله تدریس به زبان مادری ترکی در سراسر آذربایجان ازدیگر کارهای دولت وی بود.
[ویرایش] پانویس
- ↑ روزنامه آذربایجان- ارگان فرقه دموکرات آذربایجان شماره ۲۱ پنجشنبه ۹ خرداد ۱۳۲۵
