باب دیلن

باب دیلن
اطلاعات هنرمند
نام اصلی	رابرت آلن زیمرمن
نام مستعار	الستون گان، المر جانسون، سرگئی پتروف، جک فراست، جک فیت، ویلو اسکارلت رابرت میلک‌وود توماس
زادروز	۲۴ مهٔ ۱۹۴۱(۱۹۴۱--۲۴) ‏(۷۱ سال) دولوس، مینه‌سوتا، آمریکا
سبک‌ها	فولک، فولک‌راک، راک، کانتری، بلوز، راک اند رول
کار(ها)	خواننده، نوازنده، شاعر، مولف، فیلم‌نامه‌نویس، دی‌جی
مدت کار	۱۹۵۹ - تاکنون
وب‌گاه	Bobdylan.com

باب دیلِن (به انگلیسی: Bob Dylan)‏ (با نام کامل رابرت آلن زیمرمن Robert Allen Zimmerman زاده ۲۴ مه ۱۹۴۱ در دولوس، مینه‌سوتا)، خواننده، آهنگساز، شاعر و نویسنده آمریکایی است. وی که در سبک موسیقی بومی آمریکا به فعالیت می‌پرداخت، در دهه ۱۹۶۰ میلادی به سبک راک روی آورد و اشعار عاشقانه راک اند رول روز را با اشعار ادبی و روشنفکرانه کلاسیک در هم آمیخت. دیلن در پدیدار شدن سبکی در موسیقی به نام راک بومی (Folk Rock) در اواسط دهه شصت بسیار تاثیرگذار بود و به شکسپیر هم‌نسلان خود شهرت یافت. بعضی از کارهای دیلن به عنوان سرودِ جنبش‌های اجتماعیِ دههٔ ۶۰ مطرح شده‌است. او بیش از ۵۸ میلیون نسخه از آلبومهایش را به فروش رسانده و افزون بر ۵۰۰ ترانه نوشته‌است که توسط بیش از ۲۰۰۰ هنرمند ضبط گشته و در جای‌جای دنیا اجرا شده‌است. دیلن در پنج دهه اخیر در موسیقی آمریکا به عنوان یک پدیده مطرح بوده‌است.

او در نوجوانی زادگاه خود را ترک کرد و برای اینکه دیگر با گذشته‌اش ارتباطی نداشته‌باشد نام خود را نیز تغییر داد. معروف است که او نام هنری خود را از نام شاعر اهل ولز بریتانیا، دیلن توماس گرفته‌است.

باب دیلن یکی از تاثیر گذارترین چهره ها در موسیقی معاصر آمریکا بوده‌است. ترانه معروف او «چون یک خانه‌به‌دوش» (Like a Rolling Stone)توسط مجله رولینگ استون به عنوان برترین ترانه تمام زمان‌ها انتخاب شد.

برخی از ترانه‌های او توسط بسیاری از خوانندگان مشهور دوباره‌خوانی شده‌است که از جمله آن‌ها می‌توان به «از فراز برج دیده بانی» (به انگلیسی: All Along the Watchtower)‏که توسط جیمی هندریکس اجرا شد، اشاره کرد. مارتین اسکورسیزی فیلم مستند «راهی به خانه نیست» (No Direction Home) را در مورد باب دیلن ساخته‌است. همچنین فیلم «من آنجا نیستم» ساخته تاد هینز برگرفته از زندگانی این هنرمند است.

او به خاطر ترانه‌های نغز و پرمفهومش بارها نامزد دریافت جایزه نوبل ادبیات شده‌است. دیلن یک گیاه خوار نیز هست.

اعتراض و آن روی سکه

در می ۱۹۶۳٬ وجهه‌ی سیاسی دیلن با حضور و تمرین در اد سولیوان شو افزایش یافت٬ دیلن توسط “رییس برنامه‌های تمرینی” سی‌بی‌اس (شبکه) متوجه شده بود که آهنگی که برنامه داشت اجرایش کند٬ حرفهای پارانوئید جان بریچ٬ به طور بالقوه برای بنیاد جان بریچ افترا آمیز است. دیلن نیز به دلیل تن ندادن به سانسور از اجرای این آهنگ صرفنظر کرد. تا این زمان٬ دیلن و جوآن بائز هر دور از اعضای برجسته جنبش حقوق مدنی بودند و با یکدیگر در راه‌پیمائی در واشنگتن در ۲۸ آگوست ۱۹۶۳ خوانده بودند. آلبوم سوم دیلن٬ زمانی که اونها تغییرش میدن٬ بازگو کننده‌ی وجه سیاسی و بدبینانه دیلن بود. آهنگ‌ها غالباً به موضوعات روز و داستان‌های دنیای واقعی اختصاص داشت٬ “تنها بازیچه‌ای در دست آنها” به قتل فعال حقوق مدنی مدگار اورز؛ و آهنگ برشتی مرگ ملالت‌بار هتی کرول به مرگ کارگر سیاه‌پوست میخانه هتی کرول توسط ویلیام زاتزینگر سفید پوست و معروف اشاره می‌کرد. در معنایی عام‌تر آهنگ های شعر هولیس براون و نورث کانتری بلوز به باروری ناامید کننده جوامع کشاورزی و کارگری اشاره می کرد. اینگونه تم‌های سیاسی در این آلبوم با دو آهنگ عاشقانه به نام‌های “چکمه‌های چرمی اسپانیایی” و “از آن صبح‌های پشیمانی” همراه بود.

در پایان سال ۱۹۶۳ دیلن احساس می‌کرد که توسط جریان‌های ملی فرهنگی و اعتراضی احاطه شده است. این احساس زمانی خودش را بطور عمومی نشان داد که بلافاصله بعد از قتل جان اف. کندی، جایزه تام پین را از کمیته آزادی‌های مدنیِ ضروری و ملی دریافت کرد٬ دیلن از خود بی خود شده بلافاصله نقش کمیته را زیر سوال برد و اعضای آن را پیر و طاس خواند و ادعا کرد ردی از خودش (و همه) در قتل کندی توسط لی هاروی اسوالد می‌بیند.

آلبوم روی دیگر باب دیلن در یک بعد از ظهر ماه ژوئن در ۱۹۶۴ ضبط شد و حال و هوای سبک تری نسبت به آلبوم قبلی داشت. وجه سوررئال و فکاهی دیلن دوباره در آهنگ‌های “آزاد خواهم بود شماره ۱۰” و “کابوس دیوانه موتور” ظاهر شده بود. حادثه اسپانیایی هارلم و به رامُنا آهنگ‌هایی رمانتیک بودن، درحالیکه دلتنگی‌های زاغ سیاه و باورت نمی‌کنم (اون جوری رفتار می‌کنه انگار همو اصلاً ندیدیم) نوید چیرگی راک اند رول در موسیقی دیلن را می‌دادند. اونی که می‌خواهی من نیستم عزیز٬ که ظاهراً درباره پشت پا زدن به عشق است٬ به عنوان پشت پازدن دیلن به اعتبار و اعتمادی است که بدست آورده بود. جهت گیری جدید او در دو آهنگ طولانی نمایان شد: آهنگ امپرسیونیستی زنگ‌های آزادی که المان‌های تفسیر اجتماعی اش را علیه چشم انداز استعاره‌ای متراکمی، که بعدها توسط آلن کینزبرگ صورت‌بندی شد قرار می‌داد و به سان زنجیرهای تصاویر براق و روزگار گذشته من که به سادگی و جدیت آهنگ های موضوعی گذشته خودش حمله می کرد و به نظر می‌رسید که پیش بینی‌ای بود برای واکنش شدید او به مواجهه‌اش با شهرت قبلی‌اش و مسیر تازه‌ای که در پیش گرفته بود.

در نیمه دوم سال ۱۹۶۴ و سال ۱۹۶۵ ظاهر دیلن و سبک موسیقی‌اش به سرعت تغییر کرد، همانطور که از آهنگهایی پیشرو با مضامین معاصر و مایه‌های بومی به سمت فولک-راک موسیقی پاپ رفت. جین‌های ژولیده و تی‌شرت های کهنه‌ای که می‌پوشید با لباس‌های خیابان کارنابی٬ عینک آفتابی‌های روز یا شب و “چکمه‌های بیتلزی” نوکدار عوض شد. یک گزارشگر لندنی نوشت: “موهایی با لبه‌های شانه خورده. یک تی‌شرت با طرح‌های شلوغ که نورش از لامپهای نئونی میدان لستر هم بیشتر است. او شبیه یک طوطی سوء تغذیه‌ای شده.” دیلن همچنین به طور فزاینده و عجیبی در مصاحبه‌هایش مشاجره می‌کرد. در شوی تلویزیونی لس کرین ظاهر شد و درباره فیلمی که قرار بود در آن بازی کند مورد سوال قرار گرفت و او به کرین گفت که احتمالاً یک فیلم کابویی ترسناک باشد. وقتی از او پرسیدند که آیا قرار است نقش کابوی را بازی کند در جواب گفت٬ “نه٬ من نقش مادرم را بازی می‌کنم.”

آثار

رابرت آلن زیمرمن در سال ۱۳۶۲ نامش را رسماً به رابرت دیلن تغییر داد. این نام برگرفته از نام شاعر آمریکایی دیلن توماس بود. او در سال ۱۹۸۲ به تالار مشاهیر ترانه‌سرایان و در سال ۱۹۸۸ به تالار مشاهیر راک اند رول راه یافت. برخی آلبوم‌ها و تک‌ترانه‌های او نظیر بزرگراه ۶۱ دیدار دوباره، بلوند بر بلوند، آقای تمبورین من، چون یک خانه‌به‌دوش و دمیدن در باد در تالار مشاهیر گرمی قرار گرفته‌اند. در سال ۲۰۰۸ دیلن جایزه ویژه پولیتزر را برای «تأثیر ژرفی که با آفرینش اشعاری با قدرت شاعرانه فوق‌العاده بر موسیقی عامه‌پسند و فرهنگ آمریکا گذاشت» به دست آورد.

مهارت کلامی، شوخ‌طبعی، تفسیر شرایط اجتماعی، کاربرد ماهرانه قافیه و استعاره از ویژگی‌های بارز اشعار دیلن است. او نه تنها بر موسیقی‌دانان بلکه بر نویسندگانی نظیر آلن گینزبرگ و جویس کرول اوتس نیز تأثیر عمیقی گذاشته‌است.

هنرهای دیگر

باب دیلن طراح و نقاش هم هست. کتاب «طرح‌های توخالی» (Drawn Blank) دیلن را رندوم هاوس در سال ۱۹۹۴ منتشر کرد و در سال ۲۰۰۷ برخی از آثارش در نمایشگاهی در آلمان در کنار آثار نقاشان بزرگ اروپا از جمله پیکاسو به نمایش درآمد.

جستارهای وابسته

• چون یک خانه‌به‌دوش
• تام پتی اند د هارت‌بریکرز
• ترَولینگ ویلبریز

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Bob Dylan»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۵ ژوئن ۲۰۱۱).

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ باب دیلن موجود است.

مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به باب دیلن در ویکی‌گفتاورد موجود است.

• BobDylan.com — وبگاه رسمی، شامل متن ترانه‌ها
• Expecting Rain — Dylan news and events, updated daily]
• Bob Dylan در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)