جوآن بائز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جُون بائز
جُون بائز در سال ۲۰۰۳
جُون بائز در سال ۲۰۰۳
اطلاعات هنرمند
نام اصلی جُون شاندوز بائز
زادروز ۹ ژانویهٔ ۱۹۴۱(۱۹۴۱-01-0۹) ‏(۷۳ سال)
استاتن آیلند، نیویورک، ایالات متحده
اهل کشور Flag of the United States.svg ایالات متحده آمریکا
کار(ها) خواننده، ترانه‌سرا، فعال حقوق بشر
ساز(ها) آواز، گیتار
مدت کار ۱۹۵۸-اکنون
وب‌گاه joanbaez.com
جُون بائز، سال ۱۹۶۳

جُون شاندوز بائز (به انگلیسی: Joan Chandos Báez) (زاده ۹ ژانویه ۱۹۴۱) خواننده و ترانه‌نویس نامدار و اسطوره‌ای موسیقی فولک آمریکایی و کنشگر اجتماعی است. وی به صدای گیرا و بیان بی‌پردهٔ نظرات سیاسی و انسان‌دوستانه‌اش مشهور است.[۱] بائز در فستیوال تاریخ‌ساز وودستاک سال ۱۹۶۹ سه ترانه اجرا کرد و به مشهور شدن ترانه‌های باب دیلن در سرتاسر آمریکا کمک کرد. محبوب‌ترین ترانه‌ی او «الماس و زنگار» است و از ترانه‌های دیگر او می‌توان به «بدرود، انجلینا»، «عشق تنها واژه‌ایست چهارحرفی‌»، «سِر گالاهاد نازنین» و بازاجرای «ما پیروز می‌شویم» اشاره کرد. بائز ترانه‌ی «جو هیل» را نیز در وودستاک اجرا کرد، که یکی از محبوب‌ترین ترانه‌های اعتراضی در ستایش جو هیل فعال حقوق کارگری است.

بائز در سال ۱۹۶۲ به طور فعال در جنبش حقوق مدنی (به انگلیسی: Civil Rights Movement) آمریکا شرکت کرد و به قوانین تبعیض‌آمیز نژادی اعتراض کرد[۲]. وی که در طول عمر هنری‌اش بارها به دخالت آمریکا در جنگ ویتنام اعتراض کرد، به مبارزات سیاسی و اجتماعی از جمله دفاع از حقوق بشر، حقوق مدنی، حقوق همجنس‌گرایان[۱] و کنشگری در زمینه‌ی پرهیز از خشونت و محیط زیست نیز شهرت دارد.

زندگی و حرفه‌ی هنری[ویرایش]

جُون در سیزده سالگی در یکی از کنسرت‌های پیت سیگر خواننده مشهور فولک شرکت کرد و عمیقاً تحت تأثیر موسیقی او قرار گرفت. او بعدها اودتا و ماریا اندرسن را به همراه سیگر از جمله هنرمندانی خواند که الهام‌بخشش بوده‌اند. جُون با باب گیبسن آشنا شد که در سال ۱۹۵۹ از او دعوت کرد در فستیوال نیوپورت شرکت کند، اجرای او در این جشنواره که نظرهای زیادی را به خود جلب نمود به سکوی پرش وی بدل شد. بائز اولین آلبوم خود را با نام جُون بائز در ۱۹۶۰ منتشر کرد، که مجموعه‌ای است از بالادها (ballad) یا تصنیف‌های محلی سنتی، از جمله تعدادی از بالادهای چایلد (بالادهای انگلیسی و اسکاتلندی که فرانسیس چایلد در قرن نوزدهم گرداوری کرد) مثل «مری همیلتن»، بلوز و سوگ‌ترانه‌ها به همراهی گیتار که فروش خوبی داشت. جُون برای نخستین بار در آلبوم جون بائز در کنسرت، قسمت دوم یکی از ترانه‌های باب دیلن را کاور کرد. از اواسط دهه ۶۰ میلادی جُون به پیش‌قراول جنبش احیای فولک یا roots revival بدل شد و دیلن را که در آن زمان ناشناخته بود به مخاطبینش معرفی کرد (آن‌ها از ۱۹۶۲ تا ۱۹۶۵ با یکدیگر رابطه عاطفی داشتند) و با موزیسین‌های معاصرش مثل جودی کالینز، امیلو هریس، جونی میچل و بانی ریت به رقابت پرداخت.

جُون بائز و باب دیلن

جُون در سال ۱۹۶۳ به همراه باب دیلن در فستیوال فولک‌مونتری آواز خواند و در تابستان به‌طور مشترک یک تور کنسرت داخلی آمریکا بر‌گزار کردند[۲].از آلبوم‌های شاخص بائز می‌توان به غسل تعمید اشاره کرد که یک آلبوم مفهومی است شامل اشعاری از شعرای شهیر همچون جیمز جویس، فدریکو گارسیا لورکا و والت ویتمن که توسط بائز دکلمه یا آواز می‌شود. آلبوم دیگر او جُون نیز شامل تأویل‌هایی از ترانه‌های موزیسین‌های معاصر آن دوره مثل جان لنون، پل مک‌کارتنی، تیم هاردین، پل سایمن و دونووان است. در ۱۹۶۸ جُون به نشویل در تنسی رفت و آلبوم دیوید را منتشر کرد که مایه‌های کانتری دارد و آن را به همسرش در آن زمان دیوید هریس تقدیم کرد که یکی از معترضان برجسته به جنگ ویتنام بود و علاقه‌مند به موسیقی کانتری.

حضور جُون در وودستاک در سال ۱۹۶۹ و به خصوص پس از انتشار موفق فیلم مستند وودستاک در ۱۹۷۰ او را در سطح بین‌المللی مطرح ساخت. سبک آواز متمایز و کنشگری سیاسی بائز تأثیر درخور توجهی بر موسیقی پاپ گذاشت. او از نخستین موزیسین‌هایی است که از محبوبیت خود به عنوان محملی برای اعتراض اجتماعی، آواز و تظاهرات برای صلح و حقوق بشر بهره برد. جذابیت او از مرز مخاطبین موسیقی فولک بسیار فراتر رفته است.

جُون «قصه‌ی بنگلادش» را طی کنسرت برای بنگلادش در سال ۱۹۷۱ نوشت و اجرا کرد که بر اساس ماجرای حمله ارتش پاکستان به دانشجویان بنگالی دانشگاه داکا که بی‌سلاح در خواب بودند است، این اتفاق که در ۱۹۷۱ رخ داد جرقه‌های جنگ آزادی‌بخش بنگلادش را روشن کرد.

«پسرم اکنون کجایی؟» ترانه‌ای بیست و سه دقیقه‌ای است که در آلبومی با همین نام منتشر شد که به بازدید بائز از هانویی در ویتنام در سپتامبر ۱۹۷۲ استناد می‌کند، طی این سفر بائز و همراهانش از بمباران کریسمس یازده‌روزه هانویی و هایفانگ جان‌به‌در بردند.

جُون ترانه‌ی "Gracias a la Vida" را که در اصل خواننده‌ی فولک اهل شیلی ویولتا پارا آن را ساخته و اجرا کرده است، در آلبومی با همین نام که در ۱۹۷۲ منتشر شد بازاجرا کرد و آن را به عنوان «پیام امید به شیلیایی‌های تحت ستم آگوستو پینوشه» پس از مرگ سالوادور آلنده پیشکش کرد. برخی از ترانه‌های دیگر این آلبوم را موزیسین شیلیایی ویکتور خارا دستچین کرده است.

در ۱۹۸۹ بائز در یک جشنواره‌ی موسیقی در چکسلواکی کمونیست اجرا کرد، در آن‌جا وی با رئیس‌جمهور آینده چکسلواکی واتسلاو هاول ملاقات کرد و از وی خواست تا گیتارش را نگه دارد تا به‌این‌وسیله از دستگیری هاول جلوگیری کند. بائز در طول اجرا از اعضای منشور ۷۷ و گروه‌های حقوق بشری مخالف تجلیل نمود که باعث شد میکروفونش بلافاصله قطع شود. هاول او را منبع الهام و شخصیت تأثیرگذار شایان توجهی در انقلاب مخملی دانسته است.

جُون بائز در نوامبر ۲۰۱۱ در کنسرت موسیقی که برای معترضین جنبش اشغال وال استریت اجرا شد شرکت کرد. او «جو هیل»، «نمک زمین» ترانه‌ای از گروه رولینگ استونز و «پای سیب من کجاست؟» ترانه‌ی خودش را اجرا کرد.

انتقاد از حضور امریکا در جنگ ویتنام و جنگ عراق[ویرایش]

در سال ۱۹۶۴ جُون بائز به دخالت آمریکا در جنگ ویتنام اعتراض کرده و نود درصد از مالیات بر درآمدش را (که برای کمک به بودجه نظامی آمریکا است) پرداخت نکرد. همان سال در تظاهرات برای حق آزادی بیان که در دانشگاه برکلی کالیفرنیا بر‌گزار شده‌بود شرکت کرد. پلیس آنقدر صبر کرد تا جُون بائز از دانشگاه خارج شود و سپس حدود ۸۰۰ دانشجو را بازداشت کرد[۲].

در ۲۰۰۳ و ۲۰۰۴ بائز در تظاهرات‌هایی در سان فرانسیسکو و تگزاس در اعتراض به جنگ عراق به اجرای موسیقی پرداخت.

انتقاد از حکومت شاه ایران[ویرایش]

جُون بائز در سال ۱۹۷۷ با گروه‌های بین‌المللی مدافع حقوق بشر در ایران همکاری داشت و حتی در ترانه «آهنگ مرغان دریایی» در آلبوم «بادهای خلیج» خود آشکارا به محمدرضا شاه پهلوی تاخته بود و عبارت «و شاه ایران کودکان را در برابر چشمان والدینشان می‌کشد» را در ترانه‌ای که شعرش را خود گفته بود، نیز خوانده بود. او در یک برنامه تلویزیونی بی‌بی‌سی، با اطلاق صفت «قاتل کودکان در برابر چشمان والدینشان» به محمدرضا شاه، رسماً اعتراض نمود که موجب احضار رسمی آنتونی پارسونز، سفیر بریتانیا در تهران و ابلاغ اعتراض رسمی دولت ایران شد. شاه و وزیر دربار به طور جداگانه نسبت به این اظهار بائز و همچنین برخی از گزارش های انتقادی بخش فارسی رادیو بی‌بی‌سی درباره حکومت ایران انتقاد کرده و آن ها را مغرضانه خطاب کرده بودند. اما این اتهام از سوی مسئولان شبکه جهانی بی‌بی‌سی رد شد.[۳]

حمایت از راهپیمایی‌ها و تظاهرات مردمی خرداد ۱۳۸۸ در ایران[ویرایش]

در ۲۵ ژوئن سال ۲۰۰۹ بائز ترانهٔ «We Shall Overcome» را به همراه چند خط شعر فارسی، در حمایت از جنبش مدنی مردم ایران بازخوانی کرد و نسخه‌ای از ویدئوی آن را-که در خانه‌اش ضبط کرده بود-برروی یوتیوب و وب‌گاه شخصی‌اش قرار داد.[۴]

او همچنین با پیامی که در وب‌سایتش با رنگ سبز نقش بست، از جنبش مسالمت‌آمیز و مدنی مردم ایران حمایت کرد و به آنان درود فرستاد. او با کلماتی سبز نوشت:

به مردم ایران: جهان با دیدن شما به قدرت رفتار غیرخشونت‌آمیز پی برد. ما آن را در غرش سکوت شما می‌شنویم و در چشمان شما می‌بینیم، آن گاه که آرام رو در روی رعب و دهشت می‌نشینید. شجاعت شما به شوقمان می‌آورد و فداکاری‌تان الهام‌بخشمان می‌شود. چه سعادتمندم من که زنده‌ام تا شاهد این جنبش باشم. دعاهایم، عشقم و حمایتم را به سوی‌تان روانه می‌کنم.

[۵][۶]

آثار[ویرایش]

آلبوم‌های استودیویی و اجراهای زنده[ویرایش]

  1. Joan Baez, Vanguard (November 1960)
  2. Joan Baez, Vol. 2, Vanguard (October 1961)
  3. Joan Baez in Concert, Vanguard (September 1962)
  4. Joan Baez in Concert, Part 2, Vanguard (November 1963)
  5. Joan Baez/5, Vanguard (November 1964)
  6. Farewell Angelina, Vanguard (November 1965)
  7. Noël, Vanguard (December 1966)
  8. (Joan, Vanguard (August 1967
  9. Baptism: A Journey Through Our Time, Vanguard (June 1968)
  10. Any Day Now (Songs of Bob Dylan), Vanguard (December 1968)
  11. David's Album, Vanguard (May 1969)
  12. (I Live) One Day at a Time, Vanguard (January 1970)
  13. Carry It On (Soundtrack Album), Vanguard (1971)
  14. Blessed Are..., Vanguard (1971)
  15. Come from the Shadows, A&M (April 1972)
  16. Where Are You Now, My Son?, A&M (March 1973)
  17. Gracias A la Vida, A&M (July 1974)
  18. Diamonds & Rust, A&M (April 1975)
  19. From Every Stage, A&M (February 1976)
  20. Gulf Winds, A&M (November 1976)
  21. Blowin' Away, CBS (July 1977)
  22. Honest Lullaby, CBS (April 1979)
  23. Live -Europe '83, Gamma (January 1984)
  24. Recently, Gold Castle (July 1987)
  25. Diamonds & Rust in the Bullring, Gold Castle (December 1988)
  26. Speaking of Dreams, Gold Castle (November 1989)
  27. Play Me Backwards, Virgin (October 1992)
  28. Ring Them Bells, Guardian (August 1995)
  29. Gone from Danger, Guardian (September 1997)
  30. Dark Chords on a Big Guitar, Koch (October 2003)
  31. Bowery Songs, Proper Records (September 2005)
  32. Ring Them Bells (reissue double-disc with bonus tracks), Proper Records (February 2007)

Compilations[ویرایش]

  1. Folksingers 'Round Harvard Square (1959)
  2. The First 10 Years, Vanguard (November 1970)
  3. The Joan Baez Ballad Book, Vanguard (1972)
  4. Hits: Greatest and Others, Vanguard (1973)
  5. The Contemporary Ballad Book, Vanguard (1974)
  6. The Joan Baez Lovesong Album, Vanguard (1976)
  7. The Joan Baez Country Music Album (1977)
  8. Best of Joan C. Baez, A&M (1977)
  9. Joan Baez: Classics, A&M (1986)
  10. Brothers in Arms, Gold Castle (1991)
  11. No Woman No Cry, Laserlight (February 1992)
  12. Rare, Live & Classic (boxed set), Vanguard (1993)
  13. Greatest Hits, A&M (1996)
  14. Joan Baez Live At Newport, Vanguard (1996)
  15. Best of Joan Baez: The Millennium Collection, A&M/Universal (1999)
  16. The Complete A&M Recordings, Universal/A&M (2003)

ترانه‌های تکی[ویرایش]

  • We Shall Overcome (1963) US #90, UK #26
  • There But For Fortune (1965) US #50, UK #8
  • It's All Over Now, Baby Blue (1965) UK #22
  • Farewell Angelina (1965) UK #35
  • Pack Up Your Sorrows (1966) UK #50
  • Love Is Just A Four Letter Word (1969) US #86
  • The Night They Drove Old Dixie Down (1971) US #3, UK #6
  • Let It Be (1971) US #49
  • In The Quiet Morning (1972) US #69
  • Blue Sky (1975) US #57
  • Diamonds and Rust (1975) US #35

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ جوآن بائز موجود است.
جستجو در ویکی‌گفتاورد مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به جوآن بائز در ویکی‌گفتاورد موجود است.