رود ینی‌سئی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۷۱°۵۰′۰″ شمالی ۸۲°۴۰′۰″ شرقی / ۷۱.۸۳۳۳۳° شمالی ۸۲.۶۶۶۶۷° شرقی / 71.83333; 82.66667

رود ینی‌سئی
سرچشمه Mungaragiyn-Gol ,
ریزشگاه خلیج ینی‌سئی
ریزشگاه‌های حوضه زهکشی مغولستان , روسیه
طول ۵٬۵۳۹ کیلومتر (۳٬۴۴۲ مایل)

ینی‌سِی (به روسی: Енисе́й) یا ینی‌سئی رودی در آسیاست که از شمال مغولستان سرچشمه می‌گیرد و با گذر از سیبری (در روسیه) به اقیانوس منجمد شمالی می‌ریزد. ینی‌سئی، با طول ۵۵۳۸ کیلومتر، پنجمین رود جهان از نظر درازی است. آب ینی‌سی از دو شاخهٔ اصلی می‌آید که شاخهٔ غربی (معروف به ینی‌سئی بزرگ یا بیی‌خِم) از شرق کوه‌های سایان سرچشمه می‌گیرد و شاخهٔ شرقی (معروف به ینی‌سئی کوچک یا کائاخِم) از درهٔ دارخاد در شمال مغولستان می‌آید.

کتیبه های ینی سئی[ویرایش]

کتیبه ها ی ترکی ینی سئی به سال 1721 در زمان پطر کبیر در نواحی اطراف رود ینی سئی کشف شد.[۱]این کتیبه ها که به امپراطوری گوک‌ترک‌هاست که از قرن 6 تا 8 میلادی در آسیای مرکزی و ماوراء قفقاز حاکمیت داشتند، مربوط است.شباهتی که برخی از حروف کتیبه ینی سئی با حروف الفبای اروپایی دارند در همان زمان کشف این کتیبه مشاهده شد.گرچه تعیین تاریخ دقیق کتابت آن غیر ممکن است ولی بر اساس شکل حروف این کتیبه،می توان گفت که پیش از کتیبه های اورخون پدید آمده است و باید آن را متعلق به قرن هفتم میلادی دانست.هیچ یک از این کتیبه ها تاریخ ندارند و حتی از سال یا تقویم دوازده گانه حیوانی که ترکهای اورخون بکار می برده اند در آنها اثری نیست.با این همه به استناد منابع چینی و اسلامی،در آن زمان قرقیزها،در ناحیه علیای دره ینی سئی میزیسته اند بنابراین حکاکی کتیبه ها را باید کار آنها دانست.[۲]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. تاریخ فتوحات مغول،ج.ج ساندرز،ترجمه ابوالقاسم حالت،انتشارات امیرکبیر ،1363 ص203
  2. تاریخ ترکهای آسیای میانه،و. بارتولد. ترجمه دکتر غفار حسینی،نشر توس 1376،ص 21

پیوند به بیرون[ویرایش]