گاسترین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

گاسترین یک هورمون پپتیدی است [۱] که باعث تحریک ترشح اسید معده و تحریک رشد مخاط معده می‌شود.

گاسترین از سلول‌های گاسترینی در غدد پیلوری انتهای دیستال معده ترشح می‌شود. [۲] به هنگام ورود غذاهای پروتیین‌دار به انتهای آنتری معده، برخی پروتیین‌ها اثر تحریکی بر سلول‌های گاسترینی غدد پیلور می‌گذارند و باعث آزادی گاسترین به خونی می‌شود که به سلول‌های ECL معده می‌روند. این روند منجر به آزادسازی هیستامین به عمق غدد اسیدساز می‌شود و هیستامین ترشح معدوی اسیدکلریدریک را به سرعت تحریک می‌کند. گاسترین از دوازدهه و لوزالمعده نیز ترشح می‌شود. [۳]

تاریخچه[ویرایش]

در سال ۱۹۰۵ برای اولین بار وجود این هورمون توسط جان سیدنی پیشنهاد شد و در سال ۱۹۶۴ این هورمون جداسازی شد. در همان سال نیز ساختار گاسترین تعیین گردید.

فیزیولوژی[ویرایش]

ژنتیک[ویرایش]

ژن مربوط به این هورمون، در بازوی بلند کروموزوم ۱۷ قرار دارد.

سنتز گاسترین و انواع آن[ویرایش]

گاسترین یک هورمون پپتیدی خطی است که از سلول‌های جی از دوازدهه و معده ترشح شده و وارد جریان خون می‌شود.

گاسترین به سه شکل دیده می‌شود:

  • گاسترین ۳۴ (گاسترین بزرگ)، حاوی ۳۴ اسید آمینه
  • گاسترین ۱۷ (گاسترین کوچک)، حاوی ۱۷ اسید آمینه
  • گاسترین ۱۴ (گاسترین بسیار کوچک)، حاوی ۱۴ اسید آمینه

ترشح[ویرایش]

گاسترین در پاسخ به برخی محرک‌ها ترشح می‌شود؛ این محرک‌ها عبارتند از:

  • اتساع معده
  • تحریک عصب واگ
  • برخی از اسیدهای آمینه
  • افزایش کلسیم

ترشح گاسترین در پاسخ به برخی عوامل مهار می‌شود؛ این محرک‌ها عبارتند از:

  • افزایش اسید کلریدریک در معده
  • سوماتواستاتین نیز باعث مهار ترشح گاسترین می‌شود.

عملکرد[ویرایش]

  • تحریک ترشح اسید معده
  • تحریک رشد مخاط معده
  • تحریک ترشح پپسینوژن
  • افزایش انقباضات معده و تحریک تخلیه معده
  • افزایش ترشحات لوزالمعده و تخلیه کیسه صفرا
  • تاثیر روی اسفنگتر مری

بیماریزایی[ویرایش]

در سندرم زولینگرالیسون سطح گاسترین سرمی بالاست لذا ترشح پایه اسید معده و ترشح پس از تحریک آن بالاست و اغلب بیماران اولسرپپتیک مقاوم به درمان دارند.

پانویس[ویرایش]

  1. «گاسترین»(فارسی)‎. 
  2. «آزمایش گاسترین»(فارسی)‎. 
  3. «تحريک ترشح اسيد»(فارسی)‎. 

منابع[ویرایش]

  • آرتور گایتون، فیزیولوژی پرشکی گایتون.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Gastrin»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.