کشمیر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو
دریاچهٔ دال در کشمیر.

کشمیر نام منطقه‌ای است که زمانی دارای دولتی سلطنتی در هیمالیا بوده‌است و امروزه بخش‌هایی از آن مورد ادعای کشورهای چین، هندوستان و پاکستان است.

فهرست مندرجات

[ویرایش] جغرافیا

مساحت در دست تصرف هند ۲۲۲۲۳۶ با ده میلون نفر جمعیت و مساحت در دست تصرف پاکستان در این منطقه ۸۳۸۸۸ با ۱٫۳ میلیون نفر جمعیت است.[نیازمند منبع]

لغتنامهٔ دهخدا دربارهٔ جغرافیای این ناحیه چنین آورده، که جغرافیا و وضع زندگی مردمان این ناحیه را در گذشته نشان می‌دهد[۱]:

ایالتی است واقع در شبه جزیره هند در دامنه کوه‌های هیمالیا که رود سند آن را مشروب میسازد. کشمیر از نظر جغرافیایی به دو اقلیم تقسیم شده و سلسله جبال عظیم هیمالیا که از شمال شرقی به جنوب شرقی امتداد دارد، حد فاصل آن دو است. اقلیم جنوب غربی آن پر جمعیت‌تر است و دره کشمیر که از لحاظ زیبائی مناظر طبیعی مشهور است و در آن قرار دارد، و اقلیم شمال شرقی کوه‌های پر برف قره کوروم را در بر دارد. ایالت کشمیر که از نظر سیاسی «جامو و کشمیر» شهرت دارد، دارای ۸۶ هزار کیلومترمربع وسعت است که از این مساحت ۳۱۲۰۰کیلومتر مربع آن در تصرف پاکستان است و یک هشتم مساحت کلی آن اراضی جنگلی است. ساکنان این ولایت بسال ۱۹۴۱ م. به چهار میلیون تن می‌رسید که ۷۸ هزارتن آنها از هندوها و سیکها بودند و بقیه مسلمان. پایتخت آن شهر سرنگر است با ۲۸۵هزار جمعیت. این ایالت ازشمال و شرق به تبت و چین محدود است و از جنوب به هندوستان و پاکستان و از غرب به پاکستان و افغانستان محدود می‌باشد و از نظر سوق الجیشی موقعیتی ممتاز دارد. اقتصاد ایالت جامو و کشمیر بر کشت و زرع استوار است و محصولات حیوانی نیز قسمتی از احتیاجات اقتصادی رابرآورده می‌کند. ولایت کشمیر به بسیاری آب و علف موصوف و در وسط اقلیم چهارم واقع شده و اطرافش کوه‌های بلند وجود دارد و عبور سپاه مخالف بدان مشکل است دردشت و جبال آن صد هزار قریه آباد و معمور است از کثرت آب و سبزه و هوای لطیف و خوبان ملیح بهشت روی زمین و پر غلمان و حورعین است و به حسن مثل چنانکه شعرا گفته‌اند: «ای بخوبی بربتان خلخ و کشمیر میر» نهری بزرگ در میان آن شهر جاری است و برآن جسرهابرای تردد بسته‌اند و نوشته‌اند آن نهر در غایت پری وعظمت است و هفت پل عظیم و بلند بر آن نهر بسته‌اند که کشتی از چشمه‌های پل به آسانی بگذرد و کرسی کشمیر سری نگر است و آن شهر بر طرف کوه شرقی واقع و بحیره‌ای در میان فاصله‌است. برسمت شمال شهر قرب ذرع فاصله حصاری محکم از سنگ رخام تراشیده‌اند در آن قصور بی قصور بسیار است و در میان قلعه کوهی است دوره آن پانصدگز میشود و در دامن اطرافش عمارات سه طبقه مشرف بر صحرا و شهر ساخته‌اند و بر قلعه آن خانگاه قصر است و در درون حصار جامعی چهارصد ستون یک‌پارچه چوبی بقرار هفت گز بسیار قطور بکار برده‌اند. الحاصل شصت هزارباب خانه معمور در آن شهر است و هیجده هزار دستگاه شال بافی در آنجا دیده‌اند و در زمان قدیم یعنی عهد سلطان محمود رامهای بت پرست حاکم آنجا بوده‌اند چنانکه فرخی در تحریک سلطان به فتح کشمیر گفته:

گاه است که یکباره به کشمیر خرامیم از ساعد بت پهنه کنیم از سر بت گوی

[ویرایش] تاریخ

کشمیر بسال ۱۵۸۶ م. به امپراطوری اکبرشاه پیوست، و از سال ۱۷۵۷م. افغان‌ها بر آن چیره شدند و از سال ۱۸۲۰م. تحت حکومت سیک‌ها درآمد. در ۲۷ اکتبر سال ۱۹۴۷م. مهاراجه کشمیر «هاری سینگ» پیوستن خود را به دولت جدید التاسیس هندوستان اعلام داشت، ولی بر اثر این اقدام اغتشاشات و اضطرابات زیادی در ایالت رخ داد که احزاب داخلی آن را رهبری می‌کردند و مهمترین این احزاب حزب کنگره ملی به رهبری شیخ محمد عبداللّه بود که آزادی کشمیر را مطالبه می‌کرد و دیگر حزب کنگره اسلامی که خواهان پیوستن کشمیر به پاکستان بود و بر اثر ایجاد این اغتشاشات، حاکم کل انگلیسی «لرد مونتباتن» انضمام کشمیر را به هندوستان مشروط به مراجعه به آرای عمومی از اهالی کرد که قرار بود پس از ایجاد آرامش در ایالت انجام پذیرد.[۲]

[ویرایش] صنایع دستی

کارخانه‌های شالبافی کشمیر، بافته‌های پشمینه آن و شال ترمه کشمیری بسیار مشهور است.[۳]

[ویرایش] جستارهای وابسته

ویکی‌گفتآورد
مجموعه‌ای از نقل‌قول‌های مربوط به
در ویکی‌گفتاورد موجود است.

[ویرایش] پانویس

  1. لغتنامهٔ دهخدا، سرواژهٔ «کشمیر»
  2. لغتنامهٔ دهخدا، سرواژهٔ «کشمیر»
  3. لغتنامهٔ دهخدا، سرواژهٔ «کشمیر»


 این نوشتار دربارهٔ جغرافیا خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.