دستگاه مختصات سماوی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Ecliptic equator galactic anim.gif

دستگاه مختصات سماوی، دستگاه مختصات کروی آسمان است که با آن هر نقطه یا جرمی بر متن کره آسمان توسط چند عدد مشخص می‌شود. در این مختصات معمولا از تلاقی دو قوس دایره نقطه مورد نظر تعیین شده و با توجه به دو مبدأ معمولا با درجه، دقیقه و ثانیه قوسی با دو مجموعه عدد توصیف می‌شود.

دستگاه مختصات سماوی چند نوع است:

  • دستگاه مختصات استوایی، مابه‌ازای دستگاه مختصات جغرافیایی کره زمین است که دارای کاربردهای زیادی است و در این مختصات خطوط دایره عرضی استوای سماوی (یا معدل‌النهار که در امتداد استوای زمین است) و نیم‌دایره امتداد اعتدالی حمل دو مرجع و قطبین سماوی قطبین یا نقاط آن هستند. مختصاتی چون میل (d) و بعد (a) از آن بدست می‌آید که مشابه عرض و طول جغرافیایی روی سطح زمین هستند.
  • دستگاه مختصات افقی، که در آن افق ناظر و دوایر ارتفاع مرجع و سرسو (سمت‌الرأس) و پاسو (سمت‌القدم) قطبین آن شناخته می‌شود و مختصات بدست آمده از آن سمت (A) و ارتفاع (a) است که هر دو به محل ناظر روی زمین بستگی دارد.
  • دستگاه مختصات دائرةالبروجی، که براساس دائرةالبروج و دوایر متقاطع آن بعنوان مرجع و دونقطه متقاطع دوایر مذکور بعنوان قطبین تعریف شده و دارای مؤلفه‌های عرض سماوی (b) از مبدا دائرةالبروج و طول سماوی (l) از نقطه اعتدال با توجه به امتداد بر دائرةالبروج است.
  • دستگاه مختصات کهکشانی که در آن صفحه کهکشان و مرکز آن دو مرجع هستند.[۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ دستگاه مختصات سماوی موجود است.
  1. مختصات سماوی دانشنامه ستاره‌شناسی