محمد دوم

برای دیگر کاربردها، محمد دوم (ابهام‌زدایی) را ببینید.

سلطان محمد فاتح
تصویری از مراد ثانی.
دوران	سال ۱۴۴۴ تا۱۴۸۱ میلادی
نام کامل	سلطان محمد ثانی
لقب(ها)	سلطان محمد فاتح
زادگاه	ادرنه
آرامگاه	مسجد فاتحاستانبول
پیش از	سلطان بایزید دوم
پس از	سلطان مراد دوم
همسران	والیده خاتون هلنا خاتون - دختر دمتریوس پالایولوقوس
دودمان	عثمانی
پدر	سلطان مراد دوم
مادر	هما خاتون
فرزندان	سلطان بایزید دوم
دین	اسلام
طغرا

سلطان محمد دوم ملقب به محمد فاتح (۳۰ مارس ۱۴۳۲-۳ مه ۱۴۸۱؛ به ترکی: Fatih Sultan Mehmet) هفتمین و بزرگترین پادشاه دولت عثمانی بود. او به عنوان فرزند سلطان مراد دوم عثمانی، سه بار بر تخت پادشاهی عثمانی تکیه داد. اولین مرتبه در سن ۱۴ سالگی به مقام پادشاهی رسید که به علت شورش سربازان موسوم به ینی چری (در ترکی :Yeniçeri) که سربازان مخصوص و کار آمد جنگ بودند و به علت نبود جنگ دست به شورش برداشتند چون سلطان مراد دوم مردی بود که بیشتر وقت خود را صرف عیش و نوش و زنان می‌کرد و بیشتر به صلح و ادبیات علاقه داشت تا به جنگ و خون ریزی و به همین مناسبت محمد فرزند خود را در ۱۴ سالگی تخت و تاج بخشید ولی به علت کمی سن او مجبور شد دست از عیش و نوش بردارد و به سرکوب سربازان بپردازد و در مرتبهٔ دوم محمد بعد از سرکوب شورش دوباره جای پدر را گرفت ولی به علت جنگی که رخ داد سلطان مراد مجبور به ترک زنان خود و جزیرهٔ مخصوص خود به اسم بهشت شد و محمد بار دیگر جا را به پدر داد و سلطان مراد آتش جنگ را فرو نشاند و محمد را برای سومین بار و آخرین بار به تخت و تاج نشانید. سلطان محمد جوان ترین پادشاه عثمانی بود که دست به جنگ بزرگی برای فتح کنستانتینوپل (یا همان قسطنطنیه و در یونای ایس تن پولیس = یعنی من به شهر می‌روم.به علت اینکه ترکها نمی‌توانستند آن کلمه را خوب تلفظ کنند آن را ایستبپولیس می‌خوانند البته باید ذکر شود در تاریخ یونان باستان تنها شهری که به معنای واقعی شهر خوانده می‌شد استانبول بود و وقتی کلمه شهر ذکر می‌شد مردم می‌دانستند که هدف کنستانتینوپل یا همان استانبول است. در تاریخ ایران نیز همچین چیزی مشاهده می‌شود و در ایران باستان تنها جایی که شهر اطلاق می‌شد پاسارگاد بود) زد کتاب سقوط قسطنطنیه و از همین رو فاتح خوانده می‌شود.

تحصیلات سلطان محمد

سلطان محمد به زبان‌های یونانی و لاتینی ٬عربی و فارسی تسلط داشت زیرا او معلمی داشت به نام جان-آنجلس یونانی که به او فلسفه و زبان‌های مختلف و روش کشورداری آموخت گرچه خود جان-آنجلس سن زیادی نداشت ولی از شاهزادگان یونانی بود که در فرانسه یعنی کشورهای روم غربی به دنیا آمد و پدر او بخاطر مسائلی از جمله عشقش به یک دختر لاتینی نسب خود را فراموش و به مذهب کاتولیکی روی آورد و از طرف خانودهٔ خود طرد شد و جان-آنجلس در اروپا به دنیا آمد و بزرگ شد و فلسفه آموخت و بعدها به دلایلی از مقربین سلطان مراد محسوب شد و به حسب امر وی او معلم محمد جوان گردید.

فتح قسطنطنیه

سلطان محمد فاتح خود را مانند اسکندر مقدونی می‌دانست و معتقد بود چیزی از او کم ندارد و می‌خواست اسم خود را مانند اسکندر جاودانه کند ولی برای او مرگ و از بین رفتن مزارش حائز اهمیت نبود.

روش‌های سلطان محمد برای فتح استانبول از استثناهای روش‌های نظامی است و او نبوغ خود را در به تحقق بخشیدن به آرزوی دیرینه‌اش نشان داد و یکی از شاهکارهای او حمل بیش از ۲۰ کشتی نظامی از خشکی به خلیج شاخ طلایی است که باعث شد خیال سلطان از نظر جنگ دریایی راحت باشد و دیگری ساخت استحکامات دفاعی در تنگهٔ بسفر می‌باشد که تا به اکنون قابل مشاهده‌است.در بعضی روایات آمده‌است که خود سلطان محمد خشت درست می‌کرد کار بنایی انجام می‌داد که عذری برای دیگران باقی نماند و آنها در طول کمتر از یک سال تنگه بسفر را به امن‌ترین استحکامات تجهیز کردند. اما سلاح برتر سلطان محمد توپ بزرگ او معرف به توپ اورمان (بر حسب اسم سازندهٔ آن که مجارستاني بود این اسم را بر توپ جنگی نهادند) اما سلطان محمد دارای ارتشی بود بالغ بر سیصد هزار نفر و مواد اولیه و تجهیزات نظامی او بیش از حد نیاز برای فتح کنستانتینوپل بود و او نظر مالی در تنگنا نبود چرا كه دولت عثماني همواره دولتي ثروتمند و داراي منابع غني به شمار مي آمد. او توانست پس از نبردي طاقت فرسا و مقاومت سرسختانه يونانيان و روميان سرانجام کنستانتینوپل را فتح و آن را شهر را با قدمت ۲۰۰۰ سال را براي اولين بار تصرف کند . سلطان پس از تصرف كنستانتينوپول به مردم شهر امان داد و هيچ يك از خانه ها يا مراكز تجاري مورد غارت و تجاوز قرار نگرفتند، حتي بسياري از اسراي دولت و ارتش روم توانستند با پرداخت مبلغ ناچيزي آزادي خود را بخرند، بطور كلي تساهل و تسامح امپراطوري عثماني در مورد مردم مناطق تصرف گشته همواره زبانزد مردم و مورد اشاره تاريخ نويسان و محققين بي غرض بوده است..

دلیل تبدیل کنستانتینوپل به ايستانبول : سلطان دستور داد نام اين شهر پس از آنكه محل سكناي تركان قرار گرفت بايد تغيير كند و اين شهر به پاس بناها و زيبائيهاي فراوانش ايستانبول كه در تركي به معناي محل مملو از مناظر و مكانهاي زيباست ناميدند.

محمد فاتح (فاتح سلطان محمّد غازی )
چپ و راست: تصاویر محمد فاتح تصاویر وسط: فتح استانبول ۱۳۵۳ ماه می ۲۹
مینیاتور عثمانی فاتح سلطان محمّد خان	ورود سلطان محمد فاتح به استانبول.	سلطان محمد فاتح فتح قسطنطنیه اثر فاوستو زونارو (۱۸۵۴-۱۹۲۹).	انتقال نیروی دریایی عثمانی به طریق خشکی برای فتح قسطنطنیه از قالاتا به شاخ طلایی اثری از بنجامین کانستانت(۱۸۴۵-۱۹۰۲) .

منابع و پانوشت

این مقاله نقل به عینه از کتاب نیست ولی تا سر حد ممکن تلاش شد که حقایق طبق تاریخ بیان شود و صحت مطالب را می‌توانید از کتاب سقوط قسطنطنیه [کتاب سقوط قسطنطنیه [(به نقل از کتاب سقوط قسطنطنیه نوشتهٔ میکا والتاری و ترجمه ذبیح الله منصوری}}] به زبان فارسی و در انگلیسی به جوان آنجلس یا فال آف کنستانتین جویا شوید.

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ محمد دوم موجود است.