سید حسن امامی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
از چپ: جمشید آموزگار نخست‌وزیر، جعفر شریف‌امامی رئیس سنا، عبدالله ریاضی رئیس مجلس شورای ملی و سید حسن امامی امام جمعه تهران. اسفند ۱۳۵۶، شهر ری، مراسم یکصدمین سال تولد رضاشاه

سید حسن امامی (۱۲۸۱ در تهران- ۱۳۵۸ در لوزان، سوئیس) فقیه شیعه، حقوق‌دان، قاضی و سیاست‌مدار ایرانی و امام جمعه شهر تهران در زمان محمدرضا پهلوی بود. امامی تحصیلات دینی خود را در نجف و تحصیلات دانشگاهی خود را در سوئیس گذرانده بود. وی پس از فوت عمویش سید محمد امام‌زاده در سال ۱۳۲۴ منصب امامت جمعه تهران را بر عهده گرفت و تا انقلاب ۱۳۵۷ آن را در اختیار داشت.

حسن امامی در سال ۱۳۳۱ در انتخابات جنجالی مجلس هفدهم به عنوان مخالف دولت جبهه ملی، وارد مجلس شد. وی برای مدت کوتاهی (۱۰ تیر تا ۳۱ تیر) به ریاست مجلس شورای ملی نیز رسید. ولی پس از حوادث ۳۰ تیر از ریاست کناره گرفته و در نشستهای مجلس نیز شرکت نمی‌کرد. پس از آن فعالیت خود را بیشتر در دانشگاه متمرکز کرد و یکی از مهمترین اساتید حقوق ایران به شمار می‌رفت. ضمن اینکه به عضویت مجلس سنا نیز درآمد.

در اسناد گزارش شماره: ۲ـ۳ـ۴۲۹۰ تاریخ: ۳/۱۱/۳۶ اطلاعات داخلی سازمان اطلاعات و امنیت آمده است: یکی از دوستان سیاسی سناتور دکتر سیدحسن امامی، امام جمعه تهران، اظهار داشته در اولین روزهایی که زمزمه تشکیل دو حزب سیاسی در ایران بازشد، چون جسته و گریخته شنیده می‌شد که امام جمعه تهران کاندید[ای ]لیدر یکی از این دو حزب است لذا مشارالیه با عجله به لندن رفته و در آن جا با دنیس رایت معاون وزارت خارجه انگلستان و کاردار سابق سفارت انگلیس در تهران که از دوستان ایشان بوده ملاقات و از وی در مورد شرکت در احزاب مشورت و استمزاج نموده و دنیس رایت هم که نفوذ زیادی در امام جمعه دارد به وی تجویز کرده که حتی المقدور از قبول این کار شانه خالی کند.[۱]

حسن امامی دو روز بعد از خروج شاه در دی ۱۳۵۷ ایران را به مقصد سوئیس ترک کرد. در آخرین سفر شاه، او برای انجام مراسم دعا در فرودگاه حاضر نشد. او در مرداد ماه سال ۱۳۵۸ در سوئیس بر اثر سرطان و در حالی که ماههای آخر عمر قادر به تکلم نبود و در اغما به سر می‌برد؛ فوت کرد.[۲]

تحصیلات[ویرایش]

وی پسر سید میرزا ابوالقاسم تهرانی پسر سید زین‌العابدین امام جمعه بود. در سال ۱۲۸۱ هجری شمسی در تهران به دنیا آمد. پس از تحصیلات مقدماتی در مدرسه پروکیمنیاژ که توسط روس‌ها اداره می‌شد، برای فراگیری علوم فقهی و دینی، ادبیات عرب، منطق و سایر علوم به حوزه علمیه نجف رفت و به درجه اجتهاد نائل شد. در سال ۱۳۰۷ به منظور فراگیری علم حقوق نوین به سوئیس رفت. پس از پنج سال اقامت و تحصیل در رشته حقوق خصوصی در دانشکده حقوق دانشگاه لوزان، در سال ۱۳۱۲ با ارائه رساله خود با عنوان «اساس قضائی مهر در فقه شیعه اسلامی» موفق به اخذ درجه دکترای حقوق شد.[۳][۴]

زندگی علمی[ویرایش]

امامی پس از بازگشت به ایران، مدتی به تدریس «تاریخ حقوق و حقوق اسلام» در مدرسه عالی حقوق و دانشکده معقول و منقول پرداخت. در سال ۱۳۱۷ به منصب قضاوت رسید و در سال ۱۳۲۳ رئیس کل دادگستری شهرستان تهران گردید. مدت‌ها کرسی تدریس دروس «حقوق ثبت اسناد»، «اصول محاکمات حقوقی»، «حقوق مدنی» و «شرح قانون مدنی» در دانشگاه تهران را در دست داشت. مدتی مجددا به سوئیس سفر کرد و حاصل این سفر، تألیف شش جلد کتاب «حقوق مدنی» بود که هنوز هم یکی از اصلی‌ترین منابع و مراجع تدریس، مطالعه و تحقیق در این زمینه به‌شمار می‌رود.[۵]

درگذشت[ویرایش]

دو روز بعد از خروج شاه در دی ۱۳۵۷ ایران را به مقصد سوئیس ترک کرد امامی در سال ۱۳۵۸ در اثر ابتلا به بیماری سرطان در سوئیس درگذشت و به خاک سپرده شد.[۶][۷]

منابع[ویرایش]

  1. «تشکیل احزاب در کشور». مرکز بررسی اسناد تاریخی. 
  2. «امام جمعه تهران قبل از انقلاب که بود؟». سایت الف. 
  3. «سید حسن امامی». سایت حقوقدانان. بازبینی‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰. 
  4. «استمزاج سید حسن امامی از انگلیس برای تشکیل حزب». خبرگزاری فارس. بازبینی‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰. 
  5. «سید حسن امامی». سایت حقوقدانان. بازبینی‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰. 
  6. http://alef.ir/vdca00nu649nwi1.k5k4.html?207671
  7. «سید حسن امامی». سایت حقوقدانان. بازبینی‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰. 

پیوند به بیرون[ویرایش]